Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

article content

Burnout herstel: Alles over het goed herstellen van burnout

Burnout herstel: Goed herstellen van een burn-out, hoe doe je dat? Daar is geen pasklare oplossing voor die voor iedereen werkt. Jammer hè, want dat zou het wel eenvoudig maken. Gelukkig zijn er wel een aantal basisprincipes waarvan wij overtuigd zijn, die voor iedereen gelden. Juist dit is de wijze waar onze coaching op gebaseerd is. Zowel door onze ervaring als de wetenschappelijke onderbouwing ervan.

We beginnen met de basisregels van herstel en vertalen dat later naar een situatie van burnout herstel:

Basisregels van herstel

Herstellen doen we allemaal. De een van sport, de ander van ziekte en weer een ander van een week hard werken. Om veel energie over te houden doe je er goed aan om je te verdiepen in hoe herstel werkt. Zo voorkom je oververmoeidheid, depressies en zelfs burnout.

Stel je eens een topsporter voor die elke dag een patatje eet, laat naar bed gaat en dan bovendien nog een aantal biertjes opheeft. Wat denk je dat er gebeurt met zijn prestaties? Zeer waarschijnlijk kun je het stukje TOP voor SPORTER weghalen. ‘Hij neemt zijn sport niet serieus’ hoor je dan. Een sporter die graag aan de top van zijn kunnen wil fungeren slaapt genoeg, neemt goede voeding en blijft trainen om te verbeteren.

Altijd maar doorrennen gaat er in ieder geval niet voor zorgen dat je energie over gaat houden!

Burnout herstel

Waarom duurt herstel van burnout zo lang?

In de sport heerst de term ‘supercompensatie’. Dit houdt in dat je na een training herstelt om zo boven je oude niveau uit te stijgen. Dit wordt als logisch ervaren. Waarom zou je anders gaan trainen? Blijven zitten op de bank zou anders hetzelfde effect hebben.

Maar wat gebeurt er nou met je lichaam als je gaat trainen wanneer je nog niet helemaal hersteld bent? Dan gebeurt er dit:(zie het plaatje)

De oranje lijn laat de normale ontwikkeling zien: je wordt van een training sterker. De paarse lijn laat zien wat er gebeurt met je prestatievermogen als je je te vroeg weer gaat inspannen.

Hetzelfde geldt voor herstel van burnout!

Het is vreemd dat supercompensatie alleen in de sport gebruikt wordt. Hetzelfde geldt namelijk voor je mentale/ emotionele en algeheel lichamelijke gesteldheid! Herken je de moeheid na het halen van een deadline op je werk? Als je dan thuiskomt ben je echt even toe aan een paar dagen vrij. Het is dan je lichaam dat aangeeft dat het graag wil herstellen. Als je hieraan toegeeft is er uiteindelijk niks aan de hand. Maar als je te vroeg weer aan de gang gaat doordat je omgeving dit vraagt, of doordat je dit van jezelf eist, breek je jezelf uiteindelijk af.

Op het moment dat je de bodem raakt, ben je burnout, of overtraind zoals dat in de sportwereld heet. Je valt dan met een grote klap in een zwart gat, waarbij je de gevolgen pas merkt als je tot rust komt. Het lichaam heeft in dit geval de regie overgenomen. 

Een burnout gaat vele malen verder dan alleen maar erg moe zijn en heeft veel dieper liggende oorzaken. Lees hier: Dieper liggende oorzaken bij burn-out

Fasen tijdens burnout:

Dit zijn de eerste tekenen van een beginnende burn-out: Niks lijkt te lukken, niemand lijkt mee te willen werken, nergens meer zin in. De druk om de dingen die je eerst wel kon, en nu opeens veel moeite kosten maken dat er zorgen komen, slapeloosheid, en veel lichamelijke klachten als hoofdpijn, hartkloppingen en een hoge bloeddruk.

Het is niet vreemd te begrijpen dat bovenstaand depressieve reacties teweegbrengt. Het is daarom belangrijk dat burn-out klachten tijdig worden opgemerkt, en dat er serieus mee omgesprongen wordt. Een goede vakantie is hierin geen oplossing. De aanpak vraagt een gestructureerde aard.

