Stresspreventie: Maatregelen om stress in de organisatie te verlagen:
Stresspreventie: Effectieve maatregelen tegen ziekteverzuim!

Stresspreventie: Effectieve maatregelen tegen ziekteverzuim!

Stresspreventie: Mensen hebben tegenwoordig meer en meer stress. Alles moet steeds sneller en efficiënter en ook nog beter. Het tempo in de moderne samenleving ligt hoog en de lat wordt steeds hoger gelegd. Er wordt steeds meer over burn-out gesproken. Een steeds groter wordend probleem waar jij als leidinggevende of HR maar mee te dealen hebt. Stress op het werk veroorzaakt vermoeidheid, spanning en uiteindelijk productieverlies. De ziektekosten stijgen en stijgen en je kunt er zo weinig tegen doen. Of toch?

Lees waarom stresspreventie zo belangrijk is voor het bedrijf en hoe jij als werkgever het verschil kunt maken voor je werknemers:

Stress: een steeds groter probleem binnen bedrijven

Het gemiddeld verzuim in Nederland bedraagt 3,5%. Binnen deze 3,5% gaat een steeds groter wordend probleem schuil. De afgelopen jaren stijgt het psychisch verzuim. Mercer, een mondiale aanbieder van advies op het gebied van Health, Wealth en Career, voerde een groot Europees onderzoek uit waaruit bleek dat 70% van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door stress.

Stress is werkziekte nummer één geworden. Wanneer stress de oorzaak van verzuim is, betekent dat meestal voor werkgevers dat ze hun werknemer langere tijd kwijt zijn. Een werknemer met een burn-out zit namelijk gemiddeld 242 dagen thuis.

Verzuim kost geld

Verzuim van werknemers kost werkgevers daarom jaarlijks veel geld. Een burn-out kost al snel €70.000! Niet alleen de kosten voor ziekte stijgen, maar ook de opbrengsten verminderen doordat medewerkers binnen teams uitvallen.

Je maakt dus niet alleen kosten vanwege loondoorbetaling, maar ook om de zieke werknemer te vervangen. Daarnaast kan het de productiviteit van je bedrijf nadelig beïnvloeden en dat leidt weer tot een verhoging van de werkdruk van je werknemers, wat weer stress veroorzaakt. Je bedrijf raakt al gauw in een negatieve vicieuze cirkel. Kennis over hoe stress binnen je organisatie vermindert kan worden is dus zeker geen overbodige luxe.

De gevolgen van stress op het bedrijfsleven, op basis van een onderzoek door TNO

Hoog verzuim stress

Stresspreventie

Hoeveel stress is er eigenlijk binnen je organisatie? Dat is een belangrijke vraag die iedere leidinggevende zich zou moeten stellen. Wordt er door jouw werknemers weinig stress ervaren? Dan verdien je zeker een groot compliment! Helaas komt dit maar weinig voor. Maar ook al zou dat het geval zijn dan geldt natuurlijk: voorkomen is beter dan genezen.

Onderdeel van de bedrijfscultuur

Stress voorkom je met de hele organisatie. Door alleen een interventie voorkom je niet het echte probleem. Stresspreventie moet onderdeel zijn van de bedrijfscultuur. Maar de bedrijfscultuur verander je natuurlijk niet van de ene op de andere dag.

Dat kost tijd. De eerste stap in de goede richting is om problemen te herkennen en te erkennen. Veel psychisch verzuim is te voorkomen door vroegtijdig signalen te herkennen en door in gesprek te gaan met de werknemer. Zo’n gesprek kan lastig zijn om te voeren, omdat de meesten het moeilijk vinden om over hun psychische klachten te praten.

Kracht van communicatie

Toch ligt het begin van de oplossing in open en eerlijke communicatie met je werknemers. En wat zijn die signalen die je kunt herkennen? De werknemer voelt zich bijvoorbeeld moe en heeft een lagere productiviteit. Hij wordt steeds cynischer over het werk en heeft veel moeite met veranderingen. Hij is sneller geïrriteerd en heeft steeds meer lichamelijke klachten. Uiteindelijk meldt hij zich steeds vaker ziek

Meer ontspanning in het werk

Een manier om stress de das om te doen is door op het werk momenten te creëren waarin werknemers zich kunnen ontspannen. In de huidige maatschappij is iedereen 24/7 bereikbaar en de werkdruk glijdt dus maar moeizaam van de schouders. Zonder voldoende ontspanning zullen werknemers al snel veel stress en slapeloze nachten ervaren. Ontspanning is cruciaal om even het werk naast je neer te leggen. Dit is belangrijk buiten werktijden om, maar ook tijdens werk moet er ruimte voor gemaakt worden.

Gelukkig personeel is productief personeel

Een leidinggevende die zijn werknemers tijdens het werk zo nu en dan een moment voor ontspanning gunt zal het werkgeluk van zijn werknemers aanzienlijk verhogen. Dit is niet alleen fijn voor de medewerkers, maar ook voor de leidinggevende. Gelukkig personeel zal namelijk over het algemeen genomen productief te werk gaan, goed samenwerken en minder vaak ziek zijn. Ook het gevoel van verantwoordelijkheid neemt toe. Ontspanning op werk creëert dus voor iedereen een win-winsituatie.

