Cookies
Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

article content

Burnout herstel: Alles over het goed herstellen van burnout

Burnout herstel: Goed herstellen van een burn-out, hoe doe je dat? Het antwoord is helaas niet eenduidig te geven. Iedere situatie verschilt en iedere burnout is weer anders. Gelukkig zijn er wel een aantal basisprincipes waarbij iedereen gebaat is. In onderstaand artikel laten we zien wat de basisregels zijn voor het effectief herstel van burn-out:

In dit artikel:

  • Basisregels van burnout herstel
  • Belangrijk tijdens herstel
  • Fasen tijdens het krijgen en herstellen van burnout
  • Wat als burnout herstel uitblijft?
  • Een beter leven na burn-out

We beginnen met de basisregels van herstel en vertalen dat later naar een situatie van burnout herstel:

Basisregels van herstel

Herstellen doen we allemaal. De een van sport, de ander van ziekte en weer een ander van een week hard werken. Om veel energie over te houden doe je er goed aan om je te verdiepen in hoe herstel werkt. Zo voorkom je oververmoeidheid, depressies en zelfs burnout.

Stel je eens een topsporter voor die elke dag een patatje eet, laat naar bed gaat en dan bovendien nog een aantal biertjes opheeft. Wat denk je dat er gebeurt met zijn prestaties? Zeer waarschijnlijk kun je het stukje TOP voor SPORTER weghalen. ‘Hij neemt zijn sport niet serieus’ hoor je dan. Een sporter die graag aan de top van zijn kunnen wil fungeren slaapt genoeg, neemt goede voeding en blijft trainen om te verbeteren.

Altijd maar doorrennen gaat er in ieder geval niet voor zorgen dat je energie over gaat houden!

Herstellen van burn-out

Wat kun je het beste doen bij een burn-out?

In de sport heerst de term ‘supercompensatie’. Dit houdt in dat je na een training herstelt om zo boven je oude niveau uit te stijgen. Dit wordt als logisch ervaren. Waarom zou je anders gaan trainen? Blijven zitten op de bank zou anders hetzelfde effect hebben.

Maar wat gebeurt er nou met je lichaam als je gaat trainen wanneer je nog niet helemaal hersteld bent? Dan gebeurt er dit:(zie het plaatje) De oranje lijn laat de normale ontwikkeling zien: je wordt van een training sterker. De paarse lijn laat zien wat er gebeurt met je prestatievermogen als je je te vroeg weer gaat inspannen.

Het is vreemd dat supercompensatie alleen in de sport gebruikt wordt. Hetzelfde geldt namelijk voor je mentale/ emotionele en algeheel lichamelijke gesteldheid! Herken je de moeheid na het halen van een deadline op je werk? Als je dan thuiskomt ben je echt even toe aan een paar dagen vrij. Het is dan je lichaam dat aangeeft dat het graag wil herstellen. Als je hieraan toegeeft is er uiteindelijk niks aan de hand. Maar als je te vroeg weer aan de gang gaat doordat je omgeving dit vraagt, of doordat je dit van jezelf eist, breek je jezelf uiteindelijk af.

Op het moment dat je de bodem raakt, ben je burnout, of overtraind zoals dat in de sportwereld heet. Je valt dan met een grote klap in een zwart gat, waarbij je de gevolgen pas merkt als je tot rust komt. Het lichaam heeft in dit geval de regie overgenomen. 

Een burnout gaat vele malen verder dan alleen maar erg moe zijn en heeft veel dieper liggende oorzaken. Lees hier: Dieper liggende oorzaken bij burn-out

Beter worden na burn-out

Basisprincipes van burn-out herstel

Om bovenstaande fasen zorgvuldig te doorlopen en ervoor te zorgen dat je effectief herstelt van burn-out, doe je er goed aan om de basisprincipes van burnout herstel in acht te nemen. Hieronder geven we deze principes kort weer:

Eerst lichamelijk herstellen, dan pas mentaal

Wanneer je lijf stijf staat van de stresshormonen en veel harder aan het werken is dan goed voor je is, is het belangrijk dat je het eerst tot rust laat komen. Zet jezelf stil en geef je lichaam rust. Accepteren dat je ziekt bent en geef toe aan de signalen die je lichaam afgeeft.

Beweging

Door beweging maak je endorfine aan, dit reduceert de stresshormonen zoals adrenaline en cortisol in je lichaam. Bewegen zorgt ervoor dat de onrust in je lijf en hoofd afneemt. Sjoggen is hierbij een hele zinvolle bewegingsmethodiek. Bewegen zonder te presteren. Beweeg bij voorkeur buiten in de natuur. Dat tikt dubbel aan in herstelvermogen.

