Burn-out

Voel je je machteloos, angstig, onbegrepen en gefrustreerd? Heb je het gevoel dat je de grip op je leven verliest en je dagelijkse werkzaamheden niet meer kunt uitvoeren? Of voel je je zo overspannen dat je last hebt van klachten zoals moeheid, slaapproblemen, prikkelbaarheid, piekeren, concentratie- en geheugenproblemen?

Als je een halfjaar lang stress en spanningsklachten hebt, dan is het goed mogelijk dat je een burn-out hebt.

In dit artikel bespreken de burn-outcoaches van Meulenberg alles wat je moet weten over burn-outs. Van hoe je een burn-out kunt herkennen, tot wat de fases zijn en hoe je kunt herstellen van een burn-out. De experts van Meulenberg hebben 10+ jaar ervaring in burn-out coaching en staan voor je klaar.

Wat is een burn-out?

Voor ons is de term ‘burn-out’ iets waar we dagelijks mee te maken hebben. Onze coaches zijn ware experts als het aankomt op de grilligheden van de aandoening en hoe je deze aandoening (vroegtijdig) kunt herkennen. Toch merken we dat er nog steeds een taboe rust op burn-outs. Kreten als “Hoe erg kan het nou zijn” of “Stel je niet zo aan” komen vaak voort uit de onwetendheid over wat een burn-out nou precies is. Om het taboe te doorbreken beginnen we met de definitie van een burn-out:

Een burn-out is een aandoening waarbij mensen zich mentaal, emotioneel en lichamelijk volledig uitgeput voelen. Dit uit zich in het niet meer kunnen leveren van prestaties, het kost moeite om relaties te onderhouden en er heerst een algeheel gevoel van uitputting en machteloosheid. Er wordt pas van een burn-out gesproken als je een halfjaar lang spanningsklachten hebt en vooral moe en uitgeput bent.

Erkenning van de burn-out

Herbert Freudenberger was de eerste die sprak over burn-out. Hij beschreef zijn eigen gevoel na jarenlange intensieve verzorging van zijn patiënten. Uiteindelijk heeft hij drie verschijnselen vastgesteld die de basis vormen voor een burn-out:

• Uitputting
• Cynisme
• Laag zelfbeeld

Naast teveel stress is een sensitieve, verantwoordelijke en/of perfectionistische persoonlijkheid een belangrijk risico bij het krijgen van een burn-out.

Burn-out cijfers: je staat niet alleen

Iets waarmee we het burn-outtaboe snel kunnen ontkrachten is door de verontrustende cijfers omtrent burn-outs. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) kampt maar liefst 1 op de 7 Nederlanders namelijk met burn-out klachten. De groep millennials (25-35 jaar) is koploper in dit overzicht.

Een gemiddelde burn-out kost twee jaar van je levensplezier. Volledig herstellen zelfs nog langer. Iedereen die uitgebrand is, wil natuurlijk zo snel mogelijk herstellen. Maar dat is niet het enige wat meetelt. Een burn-out kunnen herkennen is nog belangrijker.

Burn-out herkennen

Het voorkomen van een burn-out is beter dan genezen. Maar hoe doe je dit? Hoe kun je een burn-out herkennen? Wat zijn eigenlijk de signalen? We spreken van een burn-out wanneer je een half jaar of langer:

• Lichamelijk vermoeid bent
• Geestelijk vermoeid bent
• Harde geluiden of drukte niet kunt verdragen
• Snel geïrriteerd raakt
• Een opgejaagd gevoel hebt
• Slecht slaapt
• Veel piekert

Herken je jezelf in drie of meer van deze signalen? Dan is er een grote kans dat je in een burn-out bent beland. Ook kan het zijn dat je jezelf herkent in de volgende tekenen:

• Je hebt het gevoel dat je geen grip meer op je leven hebt en uitdagingen niet meer aan kunt
• Zelfs de simpelste dagelijkse bezigheden die je eerst heel normaal vond, worden je nu te veel
• Andere lichamelijke signalen zoals hoofdpijn, hartkloppingen, pijn in de borst, maag- of buikklachten en duizeligheid

De exacte symptomen en oorzaken van een burn-out zijn gecompliceerd en voor iedereen verschillend. Met onze jarenlange ervaring en expertise kunnen we je hier ook in meenemen. Dit doen we op de desbetreffende pagina’s. 