Fasen tijdens burnout herstel burn out

Natuurlijk is een burnout niet in fasen uit te drukken. Toch snap ik dat je, als je eenmaal een burnout hebt, graag wilt weten waar je aan toe bent. In grote lijnen geven onderstaande fasen de fasen tijdens burnout aan.

Fase 1: ‘Ziek worden’

‘Het lukt niet meer’ is veel gehoord. Maar daarnaast ook slapeloosheid, hoofdpijn, duizelingen etc. Zowel thuis als op uw werk ontstaan spanningen.

Het is ontzettend belangrijk om in deze fase actie te ondernemen en om hulp te zoeken! Een burn-out wordt namelijk vele malen erger als iemand er tegen gaat werken om het werk dat niet meer lukt, toch gedaan te krijgen. Mocht u dit herkennen, praat hierover met uw omgeving, en zoek (preventief) hulp. Het herstellen van een burn-out kan zomaar 2 jaar duren.

Klachten:

  • ‘Het wil niet meer’
  • Lichamelijke klachten als hoofdpijn/ duizelig
  • Je slaapt slecht
  • Je meldt zich vaker ziek dan eerder
  • Sombere gevoelens

Fase 2: ‘Uitputting’

Je meldt je ziek omdat werken niet meer wil. Je voelt je uitgeput, en hebt moeite ‘s morgens op te staan. De pijnstiller tegen de hoofdpijn werkt niet meer. Met al jouw klachten beland je dan al snel bij een huisarts of een medisch specialist. Je kunt dan last hebben van depressieve gevoelens en angststoornissen. Bovendien wil je tijdens deze periode het liefst met rust gelaten worden en slapen

Klachten:

Fase 3: ‘Herstel’ Fasen tijdens burnout

Je begrijpt dat je Burn-out bent. (Het zou niet vreemd zijn dat je pas in deze fase, deze website bezoekt) Je leert jouw grenzen te herkennen, en je leert (soms hardhandig) deze grenzen te respecteren. Je merkt dat je kleine stapjes maakt naar een herstel. Na verloop van tijd kunt jij jouw  werk weer bezoeken en eventueel dagdelen mee gaan werken

Kenmerken:

  • Je krijgt meer energie
  • De zon begint vaker te schijnen
  • Je voelt je beter
  • Herstel gaat met vallen en opstaan
  • Meer dingen lukken
  • Je merkt dat je bent veranderd

7 Basisprincipes bij burnout herstel

Waneer je het bovenstaande goed hebt doorgelezen, en dat op je in laat werken, zijn onderstaande punten een logisch gevolg:
burnout herstel

1) Eerst lichamelijk herstellen, dan pas mentaal

Wanneer je lijf stijf staat van de stresshormonen en veel harder aan het werken is dan goed voor je is, is het belangrijk dat je het eerst tot rust laat komen. Zet jezelf stil en geef je lichaam rust. Accepteren dat je ziekt bent en geef toe aan de signalen die je lichaam afgeeft.

Onze coaching is daarom ook opgebouwd in 3 fases:

Fase 1 is de acceptatie fase. Juist in die fase leer je toe te geven aan de situatie en werk je aan lichamelijk herstel en acceptatie. Hiervoor krijg je uiteraard de nodige handvaten aangereikt.

Pas daarna, in fase 2, ga je aan de slag met hoe kan je nu anders en beter omgaan met datgene wat er toe heeft geleidt dat je ziek bent geworden.

De laatste fase, fase 3, zorgt voor de borging

2) Beweeg!

Door beweging maak je endorfine aan, dit reduceert de stresshormonen zoals adrenaline en cortisol in je lichaam. Bewegen zorgt ervoor dat de onrust in je lijf en hoofd afneemt. Sjoggen is hierbij een hele zinvolle bewegingsmethodiek. Bewegen zonder te presteren. Beweeg bij voorkeur buiten in de natuur. Dat tikt dubbel aan in herstelvermogen. Bekijk voor sporten bij burnout het artikel: Hardlopen bij burnout

3) Ken de oorzaak

Weet waarom je bent opgebrand en bent ziek geworden. Pas als je hier zicht op hebt, kun je er voor (leren) kiezen het anders te gaan doen.

