Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

Sporten bij burnout. Super gezond? Of put het teveel uit?

article content

Sporten bij burnout. Super gezond? Of put het teveel uit?

Sporten bij burnout. Doen of niet? De meningen zijn verdeeld: Is hardlopen bij burnout gezond of is het juist hardstikke gevaarlijk omdat het extra uitputtend werkt?

Hoe erg is een burnout?

Of hardlopen goed is hangt af van de uitputting van degene met een burnout. Burnout is een verzamelnaam geworden voor mensen die lichamellijk en mentaal uitgeput zijn, en waarbij het lichaam de regie heeft overgenomen. De klachten varëren nogal van persoon tot persoon. Sommige mensen met burnout slagen er niet in hun bed uit te komen vanwege de uitputting. Anderen voelen zich depressief en komen niet op gang, maar voelen zich lichamelijk redelijk.

We zien dus mensen met burnout die:

  • Erg last hebben van angst en paniek
  • Totaal lichamelijk uitgeput zijn en geen stap meer kunnen zetten
  • Mensen die zich lange tijd in het rood hebben gereden, maar zich opzich nog wel kunnen redden
  • Mensen met pijnen: hoofdpijn, maagpijn, duizelingen, onbalans etc.
  • Mensen met uitval en gevoelloosheid in ledematen
  • Etc. (de lijst kan deze hele pagina beslaan)

Moraal van het verhaal: de ene burnout is de andere niet. Dat wil niet zeggen dat de ene burnout erger is dan de ander! Sommige mensen zijn zo slim om eerder toe te geven aan hun lichamelijke klachten waardoor ze verder terugval voorkomen. Of, anderzijds, uit een burnout zich per persoon verschillend. Vaak uit het zich in een zwakke plek van het lijf: had je vaak al hoofdpijn, dan wordt de hoofdpijn met burnout erger. Idem voor buikpijn, nekklachten, duizelingen, hyperventilatie, angstaanvallen (erfelijk) etc.

Bewegen of sporten?

Een ander punt dat vaak door elkaar gehaald wordt, is het verschil tussen bewegen en sporten. Voor de duidelijkheid:

  • Bewegen= Wandelen, fietsen, rustig zwemmen, tuinieren, etc
  • Sporten= Hardlopen, wielrennen, moutainbiken, fitnessen, schaatsen, etc.

Het grote verschil is de intensiteit waarmee de beweging wordt uitgevoerd. sporten bij burnout

In het artikel over herstel wordt het al uitgelegd: elke inspanning vergt om herstel. De afbeelding laat zien wat het betekent wanneer er te vroeg wordt begonnen met inspannen. Je 'traint' jezelf uiteindelijk achteruit. In de trainingsleer is dit een heel bekend fenomeen. Je bent dan uiteindelijk 'overtraind'. Mentale overtraindheid heet burnout.

Wanneer ben je hersteld?

Je bent hersteld wanneer alle voorraden in je lijf weer de voorraden heeft die het voor de inspanning ook had, met daarbij een beetje reserve om de volgende uitdaging aan te gaan.

Deze vooruitgang kent iedereen: Je wilt gaan harlopen, eerst loop je 200 meter hard, maar na jaren oefenen lukt het je om 5 km hard te lopen. Je lijf herstelt, en zorgt voor een beetje extra voor de volgende keer. Dit heet dan conditie opbouwen.

Meestal ben je hersteld na 3 dagen. Je kunt dan weer opnieuw beginnen met bewegen. Naarmate je getraindheid toeneemt, verkort de hersteltijd. Hersteld zijn voelt als: energie over hebben en zin hebben opnieuw te gaan bewegen.

Herstellen bij burnout

Het vervelende is dat bij burnout de voorraden behoorlijk leeg zijn, en de stress, hyperventilatie, paniekaanvallen, etc die kleine voorraden nog extra plunderen ook!

De mate van herstel bij burnout verschilt dus per persoon met burnout. Mensen die lichamelijk volledig uitgeput zijn, doen er langer over om te herstellen dan mensen die lichamelijk minder uitgeput zijn.

Bewegen bij burnout

Bewegen bij burnout is meer dan alleen van de bank afkomen en je voorraden gaan gebruiken. Bewegen is bij iedere burnout goed, hoe diep je er ook in zit.

Een aantal voordelen van (buiten) bewegen bij burnout:

  • Hormonen die vrijkomen bij bewegen zorgen voor stressreductie (met name endorfine)
  • Het gebruik maken van zintuigen zorgt ervoor dat je 'uit je hoofd' 'naar je lijf' gaat. De mallemolen in je hoofd stopt even en je kunt even voelen. (je voelt dan vaak ook de moeheid, waardoor bewegen als negatief wordt gevoeld. Maar met deze moeheid kun je slapen, de mentale moeheid houdt je wakker)
  • Bloedsomloop komt op gang en voert zo afvalstoffen af.
  • Metabolisme wordt gestimuleerd en zorgt voor een gezonde verbranding
  • Frisse lucht zorgt voor meer zuurstof. Dit helpt uiteindelijk bij het afvoeren van afvalstoffen uit de spieren (zeker bij pijnlijke/ stramme spieren)
  • Bewegen zorgt voor positieve gevoelens die je dag weer wat kleuren

Sporten bij burnout

De vraag of sporten bij burnout verstandig is, hangt dus af van de mate van burnout, maar ook de mate van getraindheid vooraf de burnout. Wanneer je vooraf je burnout al een getraind atleet was, is het eerder verstandig om te gaan sporten dan wanneer je de afgelopen 10 jaar enkel van supermarkt naar de auto hebt bewogen en vise versa.