Fases voorafgaand aan een burn-out

Stress kan helpen om de focus te houden, doelen te halen en ambities waar te maken. Pas wanneer periodes van stress en spanning een langere tijd aanhouden en het lichaam het moeilijk krijgt om hiervan te herstellen, loop je gevaar. 

Ieder signaal in die richting moet in elk geval serieus genomen worden om escalatie te vermijden. De verschillende fases die aan een burn-out voorafgaan zijn stress, chronische stress en overspannen zijn.

1. Stress
   In deze fase is stress normaal en kunnen mensen nog goed functioneren. Het lichaam kan nog voldoende herstellen als er ontspanning is. Er kunnen wel milde klachten optreden zoals hoofdpijn en een opgejaagd gevoel.
2. Chronische stress
   Als de momenten van stress toenemen en de momenten van ontspanning afnemen, spreken we van chronische stress. Het lichaam begint subtiele signalen uit te sturen, maar deze worden vaak genegeerd. Het probleem kan jaren duren zonder dat men zich bewust is van de gevolgen.
3. Overspannen
   In deze fase verzetten lichaam en geest zich duidelijk tegen de onophoudelijke stress. Er zijn al fysieke en psychische symptomen merkbaar omdat de reserves uitgeput raken. Een uitval is niet uitgesloten.
4. Daadwerkelijke burn-out
   Waar in de fases van chronische stress en overspanning de reserves zich op een minimum bevinden, zijn ze in deze fase van burn-out helemaal uitgeput. De klachten zijn nu psychisch en fysiek zo overheersend aanwezig dat een normaal functioneren niet meer mogelijk is. Werken zit er niet meer in en ook sociaal dreigt het isolement. In deze fase is het absoluut noodzakelijk zo snel mogelijk professionele hulp in te schakelen om de negatieve spiraal te doorbreken.

Neem actie in de eerste drie fases en voorkom een burn-out

Op het moment dat er sprake is van (chronische) stress of wanneer je overspannen dreigt te raken, is het tijd voor verandering. Veranderingen die ervoor zorgen dat je een burn-out kunt voorkomen. 

Een burn-out voorkomen vraagt om anders denken, werken en leven. Zolang je jezelf voorbij blijft lopen, houd je de stress in stand. Bewegen, eten, rusten en verandering van gedrag zorgen ervoor dat jij de beste versie van jezelf wordt. Hoe je dit doet beschrijven we in 5 praktische tips.

Hoe voorkom je een burn-out?

Tip 1: Pak de regie over je eigen leven

Om de regie over je leven terug te krijgen, moet je drastische maatregelen nemen. Ga op zoek naar antwoorden op vragen als: wie ben ik, wat doe ik en waarom doe ik dit? Neem de tijd om stil te staan en tot rust te komen, ontdek je eigen sterke punten. Hoewel deze zoektocht niet gemakkelijk is, leidt het vaak tot schitterende resultaten en een zinvol leven. Als je merkt dat er keuzes nodig zijn, maak deze dan niet overhaast en neem rustig de tijd om te beslissen. Het gaat immers niet om de bestemming, maar om de reis ernaartoe!

Tip 2: Zorg voor voldoende beweging

Dat bewegen gezond voor je is, weet je ongetwijfeld al. Maar in de hectiek van jouw leven zijn ook die minuten weg voordat je er erg in hebt. Bij het voorkomen van burn-out is bewegen essentieel. Bewegen vermindert stress en daarmee voorkom je uiteindelijk een burn-out. Wist je dat jouw hersenactiviteit vele malen beter is als je regelmatig beweegt? Het resultaat van bewegen is dat je:

• Beter kunt plannen
• Beter prioriteiten kunt stellen
• Meer kunt relativeren
• Jouw werk veel effectiever uitvoert
• Jouw lijf beter meewerkt

Zelfs bij een burn-out situatie is gedoseerd bewegen uiterst effectief in het herstelproces. Bij het bewegen komt het stofje endorfine vrij, wat helpt bij het verminderen van cortisol, het stresshormoon. Wanneer je echter te hard gaat sporten, maak je juist extra cortisol aan. Het rustig bewegen heeft dus de voorkeur. Vergeet ook niet voldoende rust te nemen tussen je sportsessies, je wil je lichaam ook die rust gunnen. 

