arrow_drop_up arrow_drop_down

Burn-out door een narcistische leidinggevende

Een burn-out door een narcistische leidinggevende vraagt om uitleg. De ene kant de vraag wat een narcistische leidinggevende typeert en aan de andere kant de vraag waarom mensen opbranden bij een narcistische leidinggevende.

Een narcistische leidinggevende herkennen

Een narcistische leidinggevende kent twee gezichten:

  • Aan de ene kant is het een charmeur, innemend en charismatisch. Op een gepasioneerde manier weet hij (we spreken van hij, maar zij is evengoed mogelijk) mensen voor zich in te pakken en voor zich aan het werk te krijgen. Hij motiveert, inspireert en geeft richting. Bovendien lijkt het er op dat hij een enorme belangstelling heeft voor iedereen.
  • Aan de andere kant is een narcistische leider gewetensloos. Zoals de engelsen zeggen: he’s rather interesting than interested. Jouw toestand interesseert hem helemaal niks. Hij is enkel geinteresseerd om zelf in de schijnwerper te staan. Ze gebruiken jou om hun eigen doelstelingen te halen. Red je het niet? Dan ben je een hopeloos geval dat niks kan. Een narcistische leider liegt, bedriegt, manipuleert en bedoezelt om enkel zelf aandacht en aanzien te krijgen.

Burnout door narcistische chef

Kenmerken van een narcistische leidinggevende

De kenmerken die je bij narcistische leidinggevenden kunt herkennen zijn divers. Globaal gezien kun je zeggen dat narcistische leiders zich:

  • Niet in kunnen leven.
  • Hun eigen belang altijd voorop staat.
  • Het teambelang ondergeschikt is aan een persoonlijk belang.
  • Suf manipuleren en met iedereen meekletsen
  • Autoritair en overheersend gedragen
  • Geen tegenspraak of afwijzing dulden
  • Bijzonder graag zelf horen praten
  • Ideeën stelen en ze presenteren als hun eigen ideeën
  • Zich denigrerend uitlaten over collega’s

Mijn chef is een narcist

Wat is narcisme?

Freud was de eerste die sprak over narcisten. We spreken van narcisme wanneer iemands gedrag zich kenmerkt door een obsessie voor de eigen persoonlijkheid, egoisme, dominantie, ambitie en een gebrek aan inlevingsvermogen. Narcisme wordt ook wel geduid als ‘verliefd zijn op jezelf’.

De kernsymptomen van narcisme zijn; ‘een instabiele basis’, ‘zichzelf opblazen’, ‘gebrek aan wederkerigheid’ en ‘afstoten’. Deze vier symptomen vormen een vicieuze cirkel (de narcistische cirkel).

In tegenstelling tot wat heel veel mensen denken, heeft een narcist vaak een zeer laag zelfbeeld. Dit lijkt vreemd, want narcisten komen vaak zeer zelfverzekerd over en stralen dat ook uit. Om zich te beschermen tegen kritiek heeft een narcist niet veel aandacht voor de mening of de gevoelens van anderen. Het gevolg hiervan is onderontwikkeld inlevingsvermogen.

De gevolgen van een narcistische leidinggevende

De eigenschappen van een narcistische leidinggevende zorgen ervoor dat teams ontwricht raken. Een narcist manipuleert er op los, zet collega’s tegen elkaar op, spreekt mensen naar de mond, trekt ‘ja-knikkers’ voor en loost mensen die ergens tegenin gaan. De teamgeest is volledig weg omdat de ‘ja-knikkers’ zich gekend en gehoord voelen door een narcistische leidinggevende en hem/ haar aan alle kanten aanbidden.

Een enorme achterdocht zorgt voor controlegedrag en overal iets achter zoeken. Het kan best een tijdje duren voordat je de trucs doorkrijgt. Dat je gemanipuleert wordt en dingen moet doen die je eigenlijk gewoon niet wilt.

