Partner met burnout: laat een burnout je relatie niet verpesten!
Partner met burnout. Laat je relatie niet verpesten!

Partner met burnout. Laat je relatie niet verpesten!

Partner in een burn-out

Op een gegeven moment is het zover: je partner is fysiek en mentaal ingestort. Je wist eigenlijk al dat het er een keer van zou komen. Ook dat het herstel lang kan duren. De vraag die dan bij je op komt: hoe nu verder? Nog meer onbegrip, ruzie?

Je wist eigenlijk al dat het er een keer van zou komen. Ook dat het herstel lang kan duren. De vraag die dan bij je op komt: hoe nu verder? Nog meer onbegrip, ruzie?

 ‘Mijn man heeft een burnout‘. Een aantal jaar geleden moest ik deze zin regelmatig herhalen wanneer ik alleen was op een feestje, een verjaardag of een uitje. Helaas was hij toen niet in staat om mee te gaan.

Meer dan een miljoen mensen loopt jaarlijks het risico op een burn-out. De burnout komt voor velen als een donderslag bij heldere hemel. Dit geldt niet alleen voor degene die een burnout krijgt, maar ook voor hun partners.

Ongeacht leeftijd of geslacht, ik hoor vaak van de mensen die ik coach dat ze verrast waren door het heftige signaal dat hun lichaam hen gaf: ‘opeens kon ik niets meer’, ‘ik wilde uit bed stappen, maar ik zakte gewoon door mijn benen’, en zo heb ik nog veel meer voorbeelden.

Elk jaar maken meer mensen mee dat iemand in hun directe omgeving een burnout heeft. Ook in mijn familie en vriendenkring komt dat voor. Ik heb dat zelf van heel dichtbij meegemaakt toen mijn partner een burnout kreeg. Het was voor hem erg confronterend op het moment dat zijn lijf hem een halt toeriep. Ik zag die donderwolk al een tijdje aankomen, maar helaas: ik kon er niks aan doen. Mijn rol was: er bij staan en er naar kijken. Vreselijk!

Ik zie heel veel partners worstelen met deze uitdaging. Vragen als: Hoe zorg ik er voor dat ik hem geef wat hij nodig heeft. En: hoe zorg ik ervoor dat ik zelf overeind blijf?

Wij hebben een uitgebreid artikel voor je klaarstaan over de symptomen van een burnout. Hierin gaan we in alle op symptomen en bijbehorende klachten.

De relatie in een burnout

Net zoals mensen een burnout kunnen krijgen, kan een relatie dat ook. Een overbelaste relatie ontstaat doordat één of twee partners continu overbelast is.

De stresscurve laat dit zien: partner met een burn-outAls er te weinig eisen aan je relatie worden gesteld, voel je minder verbondenheid en liefde, en ben je minder gemotiveerd: een bore-out ligt op de loer (vakje 1). Als je meer van elkaar wil en de gestelde eisen beantwoorden aan wat je ook kan, voel je meer zekerheid, veiligheid, verbondenheid, vertrouwen, en heb je plezier in je relatie. (vakje 2)

Een uitdaging mag er ook zijn, een meningsverschil, een verhuizing, een financiële tegenvaller. Voorbij dat niveau of als het ononderbroken te lang duurt (je partner heeft een burn-out) verandert de positieve stress in negatieve stress. Dan wordt het rendement negatief en dat wordt steeds erger naarmate de belasting toeneemt. Uiteindelijk kan de toenemende belasting je relatie bedreigen.(vakje 3)

Overbelasting in je relatie door burnout herkennenUit elkaar gaan burnout

Als er meer van je gevraagd wordt dan je aankan, wordt een uitdaging al een karwei, en nog erger een last.

Deze overbelasting in je relatie door ervaar je door:

  • Minder dingen samen doen
  • Kleine dingen worden grote ergernissen
  • Minder plezier samen
  • Je communiceert op een andere golflengte
  • Ruzies

Een overbelaste relatie ontstaat nogal eens wanneer er een partner met burnout is.

Onmacht partner met burnout

Terug naar een partner met burnout: Veel partners ervaren een groot gevoel van onmacht. Hoe ik dat ervaren heb? Langs de zijlijn staan, niet bij machte ook maar iets te doen. Net zoals je geen invloed op het weer kan uitoefenen als je een donderwolk ziet aankomen, kun je niets doen aan een burnout die bij je partner op de loer ligt. Dat voelt niet goed.

