Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)
Direct Toegang
X
Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)
50% Complete

Page content

Burn-out door parentificatie. Omgekeerde ouder-kind relatie

article content

Burn-out door parentificatie. Omgekeerde ouder-kind relatie

Wat is parentificatie?

Bij parentificatie wordt een onvolwassen kind verantwoordelijk (gemaakt) voor het welbevinden van één of beide ouders. Dat is een scheve situatie: Het kind ontwikkelt zich anders omdat het te vroeg een volwassen rol op zich neemt. Het kind wordt ook verantwoordelijk (gemaakt) voor iets waarvoor hij of zij niet verantwoordelijk zou moeten zijn. Het kind kan zich zo de ‘zorgende engel’ of een ‘superkind’ gaan voelen.

Als je dit mechanisme in je kindertijd ontwikkeld hebt is de kans groot dat je het doorzet in je volwassen leven. Eenmaal volwassen blijf je je overdreven verantwoordelijk voelen voor het welbevinden van anderen.

Als volwassene ben je natuurlijk wél verantwoordelijk voor het welzijn van je kinderen (en misschien ook voor het welzijn van volledig hulpbehoevende familieleden). Ook kun je als volwassene in een rol als werknemer, vrijwilliger of vriend allerlei verantwoordelijkheden op je nemen, maar het word ongezond als dat ten koste gaat van jezelf. In dat geval trek je waarschijnlijk te veel verantwoordelijkheid naar je toe.

Verantwoordelijk ten koste van jezelf

Zorgzaam zijn ten koste van jezelf is een schadelijk mechanisme waar veel mensen met een parentificatie-verleden aan lijden. Dan vindt je de behoeftes van anderen steeds weer belangrijker dan je eigen behoeftes. Misschien neem je áltijd werk over van collega’s met problemen of neem je veel privé-verantwoordelijkheden op je, zonder rekening te houden met wat goed is voor jezelf. Het kan ook zijn dat je klanten, vrienden, cliënten of collega’s nooit laat wachten. Ook niet als je zelf behoefte hebt aan rust, ontspanning, variatie in werk of wat minder verantwoordelijkheden.

Je kunt je zelfs verantwoordelijk gaan voelen voor het gevoel van de mensen met wie of waarvoor je werkt en leeft. Dit terwijl ieder in eerste instantie natuurlijk verantwoordelijk is voor zijn of haar eigen gevoel. Anderen kunnen je daarmee ook (onbewust) gaan manipuleren.

Burn-out door parentificatie

Als je aan bovenstaande mechanismes lijdt wordt je extra gevoelig voor burn-out. Je bent geneigd hard te werken om aan al je gevoelde ‘verantwoordelijkheden’ te voldoen. Je voelt direct spanning als er aan iemands behoeften niet wordt voldaan. Een stapje terug doen als je werk of privéleven te veel, te zwaar of te verantwoordelijk wordt lijkt geen optie. Je gaat áltijd door en kunt of wilt niet voelen dat het niet meer goed voor je is. Uiteindelijk kom je dan uit in stress, uitputting en burn-out.

Burn-out in de zorg

In de zorg werken veel mensen die burn-out raken als  gevolg van een parentificatie-verleden. De werkmotivatie van een deel van hen komt uitsluitend voort uit hun ingeslepen parentificatie-patronen in plaats van uit een intrinsieke motivatie. Vaak komen ze daar pas achter na de zelfreflectie die, hopelijk, volgt op een burn-out.

Oplossingen voor parentificatie

Parentificatie is doorgaans diep ingeslepen in je gedrag en in je gedachtenpatroon. Het is niet eenvoudig dat te doorbreken, maar wel de moeite waard. Als het je lukt win je aan kracht. Het is niet waarschijnlijk dat je onverschillig wordt voor de noden van anderen, maar je hebt meer keuze wie en wanneer je helpt. Doordat je meer energie overhoudt en bewustere keuzes maakt wordt je een gelukkiger en krachtiger persoon. En een krachtiger persoon kan beter helpen, áls hij of zij dat wil natuurlijk.

Neem jezelf serieus

Besteed aandacht aan je eigen gevoel. Boos, Bang, Bedroefd, Blij en uitingen daarvan in jouw Body zijn de basisgevoelens, daarnaast zijn er vele afgeleide gevoelens.

Ga in een situatie na wat je gevoel je wil vertellen. Ga vervolgens na wat je dan normaal gesproken zou willen doen. Bedenk of dat wat jij normaal gesproken doet echt jouw verantwoordelijkheid is. Of doe je het omdat iemand anders het zegt (terwijl je al veel werk doet), omdat niemand het doet en het toch moet gebeuren, omdat de ander zo zielig is of doet.