Voorkom vermoeidheid

Als medewerkers niet op een ontspannen wijze hun werk kunnen uitvoeren en de veer is altijd strakgespannen dan is dat vragen om problemen. Een gespannen werknemer zal zijn hoofd maar moeilijk bij zijn werk kunnen houden. Daarnaast kan hij futloos en vermoeid zijn.

Het probleem is dat de werknemer het gevaar loopt in een neerwaartse spiraal terecht te komen. Door de spanning gaat de effectiviteit van zijn inspanningen achteruit. Hierdoor zal hij aan het eind van de dag meer werk overhouden, waardoor hij zich nog meer gestrest voelt.

Meer info: Medewerkers laten ontspannen

Investeer in ontspanning

Hoewel de oorzaak van de spanning niet altijd even makkelijk weggenomen kan worden is een luisterend oor al een grote hulp. Geef je werknemer bovendien even de tijd om een blokje om te lopen of plaats een tafelvoetbaltafel in de kantine. Op deze manier kunnen de gedachten even verzet worden, zodat het voortzetten van het werk vervolgens wat makkelijker wordt.

Investeren

Hoewel tijd voor ontspanning geld lijkt te kosten is het tegendeel het geval. Als leidinggevende zie je je werknemers natuurlijk het liefst hard werken, maar tijd voor ontspanning moet als een investering beschouwd worden. Bedenk dat die vijf of tien minuten ontspanning wordt teruggewonnen door de productiviteit, creativiteit en de goede samenwerking die hierdoor gecreëerd wordt.

Bovendien zal je de kans dat iemand gevloerd wordt door een burn-out aanzienlijk verlagen. Op deze manier wordt ook geld bespaard, want iemand die burn-out is, is vaak maanden uit de running. Welke ontspanning geschikt is kan afhankelijk zijn van de bedrijfscultuur en de individuele werknemer. Een leidinggevende kan zich oriënteren door zijn werknemers te vragen wat voor soort ontspanning ze leuk vinden. Zo kun je bijvoorbeeld in de kantine een tv, bordspellen of een pingpongtafel plaatsen. Ook een kleine fitnessruimte wordt vaak geapprecieerd.

Meer info: Maatregelen tegen stress

Amplitie

Wanneer een werknemer gestrest is wordt er meestal gefocust op het voorkomen en het eventueel behandelen van de negatieve gevolgen. Hoewel deze manier van preventie belangrijk is is deze alleen gericht op werknemers die in zekere mate al last hebben van stress.

Nu er steeds meer bekend is over de oorzaken van werkstress zijn er ook andere preventiehandvatten die beetgepakt kunnen worden. Zo proberen steeds meer leidinggevende zich te richten op positieve psychologie. Dit heeft alles te maken met het creëren van een positieve werkbeleving en dit is gericht op alle werknemers, waardoor iedereen er voordeel van kan trekken.

Deze manier van preventie wordt vaak amplitie genoemd. Bij amplitie probeert een leidinggevende dus niet negatieve gevolgen van stress te voorkomen. Het doel is negatieve stress te voorkomen door een positieve werksituatie te creëren. Hierbij is het doel medewerkers bevlogen, tevreden, productief en energie te maken.

Meer over Amplitie en stresspreventie

Met werknemers over stress praten

Bevlogenheid vergroten

Een bevlogen medewerker haalt voldoening uit zijn werkzaamheden. Deze passie voor zijn werk zal hem positieve energie geven waardoor hij zich sneller in zal zetten om collega’s te helpen. Bovendien zijn bevlogen medewerkers ijverig en energiek, maar hoe kan een leidinggevende nu zijn medewerkers meer bevlogen maken? De ingrediënten hiervoor zijn:

  • Gedragsmatige activiteiten
  • Cognitieve activiteiten
  • Motivationele activiteiten

Meer info: betrokkenheid vergroten

Gedragsmatige activiteiten

Hieronder valt positief gedrag dat de werksfeer verbetert. Hierin speelt de leidinggevende een grote rol doordat zijn initiatief om vriendelijkheid te tonen waarschijnlijk nagevolgd zal worden. Zo kan een compliment of een helpende hand al een groot verschil maken. Een andere manier waarop een leidinggevende de werkomgeving positief kan beïnvloeden is door samen behaalde resultaten ook samen te vieren.

Zo kan een fles champagne na een behaalde deadline een enorme beloning zijn voor werknemers. Bovendien zal het de teamspirit versterken. Ten slotte zijn sociale relaties op de werkvloer belangrijk. Een leidinggevende kan hierin een goed voorbeeld geven door tijd te maken om gezellig met werknemers te kletsen en een luisterend oor te bieden.

Lees ook: de werksfeer verbeteren

Cognitieve activiteiten

Het uiten van dankbaarheid, het vergeven van werknemers en collega’s en het stimuleren van optimistisch denken zijn voorbeelden van cognitieve activiteiten. Het concentreren op positieve dingen zal een fijn klimaat creëren voor leidinggevende en werknemers. Hierin kan een leidinggevende een goed voorbeeld zijn door de tijd te nemen om op werknemers af te stappen en ze persoonlijk te bedanken.

Ook een welgemeend e-mailtje kan al een wereld van verschil maken. Daarnaast is het onderling vergeven erg belangrijk om wrok en spanning te voorkomen. Op deze manier blijft een goede teamspirit gewaarborgd.