Veel voorkomende oorzaken van burnout zijn:

4) Niet meer energie verbruiken dan je voorradig hebt

Zie je energie voorraad het als een aquarium: als je daar een deel van het water uit haalt, is er niets aan de hand. Maar haal je al het water eruit, dan gaan de vissen dood. Het klinkt heel simpel, maar wat zien we dit vaak gebeuren. Hard werken en veel energie verbruiken wil niet per definitie zeggen dat je goed bezig bent. Hoe je goed kunt herstellen lees je hier: Herstelvermogen bevorderen

5) Eet en leef gezond Hoe lang duurt een burnout

Goed hout doet een kachel goed branden, dit geldt ook voor jouw interne motor. Juist ten tijde van minder energie is het belangrijk goed en voedzaam te eten. Hoe makkelijk soms een kant en klaar maaltijd misschien ook lijkt, zo weinig echte energie levert het je op. Maar ook teveel koffie, suiker en alcohol hebben impact op je energie huishouding. Hoewel een candybar en een kop koffie energie lijken te geven, het tegendeel is waar, je lijf krijgt een cafeïne of suiker piek maar het dal erna is des te groter.

6) Na inspanning komt ontspanning

Ons advies is: bewegen, eten, rust. Wissel dit af. Ook als je de alledaagse dingen of je werk weer op gaat pakken. Na inspanning komt ontspanning. Veel clienten zijn echter verleerd wat ontspanning is, doordat ze jarenlang gewend zijn vanuit de doe-stand te leven.

Ben je heel druk in je hoofd, dan is ontspanning zoeken soms moeilijk. Wat dan goed helpt is om je aandacht uit je hoofd en naar je zintuigen te verplaatsen. Maak maar eens een wandeling terwijl je jezelf afvraagt: wat zie ik, wat ruik ik, wat hoor ik en wat voel ik?

7) Neem regie over je leven

Leef autonoom. Kies voor datgene wat je goed doet. Zet jezelf eens centraal en kijk waar jij behoefte aan hebt. Luister naar de signalen in je lichaam. Geen ander dan jijzelf weet wat goed voor je is. Kies voor jezelf en doe dingen waar je blij van wordt. En skip het andere.

Waarom burnout herstel vaak lang duurtburnout herstel duurt lang

Maar waarom lijkt het dan toch zo lastig om goed van je burn-out te herstellen? Omdat er tijdens je herstel valkuilen zijn waar je ongemerkt in zit, waardoor je ‘beter worden’ stagneert. Je bent daarin niet de enige, wat we vaak zien is namelijk het volgende:

Veel voorkomende valkuilen waardoor burnout herstel stagneert

Te gefocust op herstel

Je herstel duurt het voor je gevoel al heel lang, je bent zo gefocust op beter willen zijn dat je voorbij gaat aan wat inmiddels al weer wel goed gaat of wat je wel kan.

Te doelgericht

Je bent veel bezig zijn met wat geweest is en wat komen gaat, dit uit zich bijvoorbeeld in de volgende gedachten:

  • Als ik nu dit doe kan ik straks dat.
  • Wat heb ik gedaan waardoor ik me zo voel, straks lukt het me niet om…
  • Hoe kan ik nog beter voor mezelf zorgen.
  •  Over 6 weken ben ik er weer.

Leef in het moment en schakel bij voor wat je op dat moment nodig hebt of waar je nu behoefte aan hebt.

De werkelijkheid niet accepteren

Veel last hebben van boosheid, boosheid op je kunnen of op je ziek zijn. Waarbij je eigenlijk aan het vechten bent met de werkelijkheid. Je wilt niet ziek zijn, maar dat ben je wel. Daarom is de acceptatiefase de eerste fase waar we aan werken. Zolang je niet geaccepteerd hebt dat je in de kreukels ligt, zal je herstel stagneren. Pas wel op voor het volgende: mentale acceptatie is iets heel anders dan emotionele acceptatie.