Maar niets doen is een te groot woord. Natuurlijk wil je graag iets doen. Je doet wanhopig je best om je partner met burnout te helpen. Zo heb ik geprobeerd hem te helpen, ik gaf hem ideeën om meer te ontspannen, om afspraken af te zeggen, om meer te bewegen. Maar mijn hulp kwam niet aan, je staat als partner te dichtbij. Van jou wil hij het al helemaal niet horen. Ik snap dat ook wel: juist thuis zoekt hij naar rust en niet naar goede tips en veranderingen. Voor mij persoonlijk voelde dat toch niet goed.

Ik snap dat ook wel: Juist thuis zoekt hij naar rust en niet naar goede tips en veranderingen. Voor mij persoonlijk voelde dat toch niet goed

Naast onmacht liep ik hier tegen aan:

  • Het gezin draaide door en de belasting kwam op mijn schouders
  • Huishouden werd voornamelijk mijn taak
  • Regelmatig moest ik me flink inhouden
  • Zelf kostte het moeite om overeind te blijven
  • Ik voelde me vaak onzeker over hoe lang de burnout nog zou durenVrouw met burnout

Partner met burnout

Maar hoe vaak zou je niet willen schreeuwen ‘kom op! denk nou niet zo, doe nou niet zo!’ ‘Ik weet niet hoe lang ik het nog volhoud’ Zie je mijn moeheid niet?’
Je bent bang dat het nooit meer wat gaat worden samen, bang je partner te verliezen, bang om het niet aan te kunnen. Om vervolgens in je eigen wereldje te kruipen en te denken ‘zoek het maar even uit, ik ben er niet’… Of dit wat oplost? Natuurlijk niet! Het voelt even fijn, maar constructief is het natuurlijk niet (maar soms wel verleidelijk)

Als je doet wat ik deed -uit angst mezelf af gaan schermen- maak je kans dat je jezelf overbelast. Dat wil je niet en dat wil je partner ook niet. Dat het anders moet voel je zelf ook aan, anders lig je straks allebei om!

Relatieproblemen bij burnout

Bij een partner met burnout ontstaan er regelmatig relatieproblemen.

Voorbeeldsituatie relatieproblemen bij burnout:

Een stoere wegenbouwer als klant: gewend om buiten te zijn en een goede conditie. Maar toch moe, moe, moe. De druk van het werk, de hobby (10 schapen) en het gezin (drie dochters van 14, 16 en 18 jaar), was hem eigenlijk allemaal te veel.

Een knorrige, mopperende, snel geïrriteerde man die kortaf antwoord geeft op vragen die gesteld worden. Een stel meiden die het allemaal heel oneerlijk vinden, het niet gezellig hebben en ook begingen te reageren, boos worden op elkaar en de ongezelligheid versterken. En zijn vrouw? Die ging steeds meer alleen doen, probeerde er voor te zorgen dat er niets meer was waar hij wat op aan te merken kon hebben en ging maar door en door. Ze voelde zich niet gewaardeerd meer, terwijl de druk van die knorrige man, de ruziënde meiden, haar eigen werk in de zorg en het huishouden haar ook te veel werd. Dus ook zij wordt kortaf, voelt zich altijd moe, heeft nergens lol meer in en sleept zich voort.

De oververmoeidheid van de ene partner, leidt op die manier gemakkelijk, door de stress die er binnen het gezin ontstaat, tot de burnout van de ander. En een scheiding lijkt nabij.

Het duurt vaak jaren voordat lichaam en geest een halt toeroepen aan overbelasting. Jij als partner hebt het in veel gevallen eerder door. Je partner is zichzelf niet meer, heeft ups en downs, is prikkelbaar, moe, futloos. De aandacht voor jou wordt steeds minder, de fut voor seks ook. Je hebt het gevoel dat jullie steeds verder uit elkaar groeien. Het is een traag proces, kleine stapjes naar steeds minder functioneren, steeds minder zichzelf zijn. Steeds vaker onbegrip, steeds vaker woorden.

Scheiding door burnout

relatieproblemen bij burnout

Dan spant het er om. Hoeveel liefde, energie, geduld en begrip zijn er nog? Hoe gemakkelijk geven de partners de strijd wie het het zwaarste heeft, op? Hoeveel openheid is er om echt naar elkaar te luisteren? En bovenal, te horen wat er gezegd wordt. Gebeurt het niet, dan is een huwelijk niet meer te redden en eindigt wat vaak mooi begon, in een scheiding.

Communiceren met je partner met burnout

Maar het hoeft niet. Door beide partners in beweging te zetten en ze bewust te maken van hun zintuigen kan de relatie zelfs beter worden dan ooit. Het probleem is vaak dat beide partners teveel hun best doen. Man koopt een bos bloemen voor zijn vrouw maar vergeet er bij te zeggen dat hij ze gekocht heeft omdat hij van haar houdt.