Lees ook: Factoren die samenwerking benadelen

Activiteiten die de motivatie vergroten

Motivatie is de bereidheid tot het verrichten van bepaald gedrag. Bovendien zorgt motivatie ervoor dat iemand tot actie wordt aangezet. Als leidinggevende zie je natuurlijk het liefst dat al je medewerkers enthousiast en gemotiveerd zijn. Je wilt graag het beste uit je bedrijf en je medewerkers halen.

Bovendien is het erg belangrijk dat het werk de medewerkers voldoening geeft. Als iemand lange tijd geen voldoening uit zijn werk haalt, loopt hij meer risico op een burn-out. Het is een hele kunst om je medewerkers gemotiveerd te houden. Hoe kun je als leidinggevende een goede coach zijn? Hoe kun je je medewerkers aanmoedigen en ervoor zorgen dat ze gedreven zijn?

Motivationele activiteiten

Motivationele activiteiten staan en vallen met het aanleren van bepaalde vaardigheden. Zo kunnen werknemers zich een doel voor ogen zetten en deze proberen te bereiken. Dit proces is ook iets dat geleerd kan worden en zal personeel helpen om beter te functioneren op de werkvloer, waardoor de motivatie en het plezier vergroot wordt. Voor de leidinggevende is het belangrijk deze activiteiten te motiveren door werknemers aan te moedigen doelen te stellen.

Tijdens een functioneringsgesprek kan de leidinggevende de werknemer helpen deze doelen concreet te maken door middel van een stappenplan. Tijdens het volgende functioneringsgesprek kan hierop teruggegrepen worden. Door het toepassen van amplitie kan de werksfeer al snel op een positieve manier worden omgeslagen. Hierdoor krijgen alle werknemers de benodigde aandacht waardoor stress voorkomen kan worden.

Meer info: Gedreven zijn zonder stress

Stresspreventie en de rol van een manager

Zoals te zien begint stresspreventie bij de leidinggevende. Aan hem de taak om het bereiken van gestelde doelen in goede banen te leiden. Is er dan helemaal geen verantwoordelijkheid die de werknemer ten deel valt? Vaak komt het namelijk wel allemaal op de werknemer neer. Zo zijn er allerlei apps en programma’s die ontwikkeld zijn om de stress van het personeel te verlagen.

Hoewel deze apps in theorie een geweldig idee zijn, wordt er in de praktijk vrij weinig mee gedaan. De gestreste medewerker heeft namelijk al zoveel aan zijn hoofd dat het gebruiken van zo’n app tijd vereist die simpelweg niet beschikbaar is. Het ironische is onvermijdelijk: Er is geen tijd voor tijdbesparende apps. Wat medewerkers echt nodig hebben is begeleiding en sturing welke gegeven hoort te worden door de werkgever.

Meer info: De rol van de manager bij stresspreventie

Verzuim verlagen stress

De juiste werknemers

Een gezegde luidt ‘eerst wie en dan wat’. Dit gezegde slaat op het aantrekken van het juiste personeel binnen een bedrijf. Wanneer je de juiste mensen aan boord hebt, kun je pas gaan bepalen waar je heen wilt. Zonder goede mensen aan boord, kun je niet gaan doen wat je wilt en stijg je nooit boven jezelf uit.

Dit zegt echter niet per sé iets over de verkeerde mensen. Met de goede mensen aan boord hebben wordt hierin bedoeld dat je de mensen aan boord hebt die passen bij de klus die gedaan moet worden, maar ook die passen binnen het cultuur van het bedrijf. Het is dus de mix die bepaalt dat werknemers geschikt zijn voor hun taak.

Wanneer je de juiste mensen eenmaal aan boord hebt, is het ook zaak om die vast te houden en te laten ontwikkelen.

Bekijk hiervoor: boeien en binden van werknemers

Verzuim op de agenda

Een team stressvrij houden is een grote missie en hierbij ga je dan ook niet over een nacht ijs. Het is ten eerste belangrijk een strategie in kaart te brengen. De volgende stap is om deze strategie in praktijk te brengen. Op deze manier worden doelen duidelijk en dit zal helpen stress in te dammen. Zijn er problemen met het uitdragen van de strategie dan zal dit langzaam maar zeker drukpunten veroorzaken.

De meest ijverige medewerkers zullen vechten voor het behalen van doelen om zo toch het gewenste resultaat te behalen. Doordat alle druk op een paar medewerkers terecht komt zullen juist de beste krachten gaan lijden onder stress.

Laat je niet leiden door vooroordelen van managers over burnout

Om alles in goede banen te leiden moet een leidinggevende dus als coach optreden op zowel individueel als teamniveau. Om medewerkers te helpen strategisch te werk te gaan kan er bijvoorbeeld gekozen worden voor het gebruik van de beschikbare tijdbesparende apps. De verantwoordelijkheid ligt echter bij de werkgever om deze apps onder de aandacht te brengen bij de werknemer en deze te helpen bij het gebruik hiervan.

Dat de leidinggevende een grote rol speelt in stresspreventie blijkt uit de cijfers. Zo is in het werk van Gallup, ‘what seperates great managers from the rest’ te zien dat een betrokken leidinggevende resulteert in betrokken medewerkers. Toch zou maar 35% van de managers genoeg betrokken zijn met zijn personeel. Hier is dus nog veel terrein te winnen.