Als het volgens jou toch niet (helemaal) jouw verantwoordelijkheid is kun je het bespreken met iemand die je vertrouwt. Zo scherp je jouw gedachten. Bespreek met die persoon ook wat je zou kunnen doen om jouw inzet in evenwicht te brengen te brengen met jouw verantwoordelijkheden en (gezonde) mogelijkheden. Spreek vervolgens de persoon(en) aan die jou kunnen helpen om de situatie te verbeteren.

Als je jezelf nog niet zo goed kunt voelen, probeer daar dan mee in contact te komen. Activiteiten die daarbij kunnen helpen zijn bijvoorbeeld dansen, creatieve hobby’s, boeken lezen, plezier maken met je kinderen, (sentimentele) films kijken, vele soorten workshops, enz. Momenten of activiteiten met een ‘verstilling’ en ruimte om te voelen zonder afleiding helpen je om niet te snel voorbij je gevoel te gaan.

Zorg goed voor jezelf Burn-out door parentificatie

Maak van goed voor jezelf zorgen een basishouding. Zodra je dat beter doet, merk je het ook sneller wanneer je dingen voor anderen doet die ten koste gaan van jezelf.

Bouw rust-ontspanningsmomenten in elke dag en elke week. Mogelijkheden zijn rustig wandelen in de natuur, mooie muziek luisteren of op een bankje genieten van het uitzicht. Bouw ook enkel actieve-ontspanningsmomenten in elke de week zoals bijvoorbeeld sporten, dansen, andere activiteiten die je leuk vind.

Zoek dingen die belangrijk en fijn voor je zijn en doe ze regelmatig. Dat kan van alles zijn zoals dingen met vrienden en/of familie doen, hobby’s, lekker koken, gezond eten, ontspanningsmomenten inbouwen, je huis mooi of schoon maken of alles wat maar bij jou past.

Werk aan zelfinzicht en nieuw gedrag.

Leer je patronen kennen, zoals hierboven beschreven is, en verander stap voor stap je gedrag ten gunste van jezelf. Je bent het waard!

Als je er alleen, en met hulp van familie en vrienden, niet uit komt kun je hulp zoeken middels coaching of therapie. Ga daarbij wel net iets dieper dan een assertiviteitstraining, want dat werkt te ondiep en je maakt kans in de, voor jou, moeilijkere situaties toch weer in oud gedrag te vervallen.

 

Comment Section

41 reacties op “Burn-out door parentificatie. Omgekeerde ouder-kind relatie


Door Elisabeth op 1 mei 2017

Ondanks het verdriet is er opluchting als de ouders overleden zijn, dan is het " "kind "vrij.


Door Ruud Meulenberg op 1 mei 2017

Helaas wel Elisabeth. Vervolgens zijn de stappen naar vrijheid nog best moeilijk te zetten vaak


Door Katrien op 6 juni 2017

Niet akkoord. De stem.van de ouders of opvoedende figuren kan ook na hun dood je gedrag, gedachten en gevoelens bepalen, via de diep ingeslepen patronen die je hebt ontwikkelt.


Door Ruud Meulenberg op 12 juni 2017

Dat kan Katrien. Anderen ervaren de vrijheid wel.
Hoe het ook zij: Of je ouder nou leeft of niet, je doet er altijd goed aan om met parentificatie aan de slag te gaan.


Door Susanne op 19 juni 2017

Meeeens!


Door Geert op 1 mei 2017

Mooi stuk. Mooi dat ook na het overlijden van de ouders 'het stuk' van de ouders waarvoor gezorgd is door het kind, weer teruggegeven kan worden aan de ouder(s) en het kind weer vrij is.



Door Marianne op 1 mei 2017

Heel herkbaar! Heb hieraan al met heel veel ouders gewerkt. Het bevrijd hen enorm maar ook hun kinderen. De geschiedenis herhaalt zich anders.


Door Ruud Meulenberg op 1 mei 2017

Dat is zeker waar Marianne. Voor velen een lastig proces om te doorbreken.


Door Pia op 2 mei 2017

O jeetje.. dat het patroon zich gaat herhalen is een afschrikwekkende gedachte


Door Ruud Meulenberg op 2 mei 2017

Dat klopt inderdaad. Veel mensen vinden het prettig om daarom wat hulp te krijgen


Door Ingrid op 4 juni 2017

Daar ben je natuurlijk wel zelf bij als eerste generatie die te lijden heeft gehad onder parentificatie. Je kan er bewust voor kiezen het bij jouw kinderen anders te doen door de verantwoordelijkheden bij jezelf te houden en niet naar je kinderen te verleggen.


Door Ruud Meulenberg op 6 juni 2017

Dat klopt natuurlijk. Maar het is wel lastig om dit eerst te onderkennen en om vervolgens te weten hoe het dan eigenlijk anders moet.