Bekijk voor sporten bij burnout het artikel: Hardlopen bij burnout

De oorzaak ontdekken van burn-out

Weet waarom je bent opgebrand en bent ziek geworden. Pas als je hier zicht op hebt, kun je er voor (leren) kiezen het anders te gaan doen.

Veel voorkomende oorzaken van burnout zijn:

Niet meer energie verbruiken dan je voorradig hebt

Zie je energie voorraad het als een aquarium: als je daar een deel van het water uit haalt, is er niets aan de hand. Maar haal je al het water eruit, dan gaan de vissen dood. Het klinkt heel simpel, maar wat zien we dit vaak gebeuren. Hard werken en veel energie verbruiken wil niet per definitie zeggen dat je goed bezig bent.

Hoe je goed kunt herstellen lees je hier: Herstelvermogen bevorderen

Eet en leef gezond 

Goed hout doet een kachel goed branden, dit geldt ook voor jouw interne motor. Juist ten tijde van minder energie is het belangrijk goed en voedzaam te eten. Hoe makkelijk soms een kant en klaar maaltijd misschien ook lijkt, zo weinig echte energie levert het je op. Maar ook teveel koffie, suiker en alcohol hebben impact op je energie huishouding. Hoewel een candybar en een kop koffie energie lijken te geven, het tegendeel is waar, je lijf krijgt een cafeïne of suiker piek maar het dal erna is des te groter.

Lees meer over goede voeding bij burn-out

Zorgen voor juist herstel

Ons advies is: bewegen, eten, rust. Wissel dit af. Ook als je de alledaagse dingen of je werk weer op gaat pakken. Na inspanning komt ontspanning. Veel clienten zijn echter verleerd wat ontspanning is, doordat ze jarenlang gewend zijn vanuit de doe-stand te leven.

Ben je heel druk in je hoofd, dan is ontspanning zoeken soms moeilijk. Wat dan goed helpt is om je aandacht uit je hoofd en naar je zintuigen te verplaatsen. Maak maar eens een wandeling terwijl je jezelf afvraagt: wat zie ik, wat ruik ik, wat hoor ik en wat voel ik?

Lees meer over: Goed herstelvermogen opbouwen

Zelf de regie nemen

Leef autonoom. Kies voor datgene wat je goed doet. Zet jezelf eens centraal en kijk waar jij behoefte aan hebt. Luister naar de signalen in je lichaam. Geen ander dan jijzelf weet wat goed voor je is. Kies voor jezelf en doe dingen waar je blij van wordt.

Lees meer over de regie nemen over je leven

Gaat een burn-out over?

Verloop van een burnout

Om herstel van burnout te bevorderen, is het goed om te weten hoe een burnout in eerste instantie is ontstaan. We onderscheiden hierin 3 fasen. Te weten: ‘de eerste klachten’, ‘uitputting’ en ‘herstel’. In dit artikel gaan we dieper in op het herstel, maar daarvoor zijn de voorgaande fasen belangrijk.

Natuurlijk is een burnout niet in fasen uit te drukken. Toch snap ik dat je, als je eenmaal een burnout hebt, graag wilt weten waar je aan toe bent. In grote lijnen geven onderstaande fasen de fasen tijdens burnout aan.

‘Eerste klachten’

In de eerste fase zijn er de de eerste tekenen van een beginnende burn-out: Niks lijkt te lukken, niemand lijkt mee te willen werken, je hebt nergens meer zin in. Je merkt dat er dingen opeens veel moeite kosten, dat er zorgen komen, slapeloosheid. Daabij merkt je veel lichamelijke klachten als hoofdpijn, hartkloppingen en een hoge bloeddruk. ‘Het lukt niet meer’ is veel gehoord. Maar daarnaast ook slapeloosheid, duizelingen etc. Zowel thuis als op uw werk ontstaan spanningen.

Het is niet vreemd te begrijpen dat bovenstaand depressieve reacties teweegbrengt. Het is daarom belangrijk dat burn-out klachten tijdig worden opgemerkt en dat er serieus mee omgesprongen wordt. Een goede vakantie is hierin geen oplossing. De aanpak vraagt een gestructureerde aard.

Het is ontzettend belangrijk om in deze fase actie te ondernemen en om hulp te zoeken! Een burn-out wordt namelijk vele malen erger als iemand er tegen gaat werken om het werk dat niet meer lukt, toch gedaan te krijgen. Mocht je dit herkennen, praat hierover met uw omgeving, en zoek (preventief) hulp. Het herstellen van een burn-out kan zomaar 2 jaar duren.