Meer info: Stresspreventie als strategische pijler

Geef (positieve) feedback

Als leidinggevende is het natuurlijk nodig om het werk van de medewerkers kritisch te beoordelen om goede feedback te geven. Maar probeer vooral opbouwende kritiek te geven en probeer zoveel mogelijk de positieve aspecten van iemands werk naar voren te brengen.

Professor William James: Iedereen snakt naar waardering

Positieve feedback is erg belangrijk. De medewerkers zijn in der tijd aangenomen, omdat ze bepaalde kwaliteit kunnen leveren. Erken deze kwaliteit als leidinggevende en uit je waardering voor geleverde kwaliteit. Geef een oprecht complimentje als iemand een goede werkprestatie heeft geleverd. Wanneer een medewerker een complimentje ontvangt, zal hij vervolgens nog meer gemotiveerd raken om zijn werk goed uit te blijven voeren. Bovendien wordt negatieve feedback sneller geaccepteerd als er ook positieve feedback wordt gegeven.

Je zou het kunnen vergelijken met een verpleegster die bloed moet prikken. Voordat ze de prik geeft, bereidt ze de patiënt erop voor. Ze maakt de huid schoon, zorgt dat de patiënt ontspannen is en doet eventueel een bandje om, zodat de ader goed zichtbaar is. Op dezelfde manier kun je negatieve feedback geven door eerst positieve feedback te geven. Benoem eerst een aantal punten waar je tevreden over bent en kaart vervolgens enkele verbeterpuntjes aan.

Verbreed en verdiep promotiemogelijkheden

Medewerkers die af en toe een extraatje krijgen, zijn bereid om ook af en toe extra werkinspanning te leveren. Je zou bijvoorbeeld een kleine bonus kunnen geven wanneer een doel is bereikt of een medewerker eerder naar huis kunnen laten gaan na een goede prestatie. Daarnaast is het goed om ruimte voor persoonlijke groei te bieden. Zorg ervoor dat het werk geen dagelijkse sleur wordt.

Voldoende uitdaging

Medewerkers raken gedemotiveerd als ze geen uitdaging krijgen, als er geen duidelijkheid is over hun baan of als ze geen vooruitzicht hebben op doorgroeimogelijkheden. Natuurlijk is iedere medewerker verschillend. Sommige medewerkers geven misschien de voorkeur aan duidelijkheid en vastigheid, terwijl anderen constant een uitdaging willen. Probeer de verschillende wensen tegemoet te komen. Bied de mogelijkheid om nieuwe competenties te leren en te groeien in het werkresultaat. Als medewerkers zich kunnen ontwikkelen en kunnen blijven groeien, halen ze meer voldoening uit hun werk.

Doorgroei en promotiemogelijkheden zijn erg onderschat in stresspreventie bij medewerkers. Vaak wordt er gedacht aan juist minder doen en taken afbouwen.

Lees voor meer hierover dit artikel: Promotie en stresspreventie

Oorzaken van hoog verzuim

Oog voor het individu

Niet alle werknemers zijn hetzelfde. De een ervaart sneller stress dan de ander. Het is de kunst voor ieder individu om te leren omgaan met de stress die op hem of haar afkomt. Een werknemer moet voor zichzelf weten wanneer er teveel stress op hem afkomt en hoe hij daarop kan anticiperen om niet in een gevaarlijke stresssituatie te komen. Waar zou jij als werkgever op kunnen letten? Houd werknemers in de gaten die bijvoorbeeld geen pauze nemen, achter hun bureau eten en voor iedereen klaar staan.

Leren stress te herkennen

Zij hebben waarschijnlijk bij thuiskomst ook nog veel te doen en gunnen zich geen rustmoment. Ze lopen risico over hun grens te gaan. Ook de onzekere, minder assertieve of perfectionistische werknemers lopen meer risico op een burn-out. Denk niet alleen aan het functioneren van je bedrijf in geheel, maar heb ook oog voor ieder individu en hoe zich die binnen jouw organisatie voelt. Het is voor alle medewerkers belangrijk dat ze leren om fysieke, mentale en emotionele stress te herkennen, om te buigen en af te voeren.

Verdiep je bijvoorbeeld in:

Eigenschappen die leiden tot een burn-out

Valkuilen die zorgen voor stress

Waardoor ontstaat mentale en emotionele uitputting?

Denk na over de toekomst

De wereld verandert razendsnel. Wanneer je je wilt richten op stresspreventie, is het goed om te bedenken dat de wereld er over een paar jaar weer heel anders uitziet dan nu. Mensen veranderen, structuren veranderen en al snel zijn goede, nieuwe ideeën achterhaald.

Stresspreventie vraagt dus ook om een blik in de toekomst, zonder dat je die toekomst wilt kunnen vastleggen. Dit is namelijk onmogelijk. Wel is het mogelijk om bepaalde trendlijnen te ontdekken en te bekijken waar nieuwe generaties zich mee bezighouden.