Tip 3: Eigen verantwoordelijkheid nemen

Wanneer je merkt dat je (bijna) een burn-out hebt, is het belangrijk om de verantwoordelijkheid over je eigen welzijn te nemen. Een belangrijke stap is het erkennen en accepteren van de signalen en symptomen die je lichaam en geest je geven.

Neem de tijd om te reflecteren op de oorzaken van de stress en de overbelasting die geleid hebben tot deze situatie. Identificeer welke aspecten van je werk, persoonlijke leven of levensstijl bijdragen aan de huidige situatie.

Vervolgens is het belangrijk om proactieve stappen te nemen om jezelf te ondersteunen. Dit kan onder meer door het stellen van grenzen, het delegeren van taken, het verminderen van stressfactoren en prioriteit geven aan rust en herstel door goed voor jezelf te zorgen. 

Onthoud dat het nemen van eigen verantwoordelijkheid niet betekent dat je alles alleen moet oplossen. Het gaat erom dat je bewust actie onderneemt om je welzijn te herstellen en een gezonde balans weet te vinden.

Tip 4: Zorg voor genoeg vrijheid en ruimte

Wanneer je (bijna) in een burn-out zit, is het belangrijk om meer vrijheid en ruimte te creëren in je leven en werk. Een effectieve manier om dit te doen is door bewuste keuzes te maken en prioriteiten te stellen.

• Identificeer je belangrijkste waarden. Denk na over wat echt belangrijk voor je is en stem je acties af op wat er echt toe doet.
• Stel grenzen en leer ‘nee’ te zeggen. Om meer vrijheid te ervaren, is het noodzakelijk om grenzen te stellen en jezelf te beschermen tegen overbelasting.
• Delegeer en vraag om hulp. Als je overbelast bent, is het belangrijk om de last te verdelen en om ondersteuning te vragen. Dat kan bij familie, collega’s of je vrienden. Als je open bent over hoe het echt met je is, geef je anderen de gelegenheid er voor je te zijn. Je kunt ook kiezen voor een professionele coach tijdens deze periode.
• Creëer een flexibele werkstructuur. Indien mogelijk, bespreek met je werkgever of collega’s hoe je een flexibele werkstructuur kunt creëren. Het doel is om meer vrijheid en balans in je werk aan te brengen

Tip 5: Wees mild voor jezelf

Tijdens een burn-out is het gemakkelijk om zelfkritisch te zijn en jezelf de schuld te geven voor de situatie waarin je je bevindt. Onthoud dat het herstellen van een burn-out tijd kost, dus wees geduldig en mild voor jezelf. 

Geef jezelf toestemming om te rusten, te herstellen en stap voor stap weer op te bouwen. Forceer geen snelle resultaten, maar gun jezelf de tijd die je nodig hebt om volledig te herstellen.

Onthoud dat mild zijn voor jezelf niet betekent dat je je verantwoordelijkheid ontloopt. Het betekent eerder dat je jezelf ondersteunt en begripvol bent terwijl je herstelt. Geef jezelf de ruimte om te groeien, te helen en sterker uit deze periode te komen.

Bang dat het al te laat is? Doe een burn-out test!

Iedereen heeft weleens met stress, spanningen en vermoeidheid te maken. Wanneer je enkele symptomen bij jezelf herkent, hoef je niet direct in paniek te raken. Het is wel belangrijk dat je naar je lichaam leert luisteren, zodat je ernstige klachten en een burn-out kunt voorkomen.

Herken je je in veel van de genoemde symptomen? Dan is de kans groot dat je met hevige stressklachten rondloopt. Je kunt een test doen die je een verdere indicatie geeft van of je nu wel of niet een burn-out hebt. De uitslag van de test is geen definitieve diagnose, maar geeft je wel inzicht in de ernst van je klachten.

Wat is de pottertest?

We hebben een test voor je klaarstaan die aangeeft in hoeverre je risico loopt burn-out te raken. De vragenlijst is ontworpen door Dr. Beverly Potter, een Amerikaanse burn-out deskundige. De test wordt daarom ook wel de ‘pottertest’ genoemd.