Het probleem is vaak dat beide partners teveel hun best doen

Zijn vrouw vraagt of hij mee gaat om de hond uit te laten en ze bedoelt daarmee te zeggen dat ze graag even alleen met hem wil zijn of met hem wil praten. Denken dat de ander je bedoeling wel begrijpt en teleurstelling als het niet opgepakt wordt zoals je het graag wil, liggen dan op de loer.

Voor je partner kan het heel lastig zijn om te bespreken wat er is. Dat kan omdat je partner het gewoonweg niet weet, het kan ook dat je partner jou niet wil kwetsen of belasten. Jij kan daardoor zelf ook de neiging krijgen niet meer in gesprek te gaan. Maar stoppen met praten lost niets op. Spreek in ieder geval je bedoeling uit, blijf met elkaar in contact.

De gevolgen van een partner met burnout

Het is voor jou als partner van een ‘burn-outer’ een hele opgave om je leven leuk te houden. Jij hebt de huishouding te runnen, je werkt, je maakt je zorgen over je partner en wellicht ook over jullie relatie. Dus als het moment in zicht komt dat je partner zich weer beter gaat voelen, meer gaat doen en jou meer aandacht kan geven, dan voel je je opgelucht. Eindelijk kun je even zelf op adem komen en genieten van de aandacht en zorg die je partner weer aan jou kan geven.

Het eerste herstel vond ik zelf heel mooi om te volgen. Ik zag bij mijn partner dat er elke week meer terugkwam. Meer energie, meer rust, meer aandacht voor mij. Het mentale herstel ging een stuk trager. Voor hem was het een hele klus om patronen te zien, ze te accepteren, en er uiteindelijk wat aan te doen. Want bij doorgaan zoals hij deed, zou hij krijgen wat hij altijd kreeg.

Doodmoe partner burnoutDat was niet wat hij wilde. Die gesprekken met zichzelf, maar ook met mij, het urenlang praten over hoe anders terwijl hij voelde dat hij vastzat in zijn gedachten en gewoonten…. dat is pittig. Het lijkt een herhaling van zetten, alweer praten over steeds maar hetzelfde en daar zelf het gevoel bij hebben dat hij er niet verder mee komt. Maar het kost tijd, dat weet ik, het is een proces van kleine stappen. Geduld… ik zeg zelf ook altijd ‘life takes time’

Laat een burnout je relatie niet verpesten!

Je stresssysteem zorgt er voor dat jij in eerste instantie snel weggeleid wordt van dreigend gevaar. Heel effectief als je een grote beer tegenkomt in de wildernis. Rennen of vechten, als je jezelf maar in veiligheid kan brengen. Een eerste reactie op de bedreiging van ‘hou ik het nog wel lang vol’ kan dus zijn dat je gaat vechten (ruzie maken) of vluchten (zoals ik deed, afzondering). Het is als een reflex, zelfbescherming… maar het is niet effectief als je vecht of vlucht voor een grote beer die toevallig wel je partner is.

  • Je focust op wat je niet wilt (geeft geen goed gevoel).
  • Je wordt nog meer alert op wat slecht gaat (je wordt nog banger en onzekerder).
  • Het lichaam reageert alsof je letsel kunt krijgen (bloedvaten vernauwen om bloedverlies te minimaliseren en je immuunsysteem gaat aan ter voorkoming van infecties, en dat is op den duur niet echt gezond).

Gelukkig ondanks partner met burnout Scheiden partner burnout

Als je je realiseert dat je helemaal niet hoeft te overleven, maar dat je voor een (flinke) uitdaging staat, dan zal er in je gedachten en je lijf ook heel wat anders gebeuren.

  • Je focust op wat je wilt (er samen voor gaan, er sterker uitkomen, en dat geeft een goed gevoel).
  • De aandacht is meer verdeeld en je bent meer bereid om contact te maken (elkaar steunen en zorgen voor elkaar).
  • Je lichaam reageert meer zoals het zou doen tijdens lichaamsbeweging (het is veilig, dus maximale bloedsomloop om energie te geven, bloedvaten blijven ontspannen, en dat is een stuk gezonder voor je lijf).

Probeer ook in de momenten dat jij het moeilijk hebt tijdens zijn herstel de positieve effecten te zien en ervaar dat je sterker kan worden van je ervaringen:

  • Hoe geeft het jou persoonlijke kracht? Denk je anders over jezelf en wat je allemaal aankan?
  • Kun je meer genieten van eenvoudige momenten? Ben je meer tijd gaan besteden aan de dingen die je plezier geven?
  • Heb je betere contacten gekregen met je vrienden / familie?
  • Zie je nieuwe mogelijkheden en richtingen in jullie leven?