Door Jacqueline op 1 mei 2017

Heel mooi stuk. Duidelijk en zeker herkenbaar!



Door Marga op 1 mei 2017

Dank voor je interessante artikel!



Door Corina Blommendaal op 3 mei 2017

Lieve ouders, werk alsjeblieft zo goed je kunt aan je eigen onverwerkte kindpijn en geef het een plek. Zo belast je je eigen kinderen er niet langer mee. Ik ben zelf een voorbeeld van een lastenmeedrager en een schuldigvoeler....het is zo zonde van je leven!!


Door Ruud Meulenberg op 5 mei 2017

Helemaal mee eens Corina! Voor velen een enorme rem op liefde en geluk


Door Carla op 8 mei 2017

In de reacties lees ik tweemaal iets over overlijden van de ouders en 'bevrijding'. Is dit een eigen toevoeging op het artikel of is er ergens een uitgebreidere versie? Ik zou daar ook wel meer over willen lezen...

Het stuk zelf enorm interessant overigens!


Door Ruud Meulenberg op 21 mei 2017

Goed idee Carla,

Ik zal onze specialisten eens vragen of ze hier een waardevolle aanvulling over kunnen geven.

Ruud


Door yvette op 14 mei 2017

duidelijke taal- verhelderend artikel-met veel dank



Door Diana de Nas op 24 mei 2017

Heel herkenbaar...mooi geschreven !!
Groet Diana



Door Veerle op 5 juni 2017

Zo herkenbaar! Toen ik het begin van het artikel las, stokte mijn adem. Hier heb ik nooit bij stilgestaan.


Door Ruud Meulenberg op 6 juni 2017

Ik hoop dat je het positief hebt ervaren Veerle. Juist daarom schreven we dit artikel


Door Martine op 8 juni 2017

Bestaat er geen goed boek over om te lezen?


Door Ruud Meulenberg op 12 juni 2017

In veel boeken wordt parentificatie wel aangestipt, maar niet volledig uitgediept. Het boek 'burnout' van Karien Carsten behandelt wel eens stuk over dit onderwerp en is één van de bronnen die we gebruikt hebben bij het schrijven van dit artikel


Door P. op 9 juni 2017

Goed om dit te lezen. Herkenbaar. Pas bij het overlijden van de tweede ouder vorig jaar realiseerde ik me dat ik al die jaren niet echt mezelf ben geweest. Later hoorde ik over parentificatie. Nu heb ik in een burnout, en moet ik gaan leren wat ik zelf voel. Pittig proces, maar zeker de moeite waard!



Door Binnemans marijke op 9 juni 2017

Heel herkenbaar, mijn stopwoord is sorry... tot het belachelijke toe want als het begon te regenen zei ik ook steeds sorry. Ik was als kind voor alles wat verkeerd liep verantwoordelijk en nu na 15 jaar heb ik mezelf op de eerste plaats gezet dan mijn kinderen en honden. Ik was verzorgende en moet nog steeds verantwoordelijkheid bewust doorschuiven maar het loont zeker wel. Ik ben veel positiever en gelukkiger en heel bewust mijd ik nu dat ene woord 😉



Door Bertine op 10 juni 2017

Herkenbaar! Maar oh zo lastig om een andere leefstijl op te zoeken en de patronen om te buigen.


Door Ruud Meulenberg op 12 juni 2017

Helemaal mee eens Bertine!

Dat vraagt een hoop oefening en veerkracht!


Door Yvonne op 16 juni 2017

Jeetje, ik schrik.. Ik lees over mezelf. Ik heb gruwelijk veel moeite om mijn patronen te doorbreken. Ik voel me ellendig als ik de ander niet kan helpen.. mijn zin begint ook meestal met. Ik moet... . Erg ontspannen is het niet.


Door Ruud Meulenberg op 19 juni 2017

Dat is confronterend Yvonne,

Van moeten naar willen levert je mooie dingen op. Voel je vrij hier eens contact over op te nemen


Door Peter op 19 juni 2017

Mensen lijden van nature liever , klinkt vreemd maar zonder dat lijden is er vaak leegte, zo iets van is dit het nou ? Is dit een waarheid ? De waarheid bestaat niet.


Door Ruud Meulenberg op 19 juni 2017

Dag Peter,
De waarheid bestaat inderdaad niet. Ik ben het met je eens dat velen de leegte niet willen voelen. Toch is het goed te leren deze gedachten te vullen met de juist dingen.


Door MJH.de With _Schippers op 21 juni 2017

Zo herkenbaar. ....omringd Door narcisme. ..asperge. ..add. ....idd.wie ben ik dan. ...Na gevloerd te zijn geweest Door een dubbele Hernia ...kom ik hier langzamerhand achter. .... ...


Plaats een reactie


*