Neem tijdens het invullen van deze burn-out test de afgelopen 6 maanden in gedachten. Hoe ging het afgelopen halfjaar op je werk en in je privéleven? Lees de vragen aandachtig door en geef aan in hoeverre het symptoom op jou van toepassing is.

Een burn-out: wat nu?

Helaas zijn er ook dit jaar weer duizenden mensen compleet overvallen door een burn-out. Want dat is precies wat een burn-out doet. Je weet dat je stress hebt op je werk of thuis, maar je denkt dat het wel over gaat. Binnenkort heb je vakantie, dan kan je bijtanken. Maar op een dag kan of wil je je bed niet meer uit. Op dit moment is de eerste stap: hulp vragen! De diagnose van een burn-out is namelijk vaak al de eerste stap naar herstel. 

Met een burn-out naar de huisarts

Een huisarts zal samen met je naar je klachten kijken en een burn-out test met je afleggen om je situatie in kaart te brengen en een diagnose te stellen. Uit een gesprek en de resultaten van de burn-out test zal de huisarts concluderen wat de beste vervolgstappen zijn. De huisarts kan je bijvoorbeeld doorverwijzen naar een psycholoog, burn-out coach of je adviezen geven over hoe je het beste met de situatie om kunt gaan.

Ook kan een huisarts medicatie voorschrijven. Maar bedenk goed dat medicatie niet helpt tegen overspanning. Het kan je wel helpen om angstklachten tijdelijk wat te verminderen of wat te helpen met de slaap, maar een huisarts zal nooit voor een lange termijn medicatie voorschrijven. De huisarts zal er in plaats daarvan altijd op aansturen om de werkelijke problemen boven tafel te krijgen en de problemen die bijdragen aan de spanning zo veel mogelijk op te lossen.

Met een burn-out naar de bedrijfsarts

Heeft de burn-out de overhand genomen en ben je niet meer in staat om te werken? Dan begrijpen wij als geen ander dat dit complexe situaties met zich mee kan brengen. Een burn-out wordt namelijk niet altijd direct begrepen door de werkgever.

Als je als werknemer lange tijd last hebt van burn-outklachten, kan het zijn dat je een oproep krijgt voor een bezoek aan de bedrijfsarts. De bedrijfsarts voert bij jouw burn-out een arbeidsdeskundig onderzoek uit om te beoordelen hoe belastbaar je bent en zal adviseren wanneer en hoeveel uur je eventueel weer kunt gaan werken. Dit kan zeer stressvol zijn, vooral als je niet het gevoel hebt dat je voldoende hersteld bent om weer aan het werk te kunnen.

Wat als de bedrijfsarts de situatie verkeerd inschat?

De bedrijfsarts is bevoegd om een oordeel te geven over je arbeidsgeschiktheid op dat moment. Het kan gebeuren dat de bedrijfsarts inschat dat je weer aan het werk kunt, terwijl je het hier niet mee eens bent. Gelukkig heb je als werknemer naast plichten ook rechten die jou in deze situatie beschermen.

Wanneer je het niet eens bent met de beoordeling van de bedrijfsarts kun je aangeven dat je het werken weer wilt proberen, zonder garantie te bieden dat het lukt. Ook kun je een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts of (als laatste redmiddel) een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV.

Tips voor een bezoek aan de bedrijfsarts

1. Doe jezelf niet beter voor dan je je voelt. Het is belangrijk dat de bedrijfsarts een realistisch beeld krijgt van jouw situatie en herstel.
2. Leef niet in de waan dat een bedrijfsarts je het liefst direct aan het werk wilt zetten en bedenk dat de bedrijfsarts er totaal geen belang bij heeft om je te snel aan het werk te laten gaan. Want als jij vervolgens binnen de kortste keren weer uitvalt, komt dat zijn geloofwaardigheid als deskundig bedrijfsarts ook niet ten goede.
3. De bedrijfsarts bepaalt niet wanneer je weer aan het werk mag, maar heeft een adviserende rol richting jou en je werkgever.
4. Neem zelf het heft in handen en bedenk vooraf wat jouw plan van aanpak is. Kom bij de bedrijfsarts met een eigen plan waar je zelf achter staat, zodat de kans van slagen groter is.

