Hoe voelt iemand zich met een burnout: complete lijst!
Hoe voelt iemand zich met een burnout? Leg burnout maar eens uit

Hoe voelt iemand zich met een burnout? Leg burnout maar eens uit

Hoe voelt iemand zich met een burnout? ‘Je kunt beter een been breken dat een burn-out hebben’ hoor je wel eens en ik ben het daar helemaal mee eens. In onderstaand BLOG wil ik je helpen in te zien hoe iemand met een burnout zich voelt. Deels is dit gebaseerd op wat Ruud zelf heeft meegemaakt en deels op de ervaringsverhalen van de mensen die ik heb gecoacht. Het begint bij de periode vlak voor een burnout zodat je begrijpt waar frustraties vandaan komen. Het eindigt bij de berusting van het ziek zijn en de stap naar beter worden.

Gedreven

Denk je eens in dat je ergens heel erg goed in bent. Je hebt er hard voor gewerkt, het lukt je ook gewoon! Je geniet er van dat je dingen presteert die een ander niet zomaar even presteert. ’s avonds ben je moe, maar ja, kom op zeg: de sportschool wacht en de studie die je extra volgt moet ook nog gedaan worden.

Tijdenlang weet je dit vol te houden en eigenlijk geniet je wel van de aandacht die het je oplevert. Maar toch, je merkt de laatste tijd dat het niet meer zo wil. De verkoudheid gaat lastig over, uit bed komen kost je moeite en je voelt je ’s morgens al geradbraakt, alsof je gisteren een fles wijn teveel hebt opgedronken.

Vastbesloten toch je prestatienorm vast te houden zet je door, tot dat ene moment komt dat het niet meer lukt: Je valt om, je komt je bed niet meer uit, je zit plotseling apathisch in een stoel en je komt er niet meer uit.

Burnout komt hard aan

Het is op. En de klap komt hard aan. Het lukt je niet meer…

Je wenst op tijd naar bed te gaan, je bent immers doodmoe! Maar als je in je bed ligt kijk je om je heen, bang dat je nooit meer beter wordt, bang dat het erger wordt en je er dood aan gaat. Gedachten racen als een gek door je hoofd. Zweet breekt je uit, je zweet op plaatsen waar je niet eens wist dat je er zweten kon. Drijfnat stap je je bed uit, even wat drinken, misschien lukt het slapen straks wel.

Gedachtenrace

Uiteindelijk val je in slaap, maar je wordt vaak wakker en de gedachtenrace begint weer. De planning van komende week schiet door je hoofd: ‘HELP! ik moet boodschappen doen en de auto moet naar de garage. Hoe ga ik dat in hemelsnaam doen?’ En dan die familie die nog langs wil komen, je zit er gewoon niet op te wachten. Je zou willen dat ze wegbleven.

De ochtend sta je op. Je voelt je een moment best wel goed en je springt onder de douche. Tijdens je ontbijt voel je het helaas: Deze dag is verloren. Je zet de tv aan en je ligt op de bank. Moe, uitgeput. Je krijgt niet mee wat er op de tv gezegd wordt, een spelletje op de computer lukt je niet, een fijn stuk lezen in een goed boek is teveel gevraagd, een bezoekje aan de winkel bezorgt je zweetrivieren op je rug.

Met moeite produceer je een glimlach naar een naaste en probeer je aan tafel een goede maaltijd naar binnen te schuiven. Eigenlijk wil je niet, een snelle hap, iets in je maag en terug naar een veilige rustige omgeving.

Wij hebben een uitgebreid artikel voor je klaarstaan over de symptomen van een burnout. Hierin gaan we in alle op symptomen en bijbehorende klachten.

Weken gaan voorbij

Weken gaan zo voorbij, alles waarvan je dacht dat kon helpen heb je geprobeerd. Maar je beseft het: het is op, leeg, stuk. Kapot gemaakt door je eigen ijver en wilskracht, gevoed door een groot stuk onzekerheid. Je beseft dat dit zo niet gaat werken, je zult moeten herstellen.

Het besef dat je gaat herstellen doet je goed, de toekomst ligt voor je, maar je weet dat elke stap die je teveel zet genadeloos afgestraft wordt en je terugwerpt op een dag rust houden.

Hoe kun je iemand met burnout helpen?

