Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

article content

Burnout als zelfstandige. En nu?

Burnout als zelfstandige: Je kunt als zelfstandige nooit een burnout gebruiken. Opeens staat je hele leven op de kop en is je toekomst onzeker. Wellicht heb je de afgelopen tijd wel signalen gemerkt dat het minder met je ging. Het gevoel om met lood in je schoenen weer aan de slag te gaan en dat je de effectiviteit miste.

Gevolgen burnout als zelfstandige

De gevolgen van een burnout als zelfstandige zijn natuurlijk groot. Zeker wanneer je geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt afgesloten kunnen er behoorlijk grote stressfactoren ontstaan. Ook is een AOV niet altijd dekkend om een normaal inkomen te verkrijgen.

Veelvoorkomende gevolgen van een burnout bij zelfstandigen:

  • Verlies van inkomen
  • Onzekerheid over eigen vaardigheden
  • Onduidelijke toekomst
  • Klanten geen garanties kunnen geven
  • Rekeningen die zich opstapelen
  • Twijfel over de keuzes die gemaakt moeten worden
  • Etc

Een burnout als zelfstandige kan ontstaan door een aantal factoren. We werken de belangrijkste hieronder één voor één uit.

Pleasegedrag

Een overdreven klantgerichte houding kan leiden tot overbelasting. Veel zelfstandigen hebben het gevoel dat ze alles moeten doen voor hun klanten. Klant is koning! (toch?) De klant begint het eigen bedrijf te regeren door de vele wensen en eisen die de klant heeft. Hiermee omgaan wordt als lastig ervaren. Als de klant wegvalt is er vaak een financiële uitdaging. Ook willen veel zelfstandigen niet dat er negatief gepraat wordt over hun kindje: het eigen bedrijf.

Om dit alles te voorkomen wordt er ontzettend hard gewerkt om alles maar te doen voor de klant. Vaak gaat dit ten koste van de zelfstandige zelf. Grenzen worden overschreden en er worden zeer lange dagen gemaakt waarin heel veel 'moeten' heerst. Lees meer over de klanten naar de zin willen maken.

Niet bij de kerntaken blijven

Veel zelfstandigen zijn geneigd om alle klussen maar aan te nemen die ze aangeboden krijgen. Zeker wanneer dit financieel gezien goed uitkomt, of een klus goede verdiensten heeft. Vergeten wordt dat bepaalde klussen een zekere expertise vragen. Deze expertise of vaardigheden opdoen kan wel, maar vraagt een bepaalde inspanning. Ook gebeurt het dat bepaalde klussen gewoon niet geschikt zijn. Het past dan niet in de agenda, er is geen geschikte expertise aanwezig, of de vakkennis is te gering voor dat wat er gevraagd wordt.

De ijver van veel zelfstandigen is bewonderingswaardig. Echter het gevolg van klussen aannemen die niet (helemaal) geschikt zijn vraagt altijd om extra tijd (energie). Dit nog los van eventueel nawerk doordat er fouten zijn gemaakt.

Een allrounder zijn burnout als zelfstandige

Allrounders die van alles kunnen, kunnen in de regel niks. Klanten zien allrounders nooit als specialist op een bepaald vakgebied.

Bedenk zelf eens:

Ooit kocht je een fotocamera bij een allround winkel. Na een jaar of wat geoefend te hebben, blijk je fotofrafie erg leuk te vinden. Je besluit dat je meer wilt. Je wilt nu echt mooie foto's gaan maken. Bovendien wil je ze beter gaan bewerken! Jouw besluit staat vast: er komt nu een echt mooie camera!

Ga je terug naar die allround winkel? Of ga je naar een specialist die echt alles weet van een fotocamera's?

Allrounders moeten vaak ontzettend hard werken om op alle disciplines actief te zijn. Naast veel werkzaamheden die (te) weinig opleveren, moet er veel bijscholing gedaan worden om bij te blijven op alle disciplines.

Geen echte leidinggevende zijn

Zelfstandigen die groeien nemen op ten duur personeel in dienst. Echter zelf de vakman (/vrouw) zijn, wil nog niet zeggen dat je ook goed mensen kunt aansturen. Het aansturen van mensen is iets totaal anders dan een specialist zijn op een vakgebied.

Zelfstandigen die personeel gaan aansturen lopen vaak tegen deze frustraties aan:

  • Niet meer dezelfde grip hebben op klanten en werk dat uitgevoerd wordt
  • Kwaliteit die achteruit lijkt te gaan
  • Personeel dat niet uit zichzelf op gang lijkt te komen
  • Personeel dat een andere werkethiek heeft

Vaak wordt er wanhopig gezocht naar extra controle, of doen zelfstandigen het werk toch zelf maar. 'Het gebeurt dan in ieder geval goed' hoor je dan. De keerzijde is dat het bordje snel volloopt en het personeel naar de zelfstandige gaan kijken voor opdrachten.

Familiebedrijf

Zeker binnen familiebedrijven is de kans op burnout groot. De verwachting dat het bedrijf gecontinueerd wordt, met daarbij een voorkeur voor groei, is hoog. Veelal is er een familielid in het bedrijf die een zeker controle blijft uitoefenen waardoor de werkdruk verhoogd wordt. Het gevoel zelf keuzes te kunnen maken wordt zo verkleind. Een zelfstandige loopt zo al snel in de pas van de voorganger, wat op lange termijn begint te knellen. (verlies van autonomie)

Te lang doorgaan

Veel zelfstandigen blijven te lang doorgaan wanneer ze klachten ervaren als gevolg van stress. Toch moet het werk af, klanten tevreden gehouden worden en kun je niet zomaar een middag een bed in duiken. 'Een aspirine er in en weer door' is een zin die we heel vaak horen.