Accepteer de diagnose van een burn-out

Niet iedereen kan de diagnose burn-out even makkelijk accepteren. Als doorzetter denk je misschien dat je met rust wel weer op de been komt. Toch is rust helaas niet genoeg om te herstellen van een burn-out. De diagnose die wordt gesteld door jouw (huis/bedrijfs-)arts is noodzakelijk voor herstel. Deze kan er namelijk voor zorgen dat je na een lange stressvolle periode begrijpt waar al je klachten vandaan komen. 

Acceptatie is hierbij cruciaal, omdat je anders niet kunt herstellen en signalen van je lichaam blijft negeren. Je lichaam heeft je op non-actief gezet omdat het tijd is om jezelf op de eerste plaats te zetten. Acceptatie geeft ruimte en rust in je hoofd, wat nodig is om te werken aan een mooie toekomst zonder overmatige stress en met veel meer plezier.

Burn-out herstel

Als je de diagnose van een burn-out hebt geaccepteerd is het tijd voor stappen in de richting van herstel. Zoals we eerder beschreven kan het zijn dat de huisarts je doorverwijst naar een professional. Het aanbod in hulp is heel ruim en daarom raden we je aan om met een aantal zaken rekening te houden:

1. De hulpverlener is gespecialiseerd in de burn-out problematiek:
   Een burn-out is altijd gecompliceerd. Omdat we allemaal verschillende mensen zijn met onze eigen specifieke kenmerken en eigenschappen én omdat een burn-out een breed scala aan klachten en problemen veroorzaakt, heb je een expert nodig. Iemand die weet waar hij over praat en ruime ervaring heeft met de behandelingen.
2. Het behandeltraject en de werkwijze moeten je aanspreken:
   Er zijn veel diverse behandelingen voor burn-out. Denk hierbij aan hypnose en EMDR of meer pragmatische oplossingen in de vorm van gesprekken met een coach. En doe je dit liever op kantoor of op een externe locatie?
   
   Liever geen face-to-facegesprekken of ben je niet in staat om de deur uit te gaan? Dan bieden online programma’s een uitkomst. Ons online coachingsprogramma is hier een mooi voorbeeld van omdat deze al door meer dan 1.000 mensen met succes is afgerond.
3. Er moet een ‘klik’ zijn tussen jou en de hulpverlener:
   Het delen van de oorzaken van jouw burn-out kan moeilijk zijn, maar wel een belangrijk onderdeel van de behandeling van jouw burn-out. Het is dan ook belangrijk om dit te doen met een hulpverlener waarmee je een klik hebt en waarbij je je op je gemak voelt. Als dit niet het geval is, is het goed om dit bespreekbaar te maken en eventueel een andere behandelaar te zoeken. Het gaat immers om jóuw herstel, niet om die van een ander.

Burn-out behandeling

De behandeling van burn-out zal in bijna alle gevallen bestaan uit een combinatie van therapie, beweging en medicatie. Therapie is erop gericht om op zoek te gaan naar oorzaken, oplossingen en manieren om ermee om te gaan, medicatie zal eerder dienen als onderdrukking van de klachten om rust te creëren.

Door op een gezonde manier te bewegen, laat je je lichaam beter herstellen. Natuurlijk is er een voorkeur om uit een burn-out te komen zonder hierbij medicatie te gebruiken. Echter, wanneer het niet anders is, kan medicatie goed zijn om tot rust te komen of hevige emoties te remmen.

Burn-out coaching

Als coach begrijpen wij maar al te goed hoe moeilijk het is om je voor te stellen dat er verbetering mogelijk is wanneer je midden in een burn-out zit. Toch kunnen we uit onze professionele ervaring stellen dat herstel van een burn-out zeker mogelijk is, mits je de juiste begeleiding krijgt.

Een goede burn-out begeleiding kan je helpen om op een efficiënte manier te herstellen. Het is echter belangrijk om te beseffen dat het herstelproces tijd nodig heeft en gepaard gaat met vallen en opstaan. Mentale veerkracht en doorzettingsvermogen zijn hierbij essentieel. Als coach staan wij dan ook klaar om je gedurende dit proces te ondersteunen op een persoonlijke en unieke manier, zodat je zo snel mogelijk van jouw burn-out kunt herstellen.