Als je tegen een narcist ingaat, kan het gebeuren dat het hoffelijke, charmante masker valt en je te maken krijgt met de echte persoon. Dit gaat vaak ten koste van jezelf omdat narcisten vaak zeer bespraakt zijn.

De gevolgen van een narcistische leidinggevende voor een team

De gevolgen van een narcistische leidingevende voor een team zijn divers. De teamgeest ontbreekt, maar daarnaat zijn er meer kenmerken te ontdekken:

  • Pestgedrag
  • Iedereen kiest voor zelfbehoud
  • Weinig initiatieven van collega’s
  • Veel stress en uitval agv burn-out
  • Extreem pleasegedrag
  • Een hoog verloop onder collega’s
  • Taken en opdrachten die te riskant zijn
  • Wispelturige stijl van aansturing

Stressfactoren door een narcistische baas

We snakken allen naar waardering (James/ Freud). Een narcist die je leiding geeft zorgt er voor dat je je super klein gaat voelen. De schuld ligt altij bij jou en het lijkt wel alsof je niks meer goed kunt doen.

Het gevolg kan zijn dat je keihard gaat werken om toch maar iets aan waardering te kunnen ontvangen. Je toch maar gezien en gehoord te voelen (waar je overigens gewoon recht op hebt!). Derhalve zijn gevoelens van afwijzing, minderwaardigheid en faalangst niet vreemd.

Anderen raken juist in een isolement waarin angst overheerst. Bang iets fout te doen, bang voor de reactie van de narcistische leidinggevende. Ze durven niets meer te zeggen en passen zich aan en houden hun mond.

Overlappende stressfactoren die veel voorkomen bij narcistische leidinggevenden zijn:

  • Gevoel van waardeloosheid
  • Vecht of juist vluchtreacties
  • Twijfel aan jezelf/ verstoord zelfbeeld
  • Faalangst en bang niet goed genoeg te zijn
  • Pleasegedrag of juist agressie
  • Hoge taakeisen en onredelijke verwachtingen
  • Afgewezen worden
  • Gemanipuleerd en afgestoten worden

Burnout door een narcistische leidinggevende

Burn-out door een narcistische leidinggevende

Een burn-out door een narcistische leidinggevende wordt veroorzaakt door een wisselwerking tussen het extreem denigrerende gedrag van een leidinggevende en de kenmerken van iemand die gevoelig is voor een burn-out.

Mensen die gevoelig zijn voor een burn-out zijn zeer vaak:

  • Erg betrokken
  • Een groot norm en plichtsbesef
  • Harde werkers met een groot sociaal gevoel
  • Enthousiast en gedreven
  • Perfectionistisch
  • Betrouwbaar / integer

Het confronterende in deze wisselwerking is dat iemand die gevoelig is voor burn-out, helaas een te grote doorzetter is om tijdig af te haken. Velen wensen niet mee te doen met manipulatieve spelletjes, of kiezen voor de weg van de minste weerstand en zijn de ‘ja-knikkers’.

Mensen die een burn-out krijgen zien echter wat er misgaat en wensen dit op te lossen met alle kracht die ze hebben. De oneerlijkheid van de situatie, de mogelijkheden om het anders te doen en de wil om het ook voor elkaar te krijgen, is zo groot dat ze dit wensen op te lossen ten koste van zichzelf.

Een burn-outkandidaat cijfert zichzelf weg en rent zich rot om de situatie toch maar wenselijk te maken. Dat het persoonlijke vaatje met energie leger en leger raakt wordt pas gemerkt wanneer het te laat is. Een medewerker is burn-out

Een burn-out door een narcistische leidinggevende voorkomen

Om heel kort te zijn: Je gaat een narcistische leidinggevende simpelweg niet veranderen. Deze zal zelf in moeten zien dat hij/ zij er naast zit. De verliefdheid op zichzelf is zo groot dat de kans dat dit gebeurt, bijzonder klein is.