Meer info: de toekomst van stresspreventie

Leid en leid op

Het is belangrijk dat een werkgever zijn personeel aanmoedigt, motiveert en ze helpt om zich te ontwikkelen. Hiervoor hebben leidinggevende voldoende training nodig. Het gaat hier namelijk niet alleen om zo nu en dan een goed functioneringsgesprek voeren. Het is belangrijk dat de werknemer ook verdere aansturing krijgt om het beste uit zichzelf te halen. Het is ook belangrijk te beseffen dat een team bestaat uit individuen die ieder uniek zijn qua persoonlijk en ze hebben allemaal hun unieke persoonlijke situatie. Belangrijk is dus dat er persoonlijk contact wordt gezocht en dat deze aandacht oprecht is.

Een duidelijk verzuimbeleid

Een verzuimbeleid bepaalt wie er verantwoordelijk is voor verzuim en ‘hoe de hazen lopen’ wanneer een werknemer zich ziekmeldt. Natuurlijk is de ambitie om helemaal geen verzuim te hebben en stress tot een minimum te beperken. Maar de realiteit is dat er ook gekeken moet worden naar hoe je het bestaande verzuim kunt verminderen. Ook dat is stresspreventie.

Ontwikkel hiervoor bijvoorbeeld een helder verzuimbeleid. De realiteit is dat een verzuimbeleid in veel organisaties niet bekend is, of zelfs helemaal niet bestaat. Als dit zo is, dan betekent het wel dat er nu actie ondernomen moet worden om een verzuimbeleid z.s.m. te implementeren.

Bekijk ook: Wie is er verantwoordelijk voor verzuim

Handvatten stress verminderen

Werk aan persoonlijke ontwikkeling

Je vindt je werk leuk als je kunt doen waar je goed in bent, als je kunt presteren. Zorg er als leidinggevende dus voor dat medewerkers taken kunnen uitoefenen die bij hen passen. Zorg ervoor dat de juiste persoon op de juiste plek zit. De competenties van de medewerker moeten aansluiten bij het werk dat hij moet verrichten. Daarvoor moet je je medewerkers goed kennen, weten over welke competenties ze beschikken en weten wat hun dromen, wensen en ambities zijn.

Als medewerkers werk moeten uitvoeren dat ze niet kunnen of waar ze niet van houden, zal hun motivatie snel dalen. Maar als ze iets kunnen doen binnen hun natuurlijke aanleg en passie, zullen ze beter presteren en zichzelf nog eens extra willen bewijzen. Je zult blije, tevreden en gemotiveerde medewerkers hebben en er zal een aangename werksfeer heersen. Zo zullen ze zichzelf nuttig en gewaardeerd voelen, plezier hebben in hun werk en minder stress ervaren

Bekijk voor dit onderwerp het artikel: Loopbaan en burnout

Een werknemer is vele malen effectiever, maar ook veel gelukkiger als het bezig mag zijn met zijn sterke punten. Benut deze kracht, het is de keerzijde van werkstress!

Meer over de persoonlijke ontwikkeling van werknemers

Stresspreventie, maar ook burnoutpreventie

Aangezien het blootstaan aan langdurige stress kan leiden tot een burn-out gaan stress- en burn-oupreventie hand in hand. Het is hierbij belangrijk te weten wat een werknemer nodig heeft. Zoals vermeld is persoonlijk contact belangrijk, maar ook een gevoel van veiligheid is cruciaal. Werknemers moeten zich op hun gemak kunnen voelen tijdens het werk. Dit neemt de factor van de eeuwige stress namelijk weg. Een manier waarop veiligheid gecreëerd wordt is door medewerkers de kans te geven zich te uiten zonder dat zij hier een uitbrander voor krijgen. Op deze manier voelen werknemers zich beter begrepen. Een veilig en gewaardeerd gevoel zal op zijn beurt de prestatie van ieder individu verbeteren en het komt de werksfeer ten goede. Bovendien moet een werknemer zich veilig voelen om aan te geven dat de werkdruk te hoog ligt. Hierdoor kan het teveel aan stress bespreekbaar worden gemaakt.

Meer over voorwaarden van burn-out preventie

Wees benaderbaar en bereikbaar

Hoewel er de laatste jaren veel veranderd is vinden veel medewerkers het toch nog moeilijk hun grenzen aan te geven. Misschien lopen ze namelijk een promotie mis of worden ze ontslagen. Daarom moet een leidinggevende laten zien dat hij benaderbaar is voor zulke gesprekken. Een teveel aan stress is namelijk slecht voor de gezondheid en het kan een voorbode zijn van een burn-out. Het is dan ook belangrijk de risicofactoren te herkennen. Zo kunnen er bijvoorbeeld problemen ontstaan wanneer iemand te perfectionistisch is. Door deze eigenschap worden doelen maar moeilijk behaald en dat heeft stress tot gevolg.

Een andere factor die mee kan spelen zijn de persoonlijke omstandigheden. Een traumatische ervaring of het verlies van een gezinslid zal veel stress met zich meebrengen.
Ten derde is de werksituatie zelf meestal een factor die bijdraagt tot een burn-out. Zo is een slechte werksfeer of een te hoge werkdruk funest voor iedere medewerker. Ook communicatie speelt een belangrijke rol. Op deze manier wordt er duidelijkheid geschept en weet iedereen waar hij aan toe is. Om communicatie met een werknemer goed te laten verlopen wanneer deze te maken heeft met stress is het goed om empathie te tonen. Begrijp waar bepaalde gedachten en gevoelens vandaan komen en speel daarop in. Op deze manier zal een oplossing sneller gevonden worden.

