Een burn-out komt nooit van de ene dag op de andere aanwaaien. Er worden door het lichaam in verschillende fases tal van signalen gegeven dat een drempel bereikt dreigt te worden. In elk van die fases is het nog mogelijk de klok terug te draaien door naar die signalen te luisteren en actie te ondernemen. Toch wijst de praktijk helaas uit dat dit in de meeste gevallen niet aan de orde is. Mensen willen blijven doorgaan, willen grenzen blijven verleggen en willen zichzelf en niemand anders teleurstellen. De fases volgen elkaar snel op en at begint met stress en spanningen groeit uit tot een burn-out met alle gevolgen die ermee gepaard gaan.

Wat is een burn-out?

We spreken van een burn-out als iemand zowel mentaal als fysiek helemaal uitgeput is. Alle reserves zijn opgebruikt en een normaal functioneren lukt niet meer. Burn-out is het gevolg van zo lang onder stress en spanning gebukt gaan, en dat kan over maanden en zelfs jaren gaan, dat het lichaam en de geest niet meer kunnen herstellen.

Vaak zijn de oorzaken te zoeken in de professionele sfeer, maar dit is niet beperkend. Ook problemen in het privéleven of het ondergaan van een traumatische ervaring kan aanleiding geven tot het ontwikkelen van een burn-out.

Welke fases horen er bij een burn-out?

Gezonde stress ervaart iedereen met de regelmaat van de klok en daar is ook helemaal niets mis mee. Stress kan helpen om de focus te houden, doelen te halen en ambities waar te maken. Het is pas als periodes van stress en spanning lange tijd aanhouden en het lichaam het moeilijk krijgt om hiervan te herstellen. Ieder signaal in die richting moet in elk geval ernstig genomen worden om escalatie te vermijden. De verschillende fases die voorafgaan aan burn-out zijn stress, chronische stress en overspannen zijn.

Stress

In deze fase kan je, zoals al aangegeven, nog niet van een probleem spreken. Onder stress zijn veel mensen in staat om zeer goede prestaties neer te zetten en om op de meest gedreven manier ooit door het leven te gaan. Het is ook onvermijdelijk om op geregelde tijdstippen stress te ervaren. Zolang je nog voldoende mogelijkheden hebt om te ontspannen en tot rust te komen, kan het lichaam hier op eigen kracht voldoende herstellen. Milde klachten die hier al kunnen optreden zijn hoofdpijn en een opgejaagd gevoel.

Chronische stress

We kunnen van chronische stress spreken als de momenten van stress en spanning toenemen en de momenten van rust en ontspanning afnemen. Het lichaam krijgt het steeds moeilijker om te herstellen en begint al subtiele signalen uit te sturen. Weinig mensen geven hier voldoende aandacht aan waardoor de periode van chronische stress verschillende jaren kan aanhouden zonder dat men zich van enig kwaad bewust is. Net omdat het lichaam en de geest over een reserve beschikken, slaagt men er lange tijd in om het probleem voor zich uit te schuiven. Je ziet hier dat mensen af en toe eens enkele dagen vrijaf nemen, zich terug fit voelen en daarna als vroeger verder gaan zonder de oorzaak op te zoeken en aan te pakken.

Overspannen

In deze fase van overspannen zijn, beginnen lichaam en geest zich duidelijk te verzetten tegen de lange periode van onophoudelijke stress en spanningen. Fysiek en psychisch zijn hier al symptomen merkbaar en dit omdat de reserves aan energie uitgeput raken.

fases van stress tot burn-out

Het uitvoeren van de dagelijkse taken gaat steeds moeizamer en een uitval is hier niet uitgesloten. Als hier niet dringend aan de alarmbel getrokken wordt, zal de volgende fase van burn-out onvermijdelijk zijn. Toch zien we ook hier weer dat veel mensen de symptomen blijven negeren en op hetzelfde elan verdergaan, met alle nadelige gevolgen die erbij komen.

Burn-out

Waar in de fases van chronische stress en overspannen zijn de reserves zich op een minimum bevinden, zijn ze in deze fase van burn-out helemaal uitgeput. De klachten zijn nu psychisch en fysiek zo overheersend aanwezig dat een normaal functioneren niet meer mogelijk is. Werken zit er niet meer in en ook sociaal dreigt het isolement. In deze fase is het absoluut noodzakelijk zo snel mogelijk professionele hulp in te schakelen om de negatieve spiraal terug om te buigen. Oorzaken opsporen en aanpakken zijn de eerste stap naar re-integratie en herstel en vergen moed en doorzetting.

Wat zijn de symptomen van een burn-out?

Burn-out uit zich zowel fysiek als mentaal en de aard en intensiteit van de klachten variëren van persoon tot persoon.

Fysieke klachten

Fysiek zijn enkele veel voorkomende klachten zoals hoofdpijn, maagpijn, spier- en gewrichtspijnen en duizeligheid op te merken. In het geval van fysieke klachten kan een arts medicatie voorschrijven die de klachten verminderen waardoor de aandacht volledig op het herstel gevestigd kan worden.

Psychische klachten

Psychisch uit een burn-out zich in veel gevallen door een gebrek aan concentratie, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, slaapproblemen en een constant gevoel van vermoeidheid. Deze symptomen worden vaak ook aanzien als tekenen van een depressie, maar waar bij depressie eerder de sombere gedachten overheersen is dit bij burn-out vooral het vermoeidheidsgevoel dat de kop opsteekt.

Voorkomen is beter dan genezen

Of iemand wel of niet in de fase van burn-out terechtkomt, zal voornamelijk afhangen van de mate waarin naar het lichaam geluisterd wordt en of er tijdig aan de alarmbel wordt getrokken.