Je zult dus zelf keuzes moeten maken. Het roer in handen nemen en voor je gevoel eerder opgeven dan dat je dat normaal gesproken doet.

Mensen die een burn-out krijgen is een apart slag mensen. Mensen die véél verder gaan dan anderen. Realiseer je dit. Je gaat dit dus niet oplossen. Als je merkt dat je persoonlijke, goede eigenschappen te lijden hebben onder het gedrag van een narcistische leidinggevende, kies dan voor jezelf. Desnoods ten koste van je baan!

Gerelateerde artikelen

Hulp bij burn out en stress

Het verminderen van stress en het herstellen van een burn-out is geen sinecure. Heb je ondersteuning nodig, dan kan je op onze hulp rekenen. Onze coaches zijn allemaal gespecialiseerd in jouw problematiek. Door hun jarenlange ervaring kunnen ze samen met jou werken aan jouw herstel. Van het resultaat van onze 1-op-1 coaching heb jij je leven lang plezier!

Bekijk ons aanbod voor:

Verveling slecht

Over de schrijver
Ik ben Ruud Meulenberg. Eigenaar en oprichter van Meulenberg Training & Coaching. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen) Samen met een krachtig team van professionele coaches, help ik mensen door heel Nederland heen om van stress en burn-out af te komen. Ik probeer het goede voorbeeld te geven: Ik werk maximaal 24 uur per week, ik sport, geniet van mijn gezin en ik heb betekenisvol werk ;).
M de With Schippers

Door

M de With Schippers

op 11 August 2017

Bedankt! Zo herkenbaar! Idd. Altijd het gevoel hebben dat je niets goed kan doen verlamd je.....Ga proberen me er vanaf te keren. ...

Ruud Meulenberg
Rita hoogendijk

Door

Rita hoogendijk

op 13 August 2017

Tja heb er ook te vaak mee te dealen gehad maar ik keer mezelf af v deze personen en zoek iets beters dan. Ben v mezelf gaan houden en bevalt me heel goed. Zou iedereen eens moeten doen want je bent uniek.

Ruud Meulenberg
Mariëlle

Door

Mariëlle

op 23 August 2017

Heel herkenbaar! Achteraf zie ik het: ben zo blij dat ik mijn baan heb opgezegd! Wat een opluchting! Nu na 5 maanden, ben ik weer zo goed als mezelf.

Ruud Meulenberg
Henriette van beek

Door

Henriette van beek

op 21 October 2017

Heel herkenbaar, zelfs nu ik thuis ben probeert hij nog te treiteren en te kleineren. Hij is vergeten waar hij stond toen ik er kwam werken.

Ruud Meulenberg
Opgebrand

Door

Opgebrand

op 9 March 2018

Goed stuk en zo herkenbaar. Helaas voor mij te laat en zit nu thuis. En zelfs daar wordt je niet met rust gelaten.

Elsje

Door

Elsje

op 23 March 2018

Heel herkenbaar. De puzzelstukken zijn nu net gevallen voor mij. Ik ben op en sta op de rand van burn-out of ben ik er al? Ik verlies nu mijn werk na 12 jaar omdat ik geprobeerd heb iets aan de situatie te doen en geen ja-knikker ben. Mijn baas is furieus op mij en de manager volgt hem, denkt dat ik het probleem ben en de rest van de collega's opstook, terwijl ze er even erg aan toe zijn als ik. Inderdaad veel te betrokken en gedreven, klopt volledig.

Ruud Meulenberg

Door

Ruud Meulenberg

op 25 March 2018

Heel heftig Elsje! Denk heel goed om jezelf. Mocht je al over het randje zijn: accepteer het, herstel en maak je leven mooier dan die al was. Mocht je hulp nodig hebben: je bent welkom!