Meer info over: Hoge werkdruk verlagen

Wat te doen om stress te verminderen

Ken de soorten verzuim

Er bestaan verschillende soorten verzuim. Zo is er:

  • Roze verzuim
  • Grijs verzuim
  • Zwart verzuim
  • Wit verzuim

Iedere verzuimsoort vraagt om een eigen aanpak. De ene soort verzuim is namelijk volledig legitiem. De andere soort verzuim is vrij direct op te pakken doordat een werknemer de boel loopt te belazeren. Wanneer je wilt inzetten op stresspreventie, verdienen deze soorten van verzuim zeker de aandacht!

Meer over de soorten verzuim

En: Stelt een werknemer met burn-out zich aan?

De houding van de leidinggevende

De enige manier om het stressniveau van medewerkers omlaag te laten gaan is door juist met stress om te gaan. De leidinggevende speelt hierin wederom een sleutelrol. Het is belangrijk medewerkers te ondersteunen door inspirerend te zijn en betrokken. Een te autoritaire, teruggetrokken en directieve benadering werkt averechts. Het is voor leidinggevende belangrijk om voor zichzelf een burn-outpreventieve houding te creëren door open te zijn, goed te communiceren en waardering te geven. Bovendien moeten signalen van een aankomende burn-out herkend worden en serieus genomen worden. Zo is het gebrek aan energie, chronische oververmoeidheid en prikkelbaarheid een mogelijke voorbode van een burn-out. Een leidinggevende doet er goed aan betrokken te zijn met zijn werknemers zodat signalen tijdig kunnen worden opgemerkt. Ook is het belangrijk werknemers te helpen zich persoonlijk te ontwikkelen.

Voer voor managers: Verdiepen in een burn-out 

Stress herkennen en bespreekbaar maken

Hoewel het lastig kan zijn voor een werknemer om aangesproken te worden op de hoeveelheid stress die hij ervaart, doe je hem er uiteindelijk een plezier mee. Op deze manier kan het probleem namelijk worden aangepakt. Het is belangrijk om in gesprek te gaan aangezien ieder individu anders is. De oorzaken van stress kunnen dus van persoon tot persoon verschillen alsook de manier waarop ermee wordt omgegaan. Stress bespreekbaar maken heeft als voordeel dat er meer inzicht verkregen wordt in de manier waarop een werknemer omgaat met stress en het zal benadering vergemakkelijken.

Lees ook: Stress herkennen en stress bespreekbaar maken

Aangezien stress een gevoelig onderwerp is is het belangrijk om het juiste moment uit te kiezen om een werknemer aan te spreken. Doe dit dus niet wanneer iemand net iets naars heeft meegemaakt of wanneer iemand een slechte dag heeft. Een leidinggevende doet er bovendien goed aan dit soort gesprekken onder vier ogen te voeren. Het kiezen van het juiste moment om een werknemer aan te spreken kan lastig zijn, aangezien dit moment zich nooit lijkt aan te dienen. Probeer er echter plaats voor te maken en bereid jezelf goed voor op het gesprek. Het is belangrijk concreet te zijn, het gesprek kort te houden en bovendien een luisterend oor te bieden. Een leidinggevende kan ervoor kiezen dit gesprek in een veilige omgeving te voeren, bijvoorbeeld tijdens een wandeling.

Lees ook: Werknemer aanspreken op werkstress

Maak stress niet alleen bespreekbaar op individueel niveau maar ook in het team zelf. Bespreek wat de oorzaken zijn van stress, welke signalen zich aan kunnen doen en vervolgens wat er gedaan moet worden wanneer deze signalen geconstateerd worden.

Lees ook: Kan het bespreekbaar maken van werkstress het verzuim vergroten?

Creëer een zo prettig mogelijke werkplek

Wat is er nu mooier dan dat je werknemers met plezier naar hun werk gaan en voldoening uit hun werk halen? Creëer daarom een veilige omgeving binnen je bedrijf. Een omgeving waar ze zichzelf kunnen zijn en waar ze hun klachten durven te bespreken. Wat doe je als een werknemer aangeeft dat hij overbelast is? Is er ruimte om een tijdje minder werkzaamheden te verrichten? Ga in gesprek met je werknemers, probeer de oorzaken van stress te achterhalen en sta open voor suggesties die worden gedaan. Door vroegtijdig signalen te herkennen en te erkennen, zul je veel stress in je bedrijf kunnen voorkomen. En daardoor kun je uiteindelijk veel ziekteverzuim voorkomen, veel leed vermijden en veel kosten besparen.

Bedenk ook de kleine dingen die het (werk) leven veraangenamen. Zo kunnen sommige kleine ingrepen er al voor zorgen dat werknemers zich meer ontspannen voelen op het werk. Bekijk hiervoor:

Meer info: Praktische maatregelen tegen stress

Activiteiten die stress verlagen

Verschillende gedragsstijlen van medewerkers herkennen

Om werknemers de juiste steun te bieden is het belangrijk bepaalde gedragsstijlen te kunnen herkennen. Zo zijn er bijvoorbeeld steun gevende collega’s die graag kwaliteit leveren en andere collega’s hier ook bij helpen. Deze collega’s werken over het algemeen graag samen in teams en hebben verstand van zaken. Er zijn ook werknemers die een beheersende stijl hebben. Ze bereiken graag concrete resultaten en zijn behoorlijk competitief. Deadlines zijn voor hen meestal geen probleem. De behoudende collega is analyserend en planmatig. Risico’s worden zoveel mogelijk vermeden en alle werkzaamheden worden methodisch aangepakt. De meegevende collega drijft op goede contacten met andere collega’s. Het zijn echte teamplayers die graag nieuwe ontwikkelingen zien.