Voordelen van sporten bij burnout:

  • Hoge productie van endorfine en dopamine die zorgen voor reductie van stress
  • Verhoogde hartslag en ademhaling bevorderen een spoedig herstel
  • Sporten is goed voor het cardiovasculairsysteem (hart en bloedvaten)
  • Sport zorgt voor 'defragmentatie' van de geest. Na sporten voelt het alsof je bovenkamer weer leeg is.
  • Sport zorgt voor een goede slaap

Wanneer is sporten slecht bij burnout?

Het ligt voor de hand na bovenstaand gelezen te hebben. Maar uitputtende sporten die alle voorraden uit het lichaam halen zijn bij burnout zeer af te raden. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Harde, stevige krachttraining
  • Langdurige fietstochten van uren achter elkaar
  • Een nieuw PR op de 5 km hardlopen
  • 50 baantjes hard zwemmen achter elkaar.
  • Etc

Extra stress door niet te bewegen

De andere kant willen we ook graag belichten, Niet bewegen zorgt voor extra stress, zo blijkt uit de afbeelding: Bore out burnout

Het niet op gang komen bij burnout zien wij als logisch. Je lijf schreeuwt om rust, liggen, slapen en niks doen. Maar juist een actief herstel (met mate) zorgt voor vermindering van stressklachten. Stress holt het lichaam ook uit, dus uiteindelijk is gedoseerd in beweging komen altijd verstandig!

Er flink tegenaan! (of toch maar niet?)

We zien het dagelijks bij de mensen die we begeleiden (zie hiervoor persoonlijke coaching). Mensen met burnout die gewend zijn 'geen half werk te leveren' of mensen die 'de kantjes er niet vanaf willen lopen' of mensen die 'niet voor aap willen staan als ze aan het bewegen zijn'.

Maar bedenk dan goed: Is juist deze overtuiging niet de reden geweest dat je een burnout hebt gekregen?

 Is juist deze overtuiging niet de reden geweest dat je een burnout hebt gekregen?

We zien daarom veel mensen die, wanneer ze eenmaal gaan hardlopen, veel te hard gaan en zich zo uitputten en (als ze niet oppassen) zorgen voor een terugval bij burnout.

De gedachte die hieraan ten grondslag ligt is:

  • Hard werken loont
  • Ik beweeg toch niet voor niks?
  • Dit tempo schiet niet op!
  • De hele omgeving loopt veel harder
  • Ik trek even een eindsprintje, dan ben ik er teminste.

Allen zijn parallellen voor het daaglijks leven! Sporten door je voor de gezondheid, niet voor de prestatie.

Hoe sporten bij burnout? niet sporten bij burnout

In ons lijf bevinden zich 3 energiesystemen:

  1. Vet. Energie voor circa 3 dagen hardlopen
  2. Koolhydraten. Energie voor ca 1,5 uur hardlopen
  3. Eiwitten. Breekt spieren af, niet aan denken om te gebruiken.

De meest veilige vorm van sport is dus een vorm van beweging waarbij je binnen je vetverbranding blijft. Je merkt dit aan je ademhaling. Wanneer je nog goed kunt praten tijdens het bewegen, maar niet meer kunt zingen, sport je op een veilige, niet belastende manier.

Dus:

  • Niet intensief sporten
  • Geen explosieve krachttrainingen
  • Luisteren naar je lijf: als het een keer niet wil, de volgende keer beter
  • Loop in de natuur
  • Voorkom blessures
  • Wees een beetje lief voor jezelf.

Ga toch SJOGGEN!

Sjoggen is een manier om prestatievrij te sporten en is dus passend als je wilt gaan bewegen/ sporten bij burnout. Sjoggen is voor idereen goed vol te houden, mits het niet te lang en te belastend is. Bedenk: sporten doe je voor de gezondheid, niet voor de prestatie. Zeker wanneer je burnoutklachten hebt, doe je er goed aan om naar je lijf te luisteren en het op te bouwen. Put jezelf niet uit, bouw jezelf op, hou het leuk, doe jezelf een plezier. ( je kunt overigens ook gaan sporten met je partner)

Zo moet je sjoggen:

 

 

Meer info over sporten bij burnout (en stress)? Voel je vrij contact op te nemen.

Al deze facetten die hierboven worden omschreven vind je terug in de burnoutcoaching die we aanbieden

 

Comment Section

4 reacties op “Sporten bij burnout. Super gezond? Of put het teveel uit?




Door Anneke Koops op 4 februari 2017

Hardlopen, goed begeleid door een running therapeut is echt een aanrader. Zowel bij diegenen die afgeremd moeten worden als diegene die moeite hebben om in beweging te komen! Mooie resultaten gezien.


Plaats een reactie


*