Toch leidt het langdurig doorgaan terwijl het lichaam duidelijk signalen afgeeft, wel tot roofbouw op het lichaam. Te lang doorgaan leidt tot chronische stress, overspannenheid en burnout.

Het werk niet los kunnen laten Burnout voorkomen als zelfstandige

Veel zelfstandigen slagen er moeilijk in om het bedrijf zo af en toe 'uit' te zetten. Hoewel dit in de basis niet slecht hoeft te zijn (je kunt je werk ook gewoon heel leuk vinden), is het belangrijk regelmatig mentaal en fysiek te herstellen. Een middag leuke dingen doen, een ochtend uitslapen, een gerichte vakantie (zonder telefoon en laptop) doet vaak wonderen voor de energiebalans. Het gevoel altijd maar door te moeten, zet vaak een stevige streep door dit herstel. 'Als ik dat af heb wordt het rustiger' hoor je vaak. Niks is minder waar: vrije tijd moet ingepland en afgebakend worden. Zeker wanneer het bedrijf zich 'aan huis

Teveel stress

Sommige zelfstandigen hebben simpelweg teveel stress. Ze runnen hun bedrijf op de adrenaline en cortisol. Continu zijn de hormonen bezig om iemand op de been te houden. Dit is zeer uitputtend. Deze hormonen zijn geschikt om te vechten of te vluchten, niet om dagelijkse dingen mee te doen.

Teveel stress als zelfstandige kan ontstaan door:

  • Teveel werk willen doen in een te korte tijd.
  • Veeleisende klanten
  • Hoge eisen aan eigen werk stellen
  • Met te strakke deadlines werken
  • Teveel voor de klanten willen doen

Wanneer adrenaline en cortisol te lang in het lichaam aanwezig zijn, met een te grote mate, put het het lichaam uit. Bijnieruitputting, overspannenheid en burnout zijn het gevolg.

Niet efficiënt werken OVerspannen zelfstandige

Er is als zelfstandige niemand die over je schouder meekijkt. Zo kan het best zijn dat je veel te veel tijd (of juist te weinig) in bepaalde opdrachten stopt. De efficiëntie verdwijnt en de stress neemt toe doordat tijdsplanningen niet meer kloppen. De balans tussen belangrijk en onbelangrijkheid verdwijnt. Voor je het weet verzuipt een zelfstandige in het werk en worden de avonden en weekends gebruikt om de gaten te dichten. Dit ten koste van een geschikte energiebalans.

Hoge emotionele belasting

We zien een hoge emotionele belasting vaak voorkomen bij coaches, hulpverleners, psychologen, etc. Beroepen waar er van je verwacht wordt dat je 'er tegen kunt'. Echter deze specialisten zijn ook mensen met emoties, met ongeschikte thuissituaties, met gebreken en tekortkomingen.

Ieder beroep dat een hoge emotionele belasting kent (denk ook eens aan ambulancebroeders/ politie-agenten). Is het goed genoeg tijd nemen voor mentaal en lichamelijk herstel. Als een zelfstandige vindt dat dit 'er bij' hoort, en geen gehoor geeft aan de alarmsignalen, ligt een burnout op de loer.

Het gevoel niet goed genoeg te zijn

Iedere zelfstandige krijgt vroeg of laat het gevoel niet goed genoeg te zijn. Gevoelens van incompetentie voor een bepaalde opdracht steken dan op. Vaak wordt dit opgelost door extra hard te gaan werken.

Burnout als zelfstandige

Een burnout als zelfstandige onstaat natuurlijk niet zomaar. Als het goed is heb je als zelfstandige meer regie over de bedrijfsvoering en over je eigen leven.

Echter, een steevast terugkerend onderdeel van bovenstaande factoren, is een tekort aan deze regie. De klant, de situatie of externe factoren bepalen de regie. Juist een gebrek aan regie/ autonomie is de allerbelangrijkste reden bij het krijgen van een burnout! (TNO)

De regie hebben als zelfstandige Overspannenheid ZZP

Omdat je je eigen bedrijf aanstuurt, met daarbij je eigen leven, betekent dit je jezelf goed moet kennen. Wellicht raak je me nu wat kwijt, maar ik zal het uitleggen:

Je hebt JOUW bedrijf. Jouw bedrijf ademt jouw 'zijn', jouw emotie en jouw passie. Als je niet weet wat dit bij jezelf is, ga dan daar rustig naar op zoek.

Vraag jezelf af: Wie ben IK nou eigenlijk.

Vervolgens: Als ik weet wie IK ben, waar ben ik dan ECHT goed in?

Vervolgens: Hoe kan ik nou MIJZELF zijn in de grillige markt?

Bedenk goed dat je deze stappen niet zomaar zet. Gun jezelf de tijd.

Heb je een coach nodig die je op het goede spoor zet? Bekijk de mogelijkheden:

Comment Section

0 reacties op “Burnout als zelfstandige. En nu?

Plaats een reactie


*