Het is niet alleen zo dat je een partner met burnout hebt. Samen ondervind je de gevolgen van een partner met burnout. Ondanks de verminderde energie van de partner met burnout, heb je nog steeds samen een relatie.

Hoe je relatie een burnout overleeft

In onderstaande video laat Kiki Voncken (partnercoach) zien wat je kunt doen bij een partner met burnout

Zoals gezegd, zorgt een burnout ervoor dat een hoofd over en overvol raakt. Het hoofd moet leeg, maar denken aan je hoofd leeg maken zorgt er juist voor dat het nog voller raakt.

Een hoofd maak je leeg door je zintuigen weer te leren gebruiken. Horen wat de ander zegt, voelen wat er speelt, zien dat er een traan in een oog blinkt. Daarop op een warme, liefdevolle manier reageren. Een pad waarbij beide partners naar zichzelf kijken en weer leren vertrouwen op hun eigen gevoel. En tegelijkertijd een pad waarop de partners weer naast elkaar lopen. Afspreken om tijd te maken voor elkaar en er samen op uit te gaan, wandelen, hardlopen, fietsen of sporten en tijd inbouwen voor rust. Even helemaal niets en zorgen dat lijf en denken weer rust krijgen.

Partner met burnout: 7 Tips relatieproblemen partner burnout

Heb jij een partner met burnout? Dat vergt veel van je! Je wilt hem (of haar) graag helpen, je ziet talloze mogelijkheden waar je partner gelijk baat bij zou hebben, maar bij alles wat je zegt, wordt kort of zelfs boos gereageerd. Je voelt je machteloos, gefrustreerd en verdrietig. Niet zo raar: je ziet je partner afglijden en wanhopig proberen het oude niveau vast te blijven houden. Ontspannen lukt niet meer en soms herken je je partner nauwelijks nog terug.

Als je dit herkent, neem dan onderstaande tips ter harte:

1: Jezelf niet vergeten

Bedenk heel goed: als je samen in een burnout ligt kom je er helemaal moeilijk uit. Soms is het dus belangrijk dat je durft te zeggen dat je de problemen even niet de baas bent en hulp zoekt bij de mensen om je heen. Zij kunnen jou helpen om klusjes uit handen te nemen. Bijvoorbeeld de kinderen een dag opvangen, het gras maaien, boodschappen doen etc. Dingen waardoor jij niet het gevoel krijgt tekort te schieten.

Zorg dat je een uitlaatklep hebt. Een goede vriend(in) die je begrijpt bijvoorbeeld, of de coach/ psycholoog van wie je partner hulp krijgt. Waar word jij echt blij van? Doe dat minimaal 1 keer per week. Een partner met burnout kost voor jou ook energie en door dingen te doen waar jij energie van krijgt, zorg je ervoor dat jouw eigen accu goed gevuld is.

2: Zelf actief blijven

Als je partner een burnout heeft is het verleidelijk samen achter de geraniums te gaan zitten. Jij wilt je partner graag helpen en zijn verhaal aanhoren, maar de ander heeft geen energie en komt het liefst niet overeind. Zorg ervoor dat je samen gaat bewegen, hoe lastig het ook is. Bewegen zorgt voor herstel van burnout. Ongetwijfeld gaat je partner in eerste instantie tegensputteren, maar uiteindelijk zal dankbaarheid overwinnen. Tevens helpt bewegen tegen stress, zoals je hier kunt lezen: 7 tips om stress te vermijden

Hoewel hardlopen een gezonde optie is, is dit vaak niet mogelijk. Een andere gezonde manier van bewegen is een lange trap oplopen tijdens je wandelroute. Je zou ook een rugzak op kunnen doen met wat gewicht er in. Zo heb je toch een aardige intensiteit te pakken, zonder dat je over grenzen heen gaat. Zorg ervoor dat je in beweging bent. Laad je accu op door dagelijks een half uur een wandeling te maken in de natuur. En als het voor jou goed voelt, vraag je partner dan mee te doen. Bewegen zorgt voor herstel.

Als je het gevoel hebt dat je vastzit in je relatie, kom letterlijk in beweging. De frisse buitenlucht maakt het hoofd leeg. Bovendien maakt je lijf endorfines aan, die je een goed gevoel geven.