Zelf geen burnout, maar je partner, ouder, kind, vriend(in), collega wel? Dit kom je tegen: Als je vandaag iemand in je woonplaats vraag of hij/zij iemand kent met een burnout, dan kun je ervan uitgaan dat je ‘ja’ als antwoord krijgt. Het aantal mensen met een burnout stijgt nog steeds, en daarmee ook (en nog veel meer) het aantal mensen dat er (in)direct mee te maken krijgt. Ga maar eens na: partner, vriend(in), ouder, familie, kind, buren, het sportteam of collega’s. Rondom 1 burnouter tref je gemakkelijk 100 mensen aan die er mee te maken krijgen.

Het feit dat iemand in je omgeving een burnout heeft, zet je vaak aan het denken:

  • Wat houdt een burn-out in, wat betekent dat voor die persoon en wat betekent dat voor mij?
  • Hoe kan dit?
  • Heb ik de signalen wel goed gezien?
  • Had ik iets kunnen doen?
  • Kan het mij ook overkomen?
  • Wat kan ik eigenlijk doen?
  • Wie kan mij helpen met de vragen en zorgen die ik heb?

Antwoorden op die vragen zijn heel persoonlijk, omstandigheden verschillen, mensen verschillen. De interactie tussen mens/omgeving/werk dus ook.

wat te verwachten van iemand met burnout

Iemand met burnout beter begrijpen

Ben je partner, broer/zus, ouder, kind, vriend(in), familie, buren, sportmaatje? Het begrijpen van wat burnout inhoudt voor iemand, maakt het een stuk makkelijker om ook zijn/haar gedrag van dit moment te begrijpen.

Ik heb zelf ervaren dat het voor mij makkelijker was om te begrijpen waarom mijn man in het begin van zijn herstel moeite had met het accepteren van zijn burnout. Zijn accu is heel langzaam leeggeraakt. Hij nam langzaam maar zeker steeds minder tijd om te herstellen. Dat had hij niet door en bovendien merkte hij dit in zijn lichaam niet (bij langdurige stress wordt je lijf onder invloed van cortisol minder gevoelig voor pijn, je voelt minder). Hij schrok van het moment dat zijn lijf zei: STOP.
Stel hij had eerder wat gevoeld, dan was het besef er wel geweest: “Tja, ik heb ook niet geluisterd naar de signalen” Maar nu was het er voor hem ineens, en dan is het moeilijk te begrijpen wat je overkomt, laat staan het te accepteren.

Meer kennis over burnout krijgen

Het meest belangrijke is om te leren wat een burnout inhoudt, te begrijpen wat er gebeurt. Kennis zorgt ervoor dat je ook met elkaar kunt praten over wat het persoonlijk met je doet, wat wel of niet werkt, wat wel of niet kan in een bepaalde fase. Dus geen onnodige discussies (dat kost veel energie, en daar ontbreekt het vaak aan), maar wel constructieve gesprekken, bemoedigend voor iedereen (en daar krijg je energie van). Praat met elkaar, waardoor je in verbinding blijft met elkaar en waarmee je ook zorgt voor duidelijkheid.

Mijn man vond het heel prettig dat ik aangaf dat ik zag wat de burnout met hem deed. Maar ook wat het met mij deed. Dat hoef je niet te verzwijgen voor elkaar. Natuurlijk denkt ook je partner aan wat het doet met jou, wat het doet met alle mensen waarmee hij samenleeft, samenwerkt. Dus waarom zou je er niet over praten? Durven praten, zonder verwijten, heeft ervoor gezorgd dat ik me ook goed kon uiten en daardoor zeker minder spanning heb gehad.

Deel ervaringen, met de burnouter, met vrienden, met mede-partners van iemand met een burnout. Ga vooral het gesprek aan om je eigen ervaring, gevoelens ruimte en aandacht te geven, en ook om de behoeftes van de ander te kennen. Luisteren naar elkaar (zonder meteen iets te moeten oplossen) brengt vaak al heel veel opluchting, kan heel wat spanning weghalen, het schept duidelijkheid (en iemand met een burnout heeft in het begin veel duidelijkheid nodig, het gevoel krijgen weer grip te hebben op het leven).

Collega met burnout begrijpen

Burnout signalen bij een ander herkennen

Niet alleen praten met het hoofd, ook praten met het lijf moet aandacht krijgen. In de eerste fase van een burnout is het deel van het brein dat het denkwerk kan doen niet optimaal te benutten. Het brein staat op het overlevingsstandje en dat houdt in dat het lijf en geest alleen heel primair functioneren. Stresssignalen worden opgepikt via onze zintuigen, waarna in de hersenen de prikkel wordt geïnterpreteerd als gevaar. Overleven dus: hormonen gieren door ons lijf om ons te helpen met vechten (woede), vluchten (angst) of bevriezen (schrik). Nu pas komt de prikkel in het bewuste deel van ons brein en kunnen we benoemen wat er gebeurt.