Doordat een team over het algemeen bestaat uit verschillende typen kan samenwerken een uitdaging zijn. Conflicten kunnen op de loer liggen en voor onnodige stress zorgen. Een leidinggevende kan een team in goede banen leiden door dit bespreekbaar te maken. Help individuen om naar collega’s te luisteren en in te spelen op elkaars behoeften. Maak bovendien stress bespreekbaar door in te gaan op de mogelijke klachten. Zo zullen collega’s elkaar er ook makkelijker op kunnen aanspreken wanneer ze symptomen herkennen.

Meer hierover: De gedragsstijlen van werknemers

Managementstijl aanpassen op werknemer

Als manager doe je er goed aan je managementstijl aan te passen per werknemer. Ieder team kent zijn individuen en geen mens is gelijk. Je kunt daarom wel zeggen dat iedere werknemer zijn/haar eigen aanpak nodig heeft. Er zijn talloze tests bedacht om aan te tonen welke werknemer, welke aanpak verkiest. Toch is gezond verstand een belangrijke graadmeter. Je kunt als leidinggevende je ogen de kost geven om te zien wat een werknemer nodig heeft.

Een aantal hulpmiddelen voor een:

Verdiep je in de mogelijkheiden om verzuim te verlagen

Als leidinggevende moet je ervoor oppassen dat je jezelf niet blind staart op de mogelijkheden die er zijn om het verzuim te verlagen. Stress is een belangrijke factor in verzuim. Verbreed daarom je horizon daar waar het gaat om het terugdringen hiervan. Beperk je niet alleen tot stress, maar verdiep je ook in zaken als werkgeluk, efficiënte, inspiratie. Schuw hierbij diepere betekenissen niet. Denk hierbij aan de reden van ons bestaan en weten wat je als mens nodig hebt.

Meer info over het verlagen van verzuim

Leer stress herkennen

Zo kan stress leiden tot lichamelijke problemen, zoals oververmoeidheid, hoofdpijn, rugpijn en maagklachten. Op emotioneel gebied kan het leiden tot gevoelens van waardeloosheid, rusteloosheid en prikkelbaarheid. Stress kan ook leiden tot mentale klachten waaronder een slecht concentratievermogen, een slechter geheugen en besluiteloosheid. Dit alles kan leiden tot gedragsveranderingen waardoor een collega teamgenoten uit de weg gaat, meer gaat klagen en zichzelf vaker ziekmeldt. Bedenk dat medewerkers met verschillende gedragsstijlen op verschillende manieren kunnen reageren op stress. Daarom is het belangrijk de ogen goed open te houden.

Stresssignalen herkennen bij medewerkers

Cultuurverandering?

De maatschappij staat niet stil en ondergaat continu verandering. De bedrijfscultuur loopt hier echter vaak nog op achter waardoor burn-outs een groot risico vormen. Het wordt dus tijd voor cultuurverandering op het werk. Dit is natuurlijk geen gemakkelijke opgave. Een cultuurverandering doe je niet eventjes en je bent snel minimaal drie jaar onderweg. Echter, de enorme kosten voor een hoog ziekteverzuim maken dat je als bedrijf strategische keuzes moet gaan maken om werknemers gezond aan het werk te houden.

Meer over cultuurverandering

veel irritaties werk

Goede communicatie

Vooral als er veel in teams wordt samengewerkt, is goede communicatie erg belangrijk. Goede communicatie is essentieel voor een goede band tussen de leidinggevenden en de medewerkers. Het werkt motiverend voor medewerkers als ze op de hoogte zijn van de gang van zaken van hun werk en van wat er speelt in het bedrijf. Zorg daarom bijvoorbeeld voor een-op-een gesprekken, teambijeenkomsten en interne nieuwsbrieven. Op die manier zullen medewerkers zich betrokken voelen en ze zullen meer plezier in hun werk hebben als ze beseffen dat hun werk een belangrijk onderdeel vormt van het grote geheel. Goede communicatie helpt bij het verminderen van eenzaamheid. Eenzaamheid, en sociale erkenning is enorm belangrijk bij stresspreventie bij medewerkers. Teamwork en goede communicatie is hiervoor de oplossing.

Lees hiervoor dit artikel: Eenzaamheid en stress

Hierbij kan genoeg benadrukt worden dat goede communicatie de sleutel is. Het klinkt zo logisch, maar in de praktijk zijn er maar weinig bedrijven die dit goed weten te handhaven. Het is zaak om communicatie prioriteit te geven om een bedrijf goed te laten ontwikkelen.

Werknemer met stress: wat moet je doen als leidinggevende?

Werk proces gericht in plaats van doelgericht

‘Het is niet de bestemming, maar de weg ernaartoe’. Het klinkt filosofisch, maar in de praktijk zit er zeker een kern van waarheid in, zeker voor bedrijven. Als men doelen te snel wil behalen zijn halve resultaten vaak het resultaat. Een iets langere weg kan juist leiden tot een beter resultaat en er zal minder stress zijn onderweg. Er is namelijk tijd voor analyse, eventuele veranderingen en er is ruimte om te ademen.