‘Uitputting’

Je meldt je ziek omdat werken niet meer wil. Je voelt je uitgeput, en hebt moeite ‘s morgens op te staan. De pijnstiller tegen de hoofdpijn werkt niet meer. Met al jouw klachten beland je dan al snel bij een huisarts of een medisch specialist. Je kunt dan last hebben van depressieve gevoelens en angststoornissen. Bovendien wil je tijdens deze periode het liefst met rust gelaten worden en slapen

Kenmerken

‘Herstel’

Je begrijpt dat je Burn-out bent. (Het zou niet vreemd zijn dat je pas in deze fase, deze website bezoekt) Je leert jouw grenzen te herkennen, en je leert (soms hardhandig) deze grenzen te respecteren. Je merkt dat je kleine stapjes maakt naar een herstel. Na verloop van tijd kunt jij jouw  werk weer bezoeken en eventueel dagdelen mee gaan werken

Kenmerken

  • Je krijgt meer energie
  • De zon begint vaker te schijnen
  • Je voelt je beter
  • Herstel gaat met vallen en opstaan
  • Meer dingen lukken
  • Je merkt dat je bent veranderd

genezen van burnout

Effectief herstellen van burn-out:

Hieronder vind je een stappenplan om zo effectief mogelijk van burn-out te herstellen. Deze zijn in terugkerende volgorde te voeren in de hierboven omschreven fasen.

1: Acceptatie

In de acceptatiefase moet je in burn-out herstel teruggaan naar de basis. Acceptatie van burnout is hierbij erg belangrijk. Zodra je de burnout kunt accepteren, kun je gaan herstellen van burnout.

Tijdens de acceptatiefase ben je nog niet bezig met gedrag, maar enkel met het lichamelijk herstellen van burn-out. Dus eerst het lichaam, daarna de geest.

Belangrijk voor burnout herstel in de acceptatiefase

  • Stevige dagstructuur: Ochtend (verplichtingen kort houden) Middag (slaap 13-15 uur & doen waar je zin in hebt) Avond (geen tv/comp/smartphone)
  • Stemming stabiel krijgen
  • Slaapduur 2 uur langer dan normaal
  • Naar buiten
  • Uit het hoofd komen
  • Lichaamsgerichte oefeningen
  • Ademhaling op orde

2: Herstelfase

Fase 2 in burnout herstel draait om het herstellen. Veelal is het in deze fase belangrijk dat je aanvoelt dat niet alles geweldig is en dat je dat ook niet van jezelf hoeft te eisen. Kiezen voor jezelf is nu zeer belangrijk. Je wilt graag met rust gelaten worden en zelf de dingen gaan plannen. Als een ander het voor je bepaalt, kost dit direct negatieve energie.

Tijdens de herstelfase kun je aan de slag met gedrag en achterhalen wat de burn-out veroorzaakt heeft. Aan de slag met gedrag, met als doel een autonome levensstijl, is het meest effectief bij burn-out

Belangrijk bij burnout herstel in de herstelfase

  • Opbouwen lichamelijke veerkracht
  • Concentratievermogen neemt toe (30 minuten tot 1 uur)
  • Slaapduur tussen 9 en 11 uur (inclusief middagslaap) als je normaal met 8 uur genoeg had: inlossen van slaapschuld!
  • Voorzichtig weer op gang komen/ inactiviteit vermijden
  • Aanvoelen van waar je zin in hebt
  • Aan de slag met gedrag

3: Doenfase

In de derde fase in burn-out herstel, merk je dat alles weer wat makkelijker gaat, en dat je weer voorzichtig zin krijgt om dingen te gaan ondernemen. Je concentratie en slaap worden beter, en energie neemt toe. Belangrijk is dat je in deze fase toepast wat je geleerd hebt tijdens je burn-out. In deze fase in burnout herstel merkt je dat je weer voorzichtig terug kunt keren in een actief leven met een vast ritme. Dit betekent dus niet dat je weer maximaal en vol aan de bak kunt! Wel kun je werkzaamheden weer oppakken en voorzichtig uitbouwen.

Voor velen is dit de lastigste fase. Je lijf roept je terug als je te hard gaat. Soms moeten er stevige keuzes gemaakt worden om je leven op orde te krijgen. Alarmbellen reageren vaak nog erg snel en zorgt voor de nodige spanning. Door gedoseerd aan de slag te gaan, is deze fase de uitgelezen kans om een beter leven na burn-out te krijgen.