Als het gevaar voorbij is, dan wordt het stresssysteem weer uitgezet. Suikers en hormonen hebben de tijd nodig om weer uit het lijf te gaan (dit kan door trillen, rennen, emoties). Bewegen is heel belangrijk bij het weer af laten vloeien van stress.

Het herstel van burnout positief in blijven zien 

Wat ons nog het meest geholpen heeft is het positief zijn. Benoemen wat fijn is geweest op een dag maakt ook voor jezelf veel energie vrij. We onthouden heel makkelijk de negatieve dingen, maar er zijn zoveel meer positieve kanten aan ook een moeilijke tijd. Wij namen ’s avonds even tijd om elkaars feel good momenten te bespreken. En we doen dat nog steeds.

Mijn man was blij dat ik aangaf wat ik vond dat wel goed ging. Hij kende zichzelf niet in dat wat er gebeurde op dat moment. Zou ik veel aandacht geven aan wat niet ging, dan zou hij zich er echt niet beter bij gaan voelen.

Blijf positief: kijk naar wat werkt en wat goed gaat. Iemand met een burnout voelt zich al niet goed, je zult zelf ook ervaren dat je meer inspanningen moet leveren doordat je partner een burnout heeft. Het helpt enorm om naar de toekomst te kijken, naar wat je wilt bereiken, en de weg er naar toe zo fijn als mogelijk te maken.

Zorg voor zinvolle bezigheden, vraag naar wat je partner zinvol vindt op dit moment, weer wilt gaan oppakken. En kijk ook samen wat zinvol is in het herstel. Samen bewegen, dagelijks (ook al is het maar even) een frisse neus halen in de natuur en zo lijf en zintuigen stimuleren in het laten afvloeien van stresshormonen.

Besef ook dat jullie samen eenzelfde uitgangspunt hebben: herstellen van burnout, een betere versie van jezelf worden.

Zie ook: Rouwen om je burn-out: Belangrijk om je herstel af te ronden!

Collega met burnout begrijpen

Iemand helpen met burnout

(Als collega, leidinggevende, teamleider, hr partner)

Ook in de werkomgeving werken alle onderdelen die we hiervoor hebben omschreven.

  • Begrijp wat burnout betekent (zorgt voor begrip en herkennen van signalen).
  • Blijf in contact met elkaar (praat, sta open voor wat iemand nodig heeft om te herstellen en kom er samen uit).
  • Creëer juiste omstandigheden (wat heeft iemand nodig om te herstellen, rust, kaders, coaching, wat is zinvol werk voor iemand op dit moment, , etc.).
  • Wat zorgt voor een feel good gevoel? Voor het team, voor de afdeling, voor een directe collega/leidinggevende. Iedereen binnen de organisatie heeft iets te maken met een collega die burnout heeft. Het roept persoonlijke vragen op (die vaak betrekking hebben op een eigen beleving). Helder hebben wat de impact is van burnout op de directe werkomgeving zorgt voor betere sturingselementen om reïntegratie te bevorderen en meer ziekteverzuim (in het team bijvoorbeeld) door stress gerelateerde klachten te voorkomen.

Zie ook: Waarom iedere leidinggevende zich zou moeten verdiepen in burnout

Vragen over burnout beantwoord krijgen

Zorg er in ieder geval voor dat je niet alleen staat. Durf te vragen en durf je zorgen te delen. Praten over wat je ervaart en je emoties delen is een absolute vereiste om goed om te kunnen gaan met de situatie waarin jij zit. Jij hebt geen invloed gehad op dat wat er gebeurd is met je partner, familielid of collega. Maar je hebt er wel mee te maken. Wellicht heb je het idee dat je iemand met een burnout niet kunt belasten met jouw zorgen, maar denk je nu echt dat hij/zij niet in de gaten heeft dat de directe omgeving ook wat merkt? Het gaat er om beter te worden!

Of je nu vanuit privé of zakelijk betrokken bent bij iemand met burnout, wij organiseren workshops en trainingen waarbij kennis over burnout, het delen van ervaringen en het vinden van oplossingen die werken en resultaten opleveren centraal staan. Persoonlijke coaching is natuurlijk ook mogelijk. Wij maken duidelijk wat voor jou belangrijk is om stress de baas te kunnen en hoe je jouw leven of je team vorm kan geven in deze periode.