3: Niet oordelen

Ga je partner niet veroordelen over de oorzaken van de burnout. Zeg niet: ‘je hebt ook veel te veel gewerkt’ of ‘jij ook altijd met je idiote werkwijzes’ of ‘verzet je maar een beetje, het is vandaag een belangrijke dag’. Los van het feit dat een partner met een burnout een behoorlijk lastig, humeurig persoon kan zijn, is het in jullie beider belang dat de rust bewaard wordt. Frustratie zal er voor zorgen dat herstel langzamer gaat.

Helaas is aan de buitenkant niet te zien dat iemand een burnout heeft en vaak kan iemand met een burnout zijn eigen gevoel niet eens omschrijven. Oordeel dus niet, maar hou de progressie in het herstel in de gaten

4: Naar je partner met burnout luisteren wat kan ik doe bij een partner met burnout

Hoe graag je ook met fantastische adviezen komt: Luister naar je partner met een burn-out. Zeker in het beginstadium van een burnout dat iemand net ziek is geworden, is het lijf, en daarmee ook de geest, zo in onbalans dat er van leren, of opnemen, geen sprake is. Dit lukt gewoonweg niet.

Probeer goed te luisteren, het schept rust en je creëert zo ruimte voor dieper liggende gesprekken waardoor je je partner beter kunt helpen.

5: Vergroot je kennis

Kennis is macht en alles begint met inzicht. Lees je in wat een burnout precies is. We hebben hier een groot aantal blogs en artikelen aan geweid. Als je in de gaten hebt wat een burnout is, verdiep je dan eens in hoe je partner zich moet voelen: leeg, moe, depressief, geen zin meer, gefrustreerd, liefdeloos. Als je begrijpt wat je partner doormaakt doe je het echt heel erg goed. Lees over burn-out, probeer te begrijpen wat het betekent om het te hebben. Extreme moeheid, chaos in je hoofd, het zelf niet snappen en willen, dat moet voor je partner een hele kluif zijn. Het helpt om meer begrip op te brengen en met meer geduld en kracht de herstelperiode te beleven.

6: Het gevoel van onmacht mag er zijn

Vechten tegen het gevoel van onmacht levert alleen maar frustratie op. Accepteren dat het er is kost minder energie dan het eindeloze gevecht.

Meer over onmacht lees je in dit artikel: Onmacht man met burnout. Waar doe je goed aan?

7: Praat erover

Praat met een goede vriend(in) over wat jij meemaakt, wat je voelt. Denk er ook aan dat je kunt praten met de coach van wie je partner hulp krijgt. Het uiten van je gevoelens bij een ander helpt je om contact met jezelf te houden. Hierdoor kun je makkelijker je grenzen aangeven en keuzes maken. Het helpt je te herstellen van spanningen die je hebt en om zelf tot rust te komen.

Relatieproblemen burnoutOok al drijgt jouw partner in een sociaal isolement te komen, dat betekent niet dat jij daarin meegesleurd hoeft te worden. Je mag dus soms echt wel even voor jezelf kiezen! Sterker nog: als je je partner wilt blijven ondersteunen en niet zelf ook wilt omvallen, zul je wel moeten.

Partner met burnout helpen

Persoonlijk vind ik dat de partner, of het gezin, van degene met een burn-out te vaak verwaarloosd wordt. Regelmatig bied ik daarom hulp aan gezinsleden. Dat is niet heel spannend en diepgravend, maar het vergroot wel het effect van de hulp van een coach aan een burnout-patiënt.

Speciaal voor partners bieden we partnercoaching. Je vindt de inhoud hier: partnercoaching bij burnout

Schaam je niet om hulp te vragen. Samen in een burnout is rampzalig. 

Partner met Burnout

 

 

Over de schrijver
Kiki Voncken is burnoutcoach in de regio Brabant, Zeeland en Zuid-Holland. Naast haar specialisatie in burnout en stress, helpt Kiki regelmatig partners van mensen met een burnout. Kiki houdt van de natuur, wandelen en sporten.

Door

Chantal

op 3 September 2018

Eind juli heb ik iemand leren kennen, waarvan ik dacht dat het iets kon worden. Nu heeft hij sinds 2 weken last van overspannenheid. Hij gaat mij uit de weg, waardoor ik onzeker word. Moet ik hem met rust laten of juist niet...

Door

Ruud Meulenberg

op 18 September 2018

Hoi Chantal, De situatie bepaalt natuurlijk: maar teveel druk leggen op iemand die een burnout heeft, heeft nooit zin. Gun het de tijd, en neem eventueel contact op met Kiki (partnercoach). Dit kan via het contactformulier

Reactie plaatsen

Cookies