J. P.

Door

J. P.

op 13 May 2018

Toeval bestaat niet, ik lig al weken te piekeren en slaap onrustig omdat ik de dag er na weer naar het werk (moet) ga en die ellende weer ga meemaken. Ik lees dit nu om 1.10 uur terwijl ik die nachtrust juist nodig heb. Ik heb voor mijn gevoel het juiste moment getroffen dat ik dit nu lees. Een goeie nachtrust brengt het me niet, maar wel een heldere kijk op zaken denk ik.

Ruud Meulenberg

Door

Ruud Meulenberg

op 16 May 2018

Top JP! Als je hulp hierbij nodig hebt, kun je altijd mailen

Trientsje

Door

Trientsje

op 23 August 2018

Voor mij was het te laat. Ik was/ben geen ja- knikker. Ik was geen Zwijger. Ik ging in de strijd en vertelde wat ik ervan vond drie jaar lang. Nu al 4 jaar thuis afgekeurd. Ja, altijd een harde werker geweest. Maar in zijn ogen deed ik alles fout. Gemeld bij zijn meerder, HR, bedrijfs me, verzuim coatch. Niemand die ook maar iets ondernam.

Machteld Schoone

Door

Machteld Schoone

op 11 September 2018

Heel herkenbaar dit verhaal over een narcistische werkgever. 4 jaar lang gewerkt voor een narcist. Mijn kinderen zeiden na een jaar al dat ik het niet ging redden omdat het zo'n bizar gedrag was wat hij liet zien. Heb een vreselijk groot verloop in personeel meegemaakt maar ik bleef maar volhouden. Omdat ik zielsveel van mijn werkplek hield (totaal 8 jaar daar gewerkt), omdat ik van mijn collega's en gasten hield en omdat ik absoluut geen opgever ben, doorgegaan tot aan een burn out. Ik kan nu niets meer, ben 55 jaar en zit in een burn out met rouwproces. Heel moeilijk heel verdrietig. Maar ik kom er zeker weer uit!

Ruud Meulenberg

Door

Ruud Meulenberg

op 18 September 2018

Zo is dat Machteld, Als het goed is kom je er sterker uit dan ooit. We duimen voor je!

Elisa

Door

Elisa

op 28 February 2019

Beste Ruud, Ben je incognito op mijn werk geweest? Dit is precies wat er gaande is. Goed artikel, dank je! Aan de anderen: sterkte voor wie nog moeten herstellen en gefeliciteerd aan een ieder die ontsnapt is, jullie zijn een goed voorbeeld dat het kan

Ruud Meulenberg

Door

Ruud Meulenberg

op 1 March 2019

Hoi Elisa, Niet verder vertellen he ;) Grapje hoor: vaak gaat het op deze manier, herkenbaar voor jou dus!

Harrie

Door

Harrie

op 1 April 2019

Dag Ruud, Allereerst bedankt voor jouw inzicht. Wat herkenbaar en wederom een bevestiging voor mij. Ik werk al meer dan 3 decennia bij een organisatie. Heb met meerdere collega's, leidinggevende en directies mogen werken. Maar deze narcistische directeur spant de kroon. Hij heeft zich helemaal ingegraven met jaknikkers om zich heen. In de afgelopen jaren heeft hij eerst vele mensen om hem heen opgeruimd door deze zelf of te laten ontslaan, weg te pesten, of anders. Daarna heeft hij deze en nieuwe functies weer opgevuld zonder enige vacatures te plaatsen met alleen bekende van hem die hij weet te paaien en voor zijn karretje te spannen. Zien deze mensen het niet of gaan het ook achteraf zien? Hoe open je de ogen vooraf van die mensen voor zo’n narcist? Valt een narcist dan nooit een keer door de mand? Ik ben niet van plan om me weg te laten ontslaan, pesten of sturen. Maar aan de andere kant ben ik er ook wel klaar mee. Ondertussen zit ik nu 3 maanden in een depressie mede veroorzaakt door mijn werkgever. En ik kom er nu pas achter door het te herkennen en te erkennen, dat dit al ruim 4 jaar speelt in mijn leven. Ik ben nu continu aan gevecht met zijn jaknikkers. En als het mijn kant op komt. Zegt hij “Had ik dat maar geweten” en laat per direct zijn jaknikker vallen. Hij speelt de onschuld en de volgende wordt weer naar voren geschoven… Ik weet nog niet hoe en wat ik moet gaan doen in mijn huidige situatie… Als er iemand tips heeft dan hoor ik die graag. Groet, Harrie.