De natuurlijke aanpak van Meulenberg

Tijdens onze aanpak om jou te helpen bij het herstel zullen we altijd de natuur opzoeken. Het is echt onmogelijk iets op te nemen, laat staan aan te leren, met een overvol hoofd. Wij zijn dan ook van mening dat praten in een ruimte niet bepaald bevrijdend werkt. Onze burn-outcoaches praten met jou en begeleiden jou dus in de frisse buitenlucht. Op plekken waar je in alle vrijheid jouw angsten en frustraties de vrije loop kunt laten. Ons team staat voor je klaar.

Burn-out herstel fases

Tijdens het verloop van de gemiddelde burn-out, merken we steeds weer dat het herstellen van burn-out vragen om eenvoud en kracht. Geen ingewikkelde toestanden maar pure, waardevolle info waar onze klanten wat aan hebben. Een uitwerking van deze burn-out herstelfases vind je hieronder:

De acceptatiefase

Tijdens de acceptatiefase ben je nog niet bezig met gedrag, maar enkel met het lichamelijk herstellen van de burn-out. Belangrijke punten voor burn-out herstel in deze acceptatiefase zijn: 

• Een stevige dagstructuur:
  • Ochtend (verplichtingen kort houden)
  • Middag (slaap 13-15 uur & doe waar je zin in hebt)
  • Avond (geen tv/computer/smartphone)
• Het stabiel krijgen van je stemming
• Een slaapduur die 2 uur langer is dan normaal
• Veel naar buiten gaan
• Uit het hoofd komen
• Lichaamsgerichte oefeningen
• Ademhaling op orde krijgen

De herstelfase

Fase 2 draait om het herstellen. Hier is het belangrijk dat je accepteert dat het herstellen ook tegenslagen kent en dat het niet in een klap allemaal is opgelost. Dit hoef je dan ook niet van jezelf te eisen. 

Tijdens de herstelfase kun je aan de slag met gedrag en achterhalen wat de burn-out veroorzaakt heeft. Het aanpassen van gedrag heeft als doel om een autonome levensstijl te ontwikkelen. In de herstelfase zijn de volgende zaken van belang:

• Opbouwen lichamelijke veerkracht
• Concentratievermogen neemt toe (30 minuten tot 1 uur)
• Slaapduur tussen 9 en 11 uur (inclusief middagslaap) als je normaal met 8 uur genoeg had: inlossen van slaapschuld!
• Voorzichtig weer op gang komen/ inactiviteit vermijden
• Aanvoelen van waar je zin in hebt
• Aan de slag met gedrag

De doenfase

In de derde fase merk je dat alles weer wat makkelijker gaat en dat je weer voorzichtig zin krijgt om dingen te gaan ondernemen. Je concentratie en slaap worden beter en je energie neemt toe. Belangrijk is dat je in deze fase toepast wat je geleerd hebt tijdens je burn-out. In deze fase merk je dat je weer voorzichtig terug kunt keren in een actief leven met een vast ritme. Dit betekent dus niet dat je weer maximaal en vol aan de bak kunt!

Toch is dit voor velen de lastigste fase. Je lijf roept je terug als je te hard gaat en soms moeten er stevige keuzes gemaakt worden om je leven op orde te krijgen. Alarmbellen reageren vaak nog erg snel en zorgen voor de nodige spanning. Door gedoseerd aan de slag te gaan, is deze fase de uitgelezen kans om een beter leven na de burn-out te krijgen. Belangrijke punten in deze herstelfase zijn:

• Dat dagelijkse prikkels niet meer belastend zijn (brein heeft weer uitdagingen nodig)
• Dat het concentratievermogen steeds verder toeneemt
• Je slaapt nog maar 1 uur langer dan normaal, middagslaap veelal niet meer nodig
• Je hebt meer energie, maar let op; je accu is nog niet volledig vol (slaapschuld ingelost maar nog geen reserves)
• Dat je de conditie weer opbouwt, langere hersteltijd (0,5 tot 1,5 dag na grensoverschrijdende activiteit)
• Het onder de knie krijgen van energiemanagement (grenzen herkennen en erkennen)
• De interesse in werk neemt toe
• Dat er ruimte is voor een re-integratie

Burn-out herstel tips

Het is tijd om je energie weer terug te krijgen na een burn-out! Geen zorgen, we begrijpen heel goed dat dit een lang proces is, maar iets waar je wel heel erg naar verlangt. Om je herstel te versnellen en je mentale, fysieke én emotionele energie weer op peil te krijgen hebben we een aantal tips voor je.