Belangrijk bij burnout herstel in de herstelfase

  • Dagelijkse prikkels zijn niet meer belastend (brein heeft weer uitdagingen nodig)
  • Concentratievermogen neemt steeds verder toe
  • Slaap 1 uur langer dan normaal, middagslaap veelal niet meer nodig
  • Meer energie, accu is nog niet volledig vol (slaapschuld ingelost maar nog geen reserves)
  • Opbouwen van conditie, langere hersteltijd (0,5 tot 1,5 dag na grensoverschrijdende activiteit)
  • Energiemanagement leren (grenzen herkennen en erkennen)
  • Interesse in werk
  • Re-integratie

Duurt mijn burnout te lang?

Coaching gericht op burn-out herstel

Onze coaching is hierom ook opgebouwd in 3 fases:

Fase 1 is de acceptatie fase. Juist in die fase leer je toe te geven aan de situatie en werk je aan lichamelijk herstel en acceptatie. Hiervoor krijg je uiteraard de nodige handvaten aangereikt. Pas daarna, in fase 2, ga je aan de slag met hoe kan je nu anders en beter omgaan met datgene wat er toe heeft geleidt dat je ziek bent geworden. De laatste fase, fase 3, zorgt voor de borging en re-integratie

 

van burnout afkomen

 

Wat als burn-out herstel uitblijft?

Maar waarom lijkt het dan toch zo lastig om goed van je burn-out te herstellen? Velen die een burnout hebben, willen dolgraag herstellen. Zeker wanneer je een geruime tijd (langer dan een jaar) in een burnout zit, wordt deze wens begrijpelijkerwijze steeds groter. We omschrijven hieronder veel voorkomende oorzaken waardoor het herstel van burn-out uitblijft

Te gefocust op herstel

Veel mensen met burnout zijn te gefocust op het herstel. Je kunt niet in de toekomst kijken en derhalve is het goed om met de dag te leven. Het herstel komt, wanneer je met de dag het juiste doet. Overmatig zorgen maken over de toekomst heeft nog nooit iemand geholpen. Het advies is dus met de dag te leven. Focus op de toekomst ontmoedigt en zorgt voor te veel extra stress.

Te doelgericht

Je bent veel bezig zijn met wat geweest is en wat komen gaat, dit uit zich bijvoorbeeld in de volgende gedachten:

  • Als ik nu dit doe kan ik straks dat.
  • Wat heb ik gedaan waardoor ik me zo voel, straks lukt het me niet om…
  • Hoe kan ik nog beter voor mezelf zorgen.
  •  Over 6 weken ben ik er weer.

Leef in het moment en schakel bij voor wat je op dat moment nodig hebt of waar je nu behoefte aan hebt.

De werkelijkheid niet accepteren

Veel last hebben van boosheid en andere emoties. Boosheid bijvoorbeeld op je huidige onvermogen of op je ziek zijn. Velen zijn hierbij aan het vechten met de werkelijkheid. Je wilt niet ziek zijn, maar dat ben je wel. Daarom is de acceptatiefase de eerste fase waar je aan moet werken. Zolang je niet geaccepteerd hebt dat je in de kreukels ligt, zal je herstel stagneren. Pas wel op voor het volgende: mentale acceptatie is iets heel anders dan emotionele acceptatie.

Veel te snel willen herstellen

Veel te snel willen, dit speelt bij heel veel burn-out cliënten. Grote stappen willen maken en het liefst gewoon doorgaan of zo snel mogelijk weer het werk willen hervatten. Terwijl je lichaam dit gewoonweg nog niet aan kan en dat ook laat merken.

De oude willen worden

Heel graag weer de oude willen worden en jezelf continue confronteren met dat dat nog lang niet zo is. Maar is dat werkelijk wat je wilt? Streef jij daarnaar en  vergelijk jij je graag met wat je allemaal deed toen de adrenaline en cortisol de drijfveren waren van je kunnen?

Het klinkt misschien allemaal heel eenvoudig, maar dat is niet wat we beweren. Zelf weet ik als geen ander hoe zwaar en lastig herstellen kan zijn, maar wat zat ik in die valkuilen! En dat herstellen van een burn-out hard werken  is – maar vooral de moeite waard is – kun je ook hier lezen in het ervaringsverhaal van A.

Geen grenzen aangeven

Het is bij het herstel van belang dat er niet over grenzen heen gegaan wordt. Dit klinkt simpel, maar is in de praktijk lastig. Mensen met een burnout hebben jarenlang hun grenzen genegeerd, en zijn op zoek naar het uiterste in zichzelf. Om te gaan presteren op een (veel) lager niveau dan dat ze gewend waren, is niet eenvoudig. Vaak komen er dan gevoelens van minderwaardigheid, frustratie en somberheid naar boven.