Ruud Meulenberg

Door

Ruud Meulenberg

op 1 April 2019

Hoi Harrie, Soms is een keuze erg lastig. Het kan voelen als falen om voor jezelf te kiezen. Maar eigenlijk zou je op dit moment gewoon voor jezelf moeten kiezen. Dat betekent: A) je kiest ervoor om met deze situatie te dealen (je gaat meebewegen als ja-knikker), of B) je gaat op zoek naar een andere baan. Bedenk dat het onmogelijk is een dergelijke situatie te veranderen.

Harrie

Door

Harrie

op 1 April 2019

Hoi Ruud, Dank voor je bericht. Uiteindelijk ga ik voor optie B. Maar eerst neem ik de tijd om te herstellen. Daarna stel ik mijn werkgever aansprakelijk voor de schade die mij is aangebracht de afgelopen jaren en de evt. toekomstige schade. Op naar mijn nieuwe toekomst. Groeten, Harrie

Ruud Meulenberg
Narcist Block

Door

Narcist Block

op 21 June 2019

Tegenwoordig kijk ik altijd de kat uit de boom. Heb helaas te veel narcisten ontmoet. Als je een nieuw persoon leert kennen en hij/zij is gelijk heel aardig voor je, pas dan heel erg op. Het zijn ook de personen wie in het begin dat je ze leert kennen gelijk iets delen zonder enige aanleiding (hier willen ze in de toekomst wat voor terug). Mijn vorige chef had ook van die trekjes, velen gingen ook gelijk heel erg op in zijn gesprekjes op (lees een bruine arm halen). Hij creëerde een sfeer waardoor je op hem moest aflopen om een gesprek te beginnen. En dan ging het uiteindelijk ook altijd over hem en nam dan het gesprek over om te vertellen over hoe geweldig hij wel niet was. Als je dan over jezelf ging praten over wat je had meegemaakt en had gedaan. Dan werd er nauwelijks gereageerd of je hoorde het woordje ''Oh''. Wachtende op een moment om in te haken zodat hij weer over zichzelf kon praten over hoe geweldig hij wel niet was. Het was bijzonder pijnlijk voor mij om te zijn hoe nauwelijks gaf om anderen. En je vraagt je af hoe dom diegene was wie hem die functie gaf. Het lijken er tegenwoordig ook steeds meer te worden. Met name als mensen met een telefoon bezig zijn in een gesprek wie ze zelf zijn gestart. Als het even niet over hun gaat kijken ze weer in de telefoon, het breekt mijn hart.

Anoniem

Door

Anoniem

op 16 February 2020

Een jaar lang in de situatie zoals jij deze omschrijft... 100% gelijkenis. Na een jaar lees ik jouw bericht. Bedankt! Het kwartje valt. Van alles geprobeerd. Maar oh wat lastig.. ik hou van mijn baan. Een aantal sollicitaties gehad, maar ik vind tot nu toe niet zo'n leuke baan als deze. Zo jammer om een andere baan te zoeken om deze ene reden... weet nog niet of het me lukt.

Reactie plaatsen

Gratis ebook:  zo herken je een burnout

(Inclusief checklist)

Met dit ebook leer je de symptomen van een burnout tijdig te herkennen. Al meer dan 10.000 gelijkgestemden hebben dit ebook gedownload.
Cookies