Wil je dat wij je helpen?

Wij staan voor je klaar met een team van ervaren coaches. Onze coaches zijn actief in heel Nederland. In de afgelopen jaren hebben we duizenden mensen geholpen.

De fases die vooraf gaan aan burn-out zijn fases waarin het lichaam probeert aan te geven dat het de verkeerde kant opgaat. Door hiernaar te luisteren én actie te ondernemen, kan het tij nog gekeerd worden en kan een burn-out afgewend worden. Het is helemaal niet zwak om toe te geven dat het even allemaal teveel wordt en dat een rustperiode nodig is. Heel belangrijk is het om vanaf de eerste tekenen al te reageren om zo erger te voorkomen. Je arts, bedrijfsarts, psycholoog of coach kan hier al de nodige begeleiding voorzien. Tijdig ingrijpen zorgt voor een sneller herstel.

Toch een burn-out, wat nu?

Eens de fases van stress, chronische stress en overspannen zijn aan je voorbijgegaan zijn zonder dat je ernaar geluisterd hebt, zal het lichaam je op een bepaald moment als het ware verplichten om wel te luisteren. De lichamelijke en psychische symptomen zijn zo overheersend aanwezig dat ze niet langer te negeren zijn, normaal functioneren wordt onmogelijk en de vermoeidheid slaat onvermijdelijk toe.

Weet dat de eerste stap, het erkennen van het probleem, de moeilijkste is. Een gevoel van falen kan de kop op steken en dat is nooit een aangenaam gevoel, maar niets om je over te schamen. Het is een teken dat je te lang te sterk bent proberen te zijn en dat je hebt willen blijven doorgaan ten koste van je eigen welzijn. Hulp zoeken en aanvaarden is echter wel een noodzaak om een start te maken richting herstel.

Door middel van medicatie en therapie is het perfect mogelijk om te herstellen en te genezen, maar weet dat de weg lang kan zijn. Medicatie zal ervoor zorgen dat de lichamelijke ongemakken verminderen en door de therapie kan je gericht werken aan het zoeken naar oorzaken en oplossingen. In die therapie zal ook aangeleerd worden de signalen sneller te herkennen om zo een herval te vermijden.

Hulp bij burn-out en stress

Het verminderen van stress en het herstellen van een burn-out is geen sinecure. Heb je ondersteuning nodig, dan kan je op onze hulp rekenen. Onze coaches zijn allemaal gespecialiseerd in jouw problematiek. Door hun jarenlange ervaring kunnen ze samen met jou werken aan jouw herstel. Van het resultaat van onze 1-op-1 coaching heb jij je leven lang plezier!

Bekijk ons aanbod voor:

Veelgestelde vragen

Hier valt eigenlijk geen termijn op te kleven en verschilt van persoon tot persoon. De burn-out is er niet op één dag gekomen en zal ook niet op één dag terug verdwijnen. Het is belangrijk jezelf de tijd te geven die nodig is. Te snel willen gaan, zal in veel gevallen de klachten terug erger maken. Stapsgewijs samen met je arts, psycholoog en coach aan je herstel werken, is de beste weg naar een duurzaam herstel.

Vanzelf zal een burn-out niet overgaan. Zolang de oorzaken niet aangepakt worden, zal het lichaam de uitgeputte reserves niet kunnen aanvullen en zal herstel uitgesloten zijn. Het is precies omdat er geen actie ondernomen werd, dat de laatste fase van burn-out onvermijdelijk was.

In de strijd tegen een burn-out sta je er gelukkig nooit alleen voor en dat zal je herstel alleen maar ten goede komen. In de eerste plaats zullen je arts of bedrijfsarts je op de goede weg helpen. Zij zijn het die de diagnose stellen en je van hieruit verder kunnen doorverwijzen naar een psycholoog of coach voor het opstarten van de begeleiding.

In het herstel van een burn-out mag ook je omgeving niet vergeten worden. Steun en begrip van hun kant zullen een stimulans zijn om te werken aan een volledig herstel zodat je terug normaal kan functioneren in je professioneel en privéleven.

Het heeft geen enkele zin om hier in termen van schuld te spreken, niemand die daar wat bij te winnen heeft. Eens de diagnose gesteld is, is het zaak om aan herstel te werken en niet om jezelf schuldig te voelen. Signalen die het lichaam uitstuurt zijn niet altijd duidelijk en de wil om niet op te geven is zo sterk aanwezig dat de verleiding om te blijven doorgaan groot is. In plaats van jezelf schuldig te voelen, kan je beter een goed gevoel hebben bij de moed die je hebt om het probleem dat zich stelt aan te pakken.

Te maken krijgen met een burn-out, het kan iedereen overkomen en is in geen geval iets om je over te schamen. Het probleem onder ogen zien, hulp zoeken en aannemen en constructief werken aan herstel en re-integratie, daar komt het op aan. Als je op eender welk moment het gevoel hebt dat het je allemaal te veel aan het worden, wacht dan niet langer en trek tijdig aan de alarmbel op zoek naar hulp. Herstellen van burn-out is perfect mogelijk en je staat daar niet alleen voor, dat moet je voor ogen houden en dat moet je motiveren om de stress en spanningen een halt toe te roepen.

Bronnen

  1. ewu.edu – Preventing Burnout – gevonden op 18-05-2022
    Link naar pagina op ewu.edu
  2. Thuisarts.nl – Hoe herstel ik van een burn-out? – gevonden op 18-05-2022
    Link naar pagina op thuisarts.nl
  3. asu.edu – How to Avoid Burnout – A Guide for the Helping Professions – gevonden op 18-05-2022
    Link naar pagina op asu.edu

Was dit artikel behulpzaam?

Vergelijkbare berichten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.