arrow_drop_up arrow_drop_down

Burn-out onder studenten - Opgebrand tijdens je studie

Burn-out onder studenten: Onlangs ontmoette ik een derdejaars studente bij een bijeenkomst. Ze zag er moe en uitgeblust uit. Natuurlijk, studenten, die feesten er op los dus dat was logisch. Totdat ik met haar in gesprek ging. Het kwam helemaal niet door het vele feesten, maar door het harde leren!

En ze had alle klassieke kenmerken van een burn-out, zowel lichamelijk als geestelijk. Ze voelde zich doodmoe, maar kon niet slapen omdat ze voortdurend lag te piekeren aan alle opdrachten die ze nog moest of wilde maken. Geen moment stonden haar gedachten stil terwijl ze zich ook af en toe duizelig voelde. De laatste tijd begon ze aan zichzelf te twijfelen, aan haar studiekeus en eigenlijk haar hele leven. Het huilen stond haar nader dan het lachen.Burnout onder studenten

Maar een burnout? Dat kon toch niet? 

Voorzichtig vertelde ik haar dat ik veel herkende van een burn-out. Daarop kwamen de waterlanders echt. Ze had zelf ook al zitten googlen en begreep precies wat ik bedoelde. Mijn woorden waren alleen een bevestiging van wat ze zelf eigenlijk al wist. Maar toch kwam de ontkenning. Dat kan toch niet, ik ben nog zo jong. Hoe komt dit nou? Burn-out onder studenten komt toch niet voor?

Burn-out bij studenten diergeneeskunde! (voorbeeldsituatie)

Tot mijn verbazing las ik vandaag in de Gelderlander dat dierenartsen vaker suïcidaal zijn. Dierenarts worden was vroeger mijn droomberoep maar ik vond de opleiding veel te zwaar. Misschien herken je het wel. Je droomberoep, maar de eisen voor dit beroep zijn te hoog. Waarschijnlijk is dit een goede bescherming voor jezelf geweest, want stress en burn-out bij dierenartsen is hoog.

Bij studenten diergeneeskunde blijkt de druk ook hoog te zijn en komt er relatief veel burn-out voor ( 20 procent krijgt er mee te maken tegen, tegen 12,5 procent gemiddeld ). Dat is hoog. Hoger dan gemiddeld bij studenten. Want helaas komt tegenwoordig ook bij jongeren en studenten veel een burn-out voor of ze ervaren een hogere mate van stress. Hoe komt dit ?

Het beroep dierenarts (voorbeeldsituatie)

De druk bij dierenartsen is groot omdat mensen steeds meer willen investeren in een dier. Een dier is een gezinslid en hoort erbij. Mensen hebben steeds meer geld er voor over om hun dier weer gezond te maken. Hartstikke mooi natuurlijk, want het lijkt mij alleen maar ellende als je een gezond dier moet laten inslapen. Ook zijn er tegenwoordig veel meer mogelijkheden om een dier weer beter te maken. Alleen dit schept ook verwachtingen. De dierenarts moet koste wat het kost het diertje beter maken en dat geeft stress.

Ook verwachten klanten steeds vaker dat de dierenarts ook in het weekend beschikbaar is en in de avond. Daarbij werken dierenartsen vaak als eenpitter en kunnen  moeilijk de taken verdelen. Het constant beschikbaar moeten en kunnen zijn geeft ook stress. Klanten begrijpen niet dat ze niet altijd bij dezelfde dierenarts ’s avonds of in het weekend terecht kunnen.

Tevens is de concurrentie toegenomen. Al deze factoren zorgen ervoor dat dierenarts momenteel een zwaar beroep is. Bovengenoemde stressfactoren zijn factoren die je misschien zelf ook wel herkent in je beroep of misschien wel gewoon bij jezelf. Natuurlijk is dit voor iedereen persoonlijk en gaat de een er anders mee om dan de ander.

Stressfactoren in een beroep als dierenarts zijn o.a.

  • Je verantwoordelijk voelen voor verwachtingen
  • Altijd beschikbaar moeten zijn ( vooral voor ondernemers een valkuil )
  • Concurrentie
  • Ontevreden klanten
  • Je problemen niet willen of kunnen delen met je omgeving
  • Hoge werkdruk

Het verhaal van Hendrik

Vorige week kwam er een jonge man (Hendrik) bij me, een student economie. Hij voelde zich moe, had nergens meer zin in, de tranen brandden achter zijn ogen, enorme pijn in zijn nek, hij sliep en at slecht en bleef maar piekeren.

Al wandelend door het bos vertelde hij zijn verhaal. Hoe hard hij op de basis- en middelbare school gewerkt had om met de hoogste cijfers te slagen zodat hij door kon gaan studeren. Wat hij er allemaal naast had gedaan om een prachtig cv op te bouwen. Hoe hij drie keer in de week eten serveerde in een restaurant om voldoende geld te hebben om van rond te komen. Hoe hij ook nog tijd vond om met vrienden af te spreken.

Maar hij een burn-out? Kom op zeg, daar was hij toch veel te jong voor! Dat kon hem toch niet overkomen? Zo zwak was hij toch niet.

Altijd maar sterk zijn

Nee, in tegendeel, juist degene die alle signalen die het lichaam geeft negeert en altijd maar blijft doorgaan is sterk, te lang sterk. Maar wat kost het jonge mensen ongelooflijk veel moeite om dat te erkennen. Tegenover de docenten, medestudenten, vrienden, familie maar vooral ook zichzelf.

De overijverige student heeft immers een reputatie opgebouwd en zal er alles aan doen om aan de verwachtingen te blijven voldoen. Falen en opgeven zijn geen optie. En toch, dan grijpt het lichaam plotseling in en roept een halt toe. Het kan echt niet langer. Op dat moment is een begripvolle coach, die uit ervaring kan spreken, een belangrijke steunpilaar in het herstelproces.

Oorzaken van burn-out onder studenten

Burn-out komt relatief veel voor onder de studenten. Volgens een dierenarts en bestuurslid van de KMvD komt dit vooral omdat de druk op studenten al heel hoog is. Bijna een kwart van alle masterstudenten loopt een verhoogd risico op het krijgen van een burn-out blijkt uit een vragenlijst die is verspreid onder alle 649 master studenten. Het blijkt dat 24 procent voldoet aan de criteria voor een burn-out. De bevlogenheid is hoog onder de studenten en dat blijft gedurende de studiejaren alleen neemt ook de studiedruk toe. De ervaren belasting wordt veroorzaakt door verschillende factoren.

Ben je student of ouder van een student dan herken je misschien wel een aantal factoren. Helaas komt dus ook bij studenten een burn-out steeds vaker voor. Studenten zijn meestal  jonge, flexibele  mensen in de bloei van hun leven. Juist bij deze groep neemt de burn-out toe. Daarvoor zijn verschillende oorzaken te benoemen.

Je gaat het huis uit en op kamers wonen. Een spannende periode. Je maakt nieuwe vrienden en je komt terecht in een nieuwe omgeving en je begint met een nieuwe studie. Natuurlijk allemaal niks mis mee. Het is een natuurlijk verloop wat past bij je loopbaan. Je bent jong en flexibel wat zorgt er dan toch voor dat je de lat te hoog legt !

Factoren die een burnut bij studenten veroorzaken:

  • Bang voor studieschuld
  • Bang om te falen
  • Angst voor het oordeel van anderen
  • Angst om iets te missen
  • De wens om zeer succesvol te worden
  • Sociale druk ( studentenclubjes en graag overal bij willen zijn )
  • Een te zware of drukke studie
  • Faalangst en stress
  • Te veel keuze mogelijkheden
  • Sociale media

Bang voor studieschuld

Met de verandering van de studiefinanciering is de druk op studenten om snel af te studeren, enorm toegenomen. Velen zijn bang voor een enorme studieschuld na het behalen van het examen. Ze proberen zo min mogelijk te lenen en gaan daarnaast ook een flink aantal uren werken om rond te kunnen komen. Ze nemen niet meer de tijd om even tot rust te komen en gaan maar door met leren en werken.

Bang om te falen

Een factor die sterk afhangt van de persoonlijkheid van de student is de angst om niet goed genoeg te presteren. Veel studenten zijn zich er van bewust dat het van belang is om een diploma te behalen en willen iets bereiken in het leven. Daarnaast hebben we van jongsaf aan meegekregen dat we een beloning krijgen als we iets presteren.

Immers, iedereen is enthousiast als we de eerste stappen zetten, op het potje plassen, een zwemdiploma halen of een goed cijfer voor een dictee. Geen wonder dat onze kinderen de conclusie trekken dat het belangrijk is om goed te presteren.

Angst voor het oordeel van anderen

Als je je hele leven goed je best gedaan hebt en altijd hebt gedaan wat (je denkt dat) anderen van je verwachten, dan is het heel moeilijk om te erkennen dat het even niet meer lukt. Jij, die altijd alles kan en beschikt over een grote hoeveelheid energie en enthousiasme uitgeput? Het is al moeilijk om het voor jezelf toe te geven en de stap naar het delen met belangrijke anderen (ouders, vrienden, docenten) is misschien nog wel groter. In de praktijk blijkt steeds dat de omgeving het al aan heeft zien komen en veel meer begrip toont dan in eerste instantie was gedacht.

Angst om iets te missen

Sociale media zijn een belangrijke bron van onrust voor jongeren. Via allerlei kanalen (zoals Facebook, Instagram, Whatsapp) krijgen ze voortdurend informatie. De meeste mensen laten alleen de mooie dingen zien zodat het lijkt alsof hun leven perfect op orde is en ze van de ene leuke activiteit naar de andere gaan.

Tijd voor jezelf nemen, een avondje rustig zitten op de bank, geeft dan al snel het gevoel dat je een loser bent, veel mist, er niet meer bij hoort en zielig bent. Daarnaast geven de beelden vaak het idee dat je er perfect uit moet zien en als je niet aan die eis kan of wil voldoen, dan geeft het toch een gevoel van falen.

De wens om zeer succesvol te worden

De mogelijkheden anno nu zijn eindeloos om succesvol te worden. Mark Zuckerberg, onze eigen Ben Woldring en vele anderen, zijn schoolvoorbeelden dat je vanaf heel jong al ontzettend veel kunt bereiken. Eigenlijk willen we dat allemaal wel: groot zijn. De behoefte naar grootsheid is niemand van ons vreemd (aldus Nitsche)

We wensen allemaal waardering te krijgen en waaranders kan dat als op het 1e plekje op het podium? Let wel: dit is dus een ander begrip als een competitieve geest die ten koste van een ander op het 1e plekje van het podium wil staan!

Wat kun je doen aan een burn-out onder studenten?

In een burn-out situatie zien omstanders vaak veel eerdere dan de jongere zelf dat het mis gaat. Over het algemeen heeft degene waar het omgaat juist het idee dat hij/zij het allemaal nog wel redt.

Maar wat vergeten wordt is dat het, om in balans te zijn en voldoende energie te houden, juist nodig is om af en toe niet te werken, rust te nemen en te ontspannen. Iemand die te ver gegaan is, heeft vaak hulp van buiten af nodig om de patronen te wijzigen. Voor jongeren betekent het dat er lessen geleerd worden waar ze hun hele leven van profiteren.

Lichtpuntje

Het positieve is dat studenten steeds gezonder zijn gaan leven. Er wordt minder gerookt, meer gesport en meer aandacht besteed aan het bereiden van een gezonde maaltijd. Het blijkt dat vooral mentaal studenten steeds meer moeite hebben met de omgang van emoties en  sociale-en studiedruk.

Mocht je je hierin herkennen pas dan goed op jezelf. Een burn-out kun je herkennen aan het gevoel dat je helemaal op bent. Je hebt totaal geen energie meer om nog stappen te ondernemen richting je studie. Je voelt je depressief, nutteloos en angstig. Bovendien ben je constant erg moe en slaapt veel. Je raakt snel geïrriteerd door zaken en kunt jezelf moeilijk concentreren. Je creëert een afstand met je omgeving zoals je studie / vrienden of familie. Uiteindelijk kunnen er ook lichamelijke klachten optreden zoals hoofdpijn en duizeligheid.

Herken de symptomen van een burn-out: Download gratis het E-book: Burn-out symptomen

Begeleiding bij burn-out bij studenten

De natuur geeft alle mogelijkheden om weer terug in het gevoel te komen en alle zintuigen weer te gebruiken. Het herstel komt door inzichten, genieten, praten, adviezen en bewegen. Door het lijf in beweging te zetten, komen ook de gedachten weer in beweging. De vicieuze cirkels waarin het denken vaak ronddraait, kunnen dan ook doorbroken worden.

Hoewel de acceptatie bij jonge mensen wellicht nog lastiger is dan bij wat oudere mensen, lijkt het herstel (als de jongere zich open stelt voor de adviezen) ook wel wat sneller te gaan. Er is bij jongeren vaak meer openheid en lef om een nieuwe weg in te slaan en een ander patroon te zoeken (ze hebben ook minder te verliezen). Andere opties worden vaak met enthousiasme begroet en opgepakt. Hierdoor komt er snel (weer) balans in het leven. En ze hebben hun hele leven profijt van ‘lessen’ die op jonge leeftijd geleerd zijn.

Gerelateerde artikelen

Heb je het gevoel dat je burn-out door de prestatiemaatschappij raakt? We hebben meer voor je geschreven:

Ons aanbod

Blijf je bij de pakken neerzitten? Of ga je aan de gang met de huidige situatie, op weg naar een beter leven? Gun jij jezelf een leven waarbij je zelf aan het roer staat? Zoek de hulp die bij je past!

“Vooruitgang gebeurt niet door te zitten en te luisteren maar door te ervaren en te doen”

Wij kunnen jou helpen en bieden je verschillende diensten aan.

burnout door de prestatiemaatschappij

Over de schrijver
Ik ben Ruud Meulenberg. Eigenaar en oprichter van Meulenberg Training & Coaching. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen) Samen met een krachtig team van professionele coaches, help ik mensen door heel Nederland heen om van stress en burn-out af te komen. Ik probeer het goede voorbeeld te geven: Ik werk maximaal 24 uur per week, ik sport, geniet van mijn gezin en ik heb betekenisvol werk ;).
Reactie plaatsen

Gratis ebook:  zo herken je een burnout

(Inclusief checklist)

Met dit ebook leer je de symptomen van een burnout tijdig te herkennen. Al meer dan 10.000 gelijkgestemden hebben dit ebook gedownload.
Cookies