Veel te snel willen herstellen Snel van een burnout af willen komen

Veel te snel willen, dit speelt bij heel veel burn-out cliënten. Grote stappen willen maken en het liefst gewoon doorgaan of zo snel mogelijk weer het werk willen hervatten. Terwijl je lichaam dit gewoonweg nog niet aan kan en dat ook laat merken.

De oude willen worden

Heel graag weer de oude willen worden en jezelf continue confronteren met dat dat nog lang niet zo is. Maar is dat werkelijk wat je wilt? Streef jij daarnaar en  vergelijk jij je graag met wat je allemaal deed toen de adrenaline en cortisol de drijfveren waren van je kunnen?

Het klinkt misschien allemaal heel eenvoudig, maar dat is niet wat we beweren. Zelf weet ik als geen ander hoe zwaar en lastig herstellen kan zijn, maar wat zat ik in die valkuilen! En dat herstellen van een burn-out hard werken  is – maar vooral de moeite waard is – kun je ook hier lezen in het ervaringsverhaal van A.

Geen grenzen aangeven

Het is bij het herstel van belang dat er niet over grenzen heen gegaan wordt. Dit klinkt simpel, maar is in de praktijk lastig. Mensen met een burnout hebben jarenlang hun grenzen genegeerd, en zijn op zoek naar het uiterste in zichzelf. Om te gaan presteren op een (veel) lager niveau dan dat ze gewend waren, is niet eenvoudig. Vaak komen er dan gevoelens van minderwaardigheid, frustratie en somberheid naar boven.

Het is verstandig om het herstel van een burnout te beginnen met lichamelijke activiteiten om de hormoonhuishouding (cortisol en adrenaline met name) te gaan regulieren. Geschikte lichamelijke activiteiten zijn: lopen, fietsen, rustig hardlopen. Hierbij is het belangrijk dat er niet over grenzen heengegaan wordt.

Blijvend herstel van burnout

Wist je dat gedragsverandering 6 maanden duurt? Neem daarom de tijd om te herstellen. In een later herstelproces kan er worden gekeken of hardlopen, fietsen of zwemmen geschikt is om te gaan doen. Een coach kan je hierbij helpen. 

Uiteindelijk is het verstandig om vaardigheden aan te gaan leren waarmee een nieuwe burnout voorkomen gaan worden. Grenzen aangeven, Nee leren zeggen, (h)erkennen van eigen talenten, timemanagement en energiemanagement zullen ervoor zorgen dat mensen zich beter, gelukkiger, en succesvoller zullen voelen.

Het herstel van een burn-out kan lang duren. Sommigen slagen er in om binnen een half jaar volledig herstelt te zijn, anderen hebben er 2 jaar voor nodig. Het is belangrijk dat een burnout tijdig herkend wordt. Als de symptomen tijdig worden gezien, en er stappen worden gezet om rust te nemen, is de kans op blijvende schade het kleinst.

Burnout herstel: Oefening Waarom duurt een burnout zo lang?

Wat je hierbij kan helpen is om het eens voor jezelf op te schrijven. Maak een lijstje met 2 kolommen:

kolom 1: met wat je momenteel anders doet en wat je ten goede komt

kolom 2: wat je vasthoudt in je herstel

Schrijf dan bij elk punt in kolom 2 wat je nodig hebt om het naar kolom 1 te kunnen verplaatsen en kies de meest haalbare (kleine) stap om dit in werking te zetten

Wil je meer informatie over goed herstellen van een burn-out of heb je vragen over jouw mate van wel of niet herstellen, neem dan vrijblijvend contact met ons op:

Burnout herstel: Aan de slag

Wil je echt herstellen? Bekijk ons super effectieve aanbod: Herstellen van burnout

Contact

Jessie Reitsema
Jessie is burnout en stresscoach in de regio's Groningen en Drenthe. Zelf kreeg ze een burnout als gevolg van jarenlange overbelasting. Ze weet dus als geen ander wat het is om een burnout te hebben. Haar bouwkundige achtergrond, gecombineerd met een gedegen coachopleiding maakt haar een bijzonder prettig mens om mee samen te werken

Comment Section

0 reacties op “Burnout herstel: Alles over het goed herstellen van burnout

Plaats een reactie


*