Lees meer over procesgericht werken

Zet in op vitaliteit

Een vitale medewerker is levendig en heeft plezier in zijn werk. Wanneer de vitaliteit daalt is dit een duidelijke alarmbel. Stress kan hier de oorzaak zijn en het is dan ook belangrijk het gesprek aan te gaan. Hierbij is communicatie weer belangrijk. Wees als leidinggevende open en bespreek je zorg om de werknemer. Het doel is om alle medewerkers goed in hun vel te laten zitten. Hoewel dit lastig kan zijn doordat stress ook uit een privésituatie kan voortvloeien is het belangrijk om aandacht te tonen voor het probleem. Werknemers die vitaal zijn zullen efficiënter zijn en bijdragen tot een goede sfeer op de werkvloer. Het kost wat moeite, maar de resultaten zijn het waard.

Lees ook: Gezonder worden

Verdiepen in duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid is een containerbegrip geworden. Er zijn tientallen tips te vinden op het internet die laten zien hoe je de duurzame inzetbaarheid van werknemers kunt vergroten. Over het algemeen betekent dit dat het gevolg van duurzame inzetbaarheid is dat werknemers minder snel ziek worden. Toch verschilt de aanpak hiervan per bedrijf. Een advocatenkantoor zal een hele andere aanpak moeten hebben dan een bedrijf dat gespecialiseerd is in tuinaanleg.

Wanneer je je dus, noodzakelijkerwijze, gaat verdiepen in duurzame inzetbaarheid, bekijk dan welke interventies je kunt gaan inzetten die passen bij het bedrijf en werknemers.

Meer over duurzame inzetbaarheid

Mobiliteit

Verandering kan soms moeilijk te accepteren zijn voor werknemers. Daarom is het van belang dat het verloop van medewerkers als normaal wordt beschouwd. Aan de andere kant moet er ook niet zoveel verloop zijn dat de teamspirit er onder leidt. Er moet wel mogelijkheid zijn om een goede samenwerking tot stand te brengen. Het is belangrijk voor een leidinggevende een balans te vinden in de mobiliteit.

Lees meer over mobiliteit en stresspreventie

Geef het goede voorbeeld als manager

Naast alle bovengenoemde factoren die van invloed zijn op de motivatie van je medewerkers, ben jijzelf als leidinggevende ook een belangrijke factor. Je hebt namelijk een grote invloed op de medewerkers. Als jij enthousiast over het werk bent, zullen je medewerkers dat ook sneller zijn. Als jij gemotiveerd bent, zullen je medewerkers ook sneller gemotiveerd zijn. Jouw dynamiek, uitstraling en gedrevenheid is bepalend voor de werksfeer. Geef als leidinggevende dus het voorbeeld en je voorbeeld zal gevolgd worden.

Uiteindelijk kun je motivatie natuurlijk niet afdwingen. Je kunt niemand dwingen om gemotiveerd te zijn. Iedere medewerker zal zichzelf moeten motiveren. Maar zoals we in dit artikel hebben gezien zijn er wel belangrijke factoren die van invloed zijn op de motivatie van je medewerkers. Het is belangrijk dat jij als leidinggevende je medewerkers goed kent, zodat je weet of iedereen op de goede plek zit. Heb vervolgens vertrouwen in je medewerkers en geef ze verantwoordelijkheden. Als ze hun werk goed uitvoeren, laat het ze dan vooral ook weten en beloon extra werkinspanning. Daarnaast is het belangrijk dat er ruimte is voor persoonlijke groei en door duidelijke communicatie zullen medewerkers zich betrokken voelen. Ten slotte kun jij het voorbeeld geven door gemotiveerd te zijn en je werk enthousiast uit te voeren.

Lees hiervoor ook: Mailen na werktijd?

 

Duurzame inzetbaarheid vergroten

Training stresspreventie? 

Wilt u dat uw leidinggevenden daadwerkelijk het open en eerlijke gesprek durven aangaan met de medewerkers ten aanzien van de gewenste bedrijfscultuur, gekoppeld aan de kernwaarden en een preventieve aanpak ter voorkoming van chronische stress en burn-out?Training stresspreventieMaak kennis met de stresspreventietrainingen van Meulenberg Training en Coaching:

  • Coaching en begeleiding op elk level binnen de organisatie (strategisch, leidinggevenden en medewerkers)
  • Aan de hand van een diepgaande bedrijfscheck een gericht plan van aanpak
  • Leidinggevenden ontdekken hoe om te gaan met medewerkers met burnout
  • Vitalere en fittere medewerkers waardoor een daling van het ziekteverzuim
  • Veilige omgeving met autonome medewerkers die helder communiceren.

 

Over de schrijver
Ik ben Ruud Meulenberg. Eigenaar en oprichter van Meulenberg Training & Coaching. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen) Samen met een krachtig team van professionele coaches, help ik mensen door heel Nederland heen om van stress en burn-out af te komen. Ik probeer het goede voorbeeld te geven: Ik werk maximaal 24 uur per week, ik sport, geniet van mijn gezin en ik heb betekenisvol werk ;).
Reactie plaatsen

Cookies