Accepteren van een burnout

Hoe eerder iemand een burnout weet te accepteren, deste eerder de lijn naar herstel ingezet wordt. Ter ondersteuning een aantal gerichte artikelen:

  • Wil je weten hoe je een burnout herkent? Burnout herkennen
  • Wil je weten in welke fase iemand in een burnout zit? Bekijk de 3 burnout fasen
  • Een partner met een burnout? En je wilt graag weten waar je verstandig aan doet?

Sluit je aan bij onze community

Wil je je nooit meer alleen voelen, dagelijkse coaching van onze vakkundige coaches en toegang tot handige oefeningen en gratis online trainingen?

  • Ontmoet gelijkgestemden en deel je verhaal. In de community vind je erkenning en herkenning.Onze coaches staan elke dag voor je klaar om je op weg te helpen.
  • Pak de regie over je leven terug door onze waardevolle cursussen te volgen
  • Volg onze gratis online trainingen waarin je alle vragen kunt stellen die je wilt stellen
  • Per maand opzegbaar, je bent niks verplicht
  • 600+ leden
Over de schrijver
Kiki Voncken is burnoutcoach in de regio Brabant, Zeeland en Zuid-Holland. Naast haar specialisatie in burnout en stress, helpt Kiki regelmatig partners van mensen met een burnout. Kiki houdt van de natuur, wandelen en sporten.

Door

Rob

op 6 April 2017

Toch mis ik iets, maar misschien valt dat buiten het bestek van dit artikel, en dat is dat na een burn-out er iets verandert is/kan zijn, wat niet meer goed komt. Dat er een zwakke plek is ontstaan, op de plek waar eerst die bijna tomeloze inzet en energie zat. Toch?

Door

Ruud Meulenberg

op 6 April 2017

Hoi Rob! Zeker waar! We horen het van veel mensen die (zwaar) aan de grond hebben gezeten. Alsof het lichaam op dat punt een zeer veilige modus heeft ingebouwd om nooit weer burnout te geraken. Het gaat wat buiten dit artikel om, maar zeker interessant om hier nog eens een artikel aan te wijden

Door

Alexandra

op 29 April 2017

Dat ervaar ik ook! Blijvend minder energie en dus bijna elke middag naar bed om te slapen en te "ontprikkelen". Minder concentratie en mijn geheugen is niet meer zo goed. Belastbaarheid lichamelijk en mentaal is ook minder. Al met al een heel pakket wat ik eraan heb over gehouden. Gelukkig kan ik ook zeggen dat er nog steeds wel kleine stapjes vooruit worden gemaakt. Steeds vergekijken met een jaar terug maakt dat duidelijk dat ik toch weer iets meer kan! Vraag die mij bezig blijft houden is wel of deze beperkingen ooit nog zullen verdwijnen...

Door

Truuske op 25-08-2017

op 25 August 2017

Burn out dit kun je beter niet krijgen. Je werkgever en bedrijfsarts gooien het liever op een conflict, dan dat ze je helpen met je burnout. Als je eerlijk bent krijg je ook geen hulp bij de zorgverzekeraar, want werkgerelateerde burnout wordt niet vergoed. Wel als je zegt, dat het psychische niet goed met je gaat en het werkgerelateerde weg laat. Dus erover liegt. Dus eerlijkheid wordt door je werkgever, bedrijfsarts en de zorgverzekeraar afgestraft. Waar kan je nog voor hulp aankloppen en kom je van je burnout af i.p.v. dat je nog erger ziek wordt??? Nou ja ziek worden, je bent toch niet ziek, je ziet er goed uit, aanstellerij, het is psychisch, slachtoffer rol, aanstellerij, vorm van aandacht, aandachtsstoornis en nog van alles wat je horen krijgt…… Vooral kies voor jezelf, maar hoe door ontslag te nemen, te liegen tegen hulpverleners en zorgverzekeraars. Als je een werkgever en bedrijfsarts hebt die je niet serieus nemen heb je een vet probleem……. Ik weet het echt niet meer… Dat is het punt: door een burnout ben jij erggggg moe, slapen gaat praktisch niet, concentratie zeer laag, piekeren over je werk, je schuldig voelen (omdat je zo graag zou werken, maar het niet lukt). Er wordt gevraagd: Wat wil jij??? Mijn hoofd loopt over dus ja wat wil ik?? Herstellen, eerlijk behandeld worden, zelf eerlijk blijven, genezen, beter worden, genieten, weer mezelf worden…….. GRAAG MET HULP

Door

Ruud Meulenberg

op 4 September 2017

Herkenbaar Truuske, we zien dit veel gebeuren helaas. Kunnen wij wat voor je doen?

Reactie plaatsen

Cookies