arrow_drop_up arrow_drop_down

Doorzettingsvermogen: een gouden eigenschap met gevaarlijke valkuilen

Doorzettingsvermogen is niet meer of niet minder dan het vermogen om door te zetten. Het is een zeer kostbare karaktereigenschap en vaak cruciaal bij het behalen van successen. Ondanks enkele tegenslagen zal iemand met een grote mate van doorzettingsvermogen niet snel opgeven.

Hij zal blijven strijden tot het doel bereikt is. Desondanks is het niet steeds mogelijk om dat doel te bereiken en hierin liggen dan ook enkele grote uitdagingen en valkuilen. Hoe kan ik mij heroriënteren na een tegenslag? Hoe ga je om met jouw omgeving? Neem je wel voldoende tijd voor jezelf? Wanneer niet tijdig rekening wordt gehouden met deze uitdagingen en valkuilen, kunnen de gevolgen groot zijn. Raar maar waar: we zien soms dat doorzettingsvermogen de voornaamste oorzaak is van een burