Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

Burnout onder studenten. Opgebrand tijdens je studie

article content

Burnout onder studenten. Opgebrand tijdens je studie

Burnout onder studenten: Onlangs ontmoette ik een derdejaars studente bij een bijeenkomst. Ze zag er moe en uitgeblust uit. Natuurlijk, studenten, die feesten er op los dus dat was logisch. Totdat ik met haar in gesprek ging. Het kwam helemaal niet door het vele feesten, maar door het harde leren!

En ze had alle klassieke kenmerken van een burnout, zowel lichamelijk als geestelijk. Ze voelde zich doodmoe, maar kon niet slapen omdat ze voortdurend lag te piekeren aan alle opdrachten die ze nog moest of wilde maken. Geen moment stonden haar gedachten stil terwijl ze zich ook af en toe duizelig voelde. De laatste tijd begon ze aan zichzelf te twijfelen, aan haar studiekeus en eigenlijk haar hele leven. Het huilen stond haar nader dan het lachen.Burnout onder studenten

Maar een burnout? Dat kon toch niet? 

Voorzichtig vertelde ik haar dat ik veel herkende van een burnout. Daarop kwamen de waterlanders echt. Ze had zelf ook al zitten googlen en begreep precies wat ik bedoelde. Mijn woorden waren alleen een bevestiging van wat ze zelf eigenlijk al wist. Maar toch kwam de ontkenning. Dat kan toch niet, ik ben nog zo jong. Hoe komt dit nou? Burnout onder studenten komt toch niet voor?

Het verhaal van Hendrik

Vorige week kwam er een jonge man (Hendrik) bij me, een student economie. Hij voelde zich moe, had nergens meer zin in, de tranen brandden achter zijn ogen, enorme pijn in zijn nek, hij sliep en at slecht en bleef maar piekeren.

Al wandelend door het bos vertelde hij zijn verhaal. Hoe hard hij op de basis- en middelbare school gewerkt had om met de hoogste cijfers te slagen zodat hij door kon gaan studeren. Wat hij er allemaal naast had gedaan om een prachtig cv op te bouwen. Hoe hij drie keer in de week eten serveerde in een restaurant om voldoende geld te hebben om van rond te komen. Hoe hij ook nog tijd vond om met vrienden af te spreken.

Maar hij een burnout? Kom op zeg, daar was hij toch veel te jong voor! Dat kon hem toch niet overkomen? Zo zwak was hij toch niet.

Altijd maar sterk zijn

Nee, in tegendeel, juist degene die alle signalen die het lichaam geeft negeert en altijd maar blijft doorgaan is sterk, te lang sterk. Maar wat kost het jonge mensen ongelooflijk veel moeite om dat te erkennen. Tegenover de docenten, medestudenten, vrienden, familie maar vooral ook zichzelf.

De overijverige student heeft immers een reputatie opgebouwd en zal er alles aan doen om aan de verwachtingen te blijven voldoen. Falen en opgeven zijn geen optie. En toch, dan grijpt het lichaam plotseling in en roept een halt toe. Het kan echt niet langer. Op dat moment is een begripvolle coach, die uit ervaring kan spreken, een belangrijke steunpilaar in het herstelproces.

Oorzaken van burnout onder studenten

Een zeer terechte en belangrijke vraag. In de loop van het gesprek had ik al diverse oorzaken gehoord zoals:

  • Bang voor studieschuld
  • Bang om te falen
  • Angst voor het oordeel van anderen
  • Angst om iets te missen
  • De wens om zeer succesvol te worden

Bang voor studieschuld

Met de verandering van de studiefinanciering is de druk op studenten om snel af te studeren, enorm toegenomen. Velen zijn bang voor een enorme studieschuld na het behalen van het examen. Ze proberen zo min mogelijk te lenen en gaan daarnaast ook een flink aantal uren werken om rond te kunnen komen. Ze nemen niet meer de tijd om even tot rust te komen en gaan maar door met leren en werken.

Bang om te falen

Een factor die sterk afhangt van de persoonlijkheid van de student is de angst om niet goed genoeg te presteren. Veel studenten zijn zich er van bewust dat het van belang is om een diploma te behalen en willen iets bereiken in het leven. Daarnaast hebben we van jongsaf aan meegekregen dat we een beloning krijgen als we iets presteren. Immers, iedereen is enthousiast als we de eerste stappen zetten, op het potje plassen, een zwemdiploma halen of een goed cijfer voor een dictee. Geen wonder dat onze kinderen de conclusie trekken dat het belangrijk is om goed te presteren.

Angst voor het oordeel van anderen

Als je je hele leven goed je best gedaan hebt en altijd hebt gedaan wat (je denkt dat) anderen van je verwachten, dan is het heel moeilijk om te erkennen dat het even niet meer lukt. Jij, die altijd alles kan en beschikt over een grote hoeveelheid energie en enthousiasme uitgeput? Het is al moeilijk om het voor jezelf toe te geven en de stap naar het delen met belangrijke anderen (ouders, vrienden, docenten) is misschien nog wel groter. In de praktijk blijkt steeds dat de omgeving het al aan heeft zien komen en veel meer begrip toont dan in eerste instantie was gedacht.

Angst om iets te missen

Sociale media zijn een belangrijke bron van onrust voor jongeren. Via allerlei kanalen (zoals Facebook, Instagram, Whatsapp) krijgen ze voortdurend informatie. De meeste mensen laten alleen de mooie dingen zien zodat het lijkt alsof hun leven perfect op orde is en ze van de ene leuke activiteit naar de andere gaan. Tijd voor jezelf nemen, een avondje rustig zitten op de bank, geeft dan al snel het gevoel dat je een loser bent, veel mist, er niet meer bij hoort en zielig bent. Daarnaast geven de beelden vaak het idee dat je er perfect uit moet zien en als je niet aan die eis kan of wil voldoen, dan geeft het toch een gevoel van falen.

De wens om zeer succesvol te worden

De mogelijkheden anno nu zijn eindeloos om succesvol te worden. Mark Zuckerberg, onze eigen Ben Woldring en vele anderen, zijn schoolvoorbeelden dat je vanaf heel jong al ontzettend veel kunt bereiken. Eigenlijk willen we dat allemaal wel: groot zijn. De behoefte naar grootsheid is niemand van ons vreemd (aldus Nitsche) We wensen allemaal waardering te krijgen en waaranders kan dat als op het 1e plekje op het podium? Let wel: dit is dus een ander begrip als een competitieve geest die ten koste van een ander op het 1e plekje van het podium wil staan!

Wat kun je doen aan een burnout onder studenten?

In een burnout situatie zien omstanders vaak veel eerdere dan de jongere zelf dat het mis gaat. Over het algemeen heeft degene waar het omgaat juist het idee dat hij/zij het allemaal nog wel redt. Maar wat vergeten wordt is dat het, om in balans te zijn en voldoende energie te houden, juist nodig is om af en toe niet te werken, rust te nemen en te ontspannen. Iemand die te ver gegaan is, heeft vaak hulp van buiten af nodig om de patronen te wijzigen. Voor jongeren betekent het dat er lessen geleerd worden waar ze hun hele leven van profiteren.

Begeleiding bij burnout bij studenten

De natuur geeft alle mogelijkheden om weer terug in het gevoel te komen en alle zintuigen weer te gebruiken. Het herstel komt door inzichten, genieten, praten, adviezen en bewegen. Door het lijf in beweging te zetten, komen ook de gedachten weer in beweging. De vicieuze cirkels waarin het denken vaak ronddraait, kunnen dan ook doorbroken worden.

Hoewel de acceptatie bij jonge mensen wellicht nog lastiger is dan bij wat oudere mensen, lijkt het herstel (als de jongere zich open stelt voor de adviezen) ook wel wat sneller te gaan. Er is bij jongeren vaak meer openheid en lef om een nieuwe weg in te slaan en een ander patroon te zoeken (ze hebben ook minder te verliezen). Andere opties worden vaak met enthousiasme begroet en opgepakt. Hierdoor komt er snel (weer) balans in het leven. En ze hebben hun hele leven profijt van ‘lessen’ die op jonge leeftijd geleerd zijn.

Lees ook:

Jongeren en burnout

 

 

Comment Section

0 reacties op “Burnout onder studenten. Opgebrand tijdens je studie

Plaats een reactie


*


Annemieke Brouwer
Annemieke is econoom en psycholoog en bovendien super sportief! Ze is graag te vinden in de duinen in haar woonplaats Egmond aan zee waar ze zelf haar energie op peil houdt.