Het is verstandig om het herstel van een burnout te beginnen met lichamelijke activiteiten om de hormoonhuishouding (cortisol en adrenaline met name) te gaan reguleren. Geschikte lichamelijke activiteiten zijn: lopen, fietsen, rustig hardlopen. Hierbij is het belangrijk dat er niet over grenzen heengegaan wordt.

Hoe kom je van een burn-out af?

Een beter leven na burn-out

Wist je dat gedragsverandering 6 maanden duurt? Neem daarom de tijd om te herstellen. In een later herstelproces kan er worden gekeken of hardlopen, fietsen of zwemmen geschikt is om te gaan doen. Een coach kan je hierbij helpen. 

Uiteindelijk is het verstandig om vaardigheden aan te gaan leren waarmee een nieuwe burnout voorkomen gaan worden. Grenzen aangeven, Nee leren zeggen, (h)erkennen van eigen talenten, timemanagement en energiemanagement zullen ervoor zorgen dat mensen zich beter, gelukkiger, en succesvoller zullen voelen.

Het herstel van een burn-out kan lang duren. Sommigen slagen er in om binnen een half jaar volledig herstelt te zijn, anderen hebben er 2 jaar voor nodig. Het is belangrijk dat een burnout tijdig herkend wordt. Als de symptomen tijdig worden gezien, en er stappen worden gezet om rust te nemen, is de kans op blijvende schade het kleinst.

Wanneer je echt goed herstelt van burnout (wat zeker mogelijk is!), nieuwe vaardigheden aanleert en jezelf (her)ontdekt, kun je met recht spreken van ‘een beter leven na burn-out’

ervoor zorgen dat je nooit meer in een burnout terecht komt

 

Ons aanbod: Herstellen van burn-out

Herstellen van burnout is alijd gewenst. Doorloop je samen met een professionele coach de acceptatie, herstel en doenfase? Bekijk dan ons aanbod:

Ons motto is:

“Vooruitgang gebeurt niet door te zitten en te luisteren maar door te ervaren en te doen”

Onze aanpak is gebasseerd op doen. Niet zitten en luisteren.

Bekijk ons aanbod voor:

burnout herstel

Gerelateerd aan ‘burnout herstel’

 

Ruud Meulenberg
Ik ben Ruud Meulenberg. EIgenaar en oprichter van de club. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen)Mijn persoonlijke specialisatie is ondernemers. Ik wens daar ook het goede voorbeeld in te geven: Ik werk 3,5e dag per week, ik sport, heb een gezin en maak plezier.Ik sta altijd open voor een belletje of een mailtje. Voel je vrij hier gebruik van te maken

Comment Section

4 reacties op “Burnout herstel: Alles over het goed herstellen van burnout


Door Marissa op 4 april 2018

Hallo Jessie,
Mijn vriend heeft als gevolg van jarenlang narcistisch misbruik en een vechtscheiding waar maar geen eind aan komt, een burnout. Doordat hij ondernemer is, is hij niet in de gelegenheid om uit zijn burnout te komen, want stoppen is geen optie. Ik maak mij ernstige zorgen over zijn gezondheid.


Door Jessie Reitsema (coach MTC) op 5 april 2018

Hoi Marissa,

Ik kan me je zorgen goed voorstellen. Maar is doorgaan wel de goede optie? Als je langdurig over je grenzen (ook van je gezondheid) heen gaat zegt het lichaam van zelf een keer stop (en niet zomaar voor een paar dagen). Ondernemer of niet daar houd je lijf geen rekening mee. En waar is je vriend dan….
Erkent hij zijn burn-out of duwt hij gewoon door? Is het een overweging waard om eens contact op te nemen. Weet zeker dat de gelegenheid er is om er wel uit te komen!


Door Monique langenberg op 1 juni 2018

Ik zoek al tijden naar n weg vsn herstel maar krijg nergens gehoor zeggen dst ik dan bv psygisch getest moet worden anders mogen ze niet helpen van t ziekenfonds?


Door Ruth op 8 juli 2018

Ik werk drie dagen, naast de zorg voor mijn 3 kinderen, van werk zit ik in de ziektewet, maar voor moeder is geen ziektewet, ik heb wel een man, die doet veel, maar w erkt full-time. Hoe pak ik thuis mijn rust? Over 2 weken zijn kids thuis ivm schoolvakantie😦

Plaats een reactie


*