• Neem fysieke klachten serieus
  Neem jezelf en je fysieke klachten serieus. Hoe? Door het lef te hebben om hiernaar te gaan kijken. Om er stil bij te staan. Zonder door te blijven rennen in de hoop dat het wel weer over gaat. Waarvoor ren je weg? Kijk echt eerlijk naar jezelf.
• Onderzoek je emoties en gevoelens
  Wat maken ze je duidelijk? Vaak weet je het zelf wel. De kunst is om ernaar te luisteren en ermee aan de slag te gaan.
• Vind de goede energiebalans
  Maak de energiebalans op; wat kost je energie en wat geeft je energie?
• Plan tijd voor jezelf in
  Plan tijd voor jezelf in (en ja zonder je kids, partner, vrienden), doe iets wat jij leuk vindt en wat je energie geeft (me-time)
• Energiedagboek
  Houd een dagboekje bij waarin je je gedachten, gevoelens en emoties opschrijft. Door te schrijven kom je tot zelfinzicht en dit werkt door in je systeem. Je kunt er letterlijk meer ruimte door gaan ervaren.
• Toegeven aan vermoeidheid
  Dit betekent niet dat je gelijk je bed in hoeft te duiken om een middag te gaan slapen. Je kunt ook iets ontspannends doen waardoor je hoofd weer leeg wordt gemaakt. Dat je je moe voelt, wil nog niet zeggen dat je daadwerkelijk fysiek moe bent. Het grote voordeel? Waarschijnlijk lukt je werk opeens veel beter als je hoofd weer leeg is.
• Goed slapen
  Slaap voldoende. In je slaap reset je je hele systeem (je lichaam en geest) Goed slapen zorgt voor meer energie, maar zorgt er ook voor dat je gedurende de dag beter bestand bent tegen stress waardoor je weer meer energie overhoudt.
• Eén ding tegelijk doen
  Als je je te veel bezighoudt met allerlei taken is het lastig om even een pauze in te lassen. Er is altijd wel wat te doen. Het vergt een mate van assertiviteit van je om eens ‘nee te zeggen’ maar bedenk dat je uiteindelijk ‘ja’ zegt tegen de goede dingen. Bovendien slaag je er in de belangrijke dingen heel goed te doen.
  
  Een voorbeeld dat multitasken niet werkt: Schrijf eens A t/m J en vervolgens 1 t/m 10 op. Hou de tijd bij. Vervolgens schrijf je A1,B2,C3, tm J10. Wat is je tijd nu? Je hersenen hebben de tijd nodig om te schakelen tussen het één en het ander.
• Eet gezond, maar overdrijf niet
  Kies voor gezonde en natuurlijke voeding. Gezond eten is cruciaal voor een gezond lijf. Het versterkt de spieren, zorgt voor een rustige darmflora en een fit gevoel. Overdrijven is echter niet de bedoeling. Net als de topsporter is goede voeding belangrijk, maar is het vieren van een overwinning ook belangrijk. Eet dus normaal gezond.
• Regelmatige lichaamsbeweging
  Kom in beweging, ga lekker wandelen of kies iets waar jij energie van krijgt. Bij het bewegen maak je stofjes vrij die hormonale stressreacties in het lichaam tegengaan. Dit is de reden dat je je na het sporten vaak moe, maar voldaan voelt. Overdrijf echter niet. 
  
  Gezond sporten vraagt niet van je tot het uiterste te gaan. Vuistregel die je kunt gebruiken bij het sporten: zolang je nog een redelijk gesprek kunt voeren tijdens het sporten ben je goed bezig. Je ademhaling mag niet zo snel zijn dat praten niet meer lukt. Een urenlange conversatie is ook niet nodig. 

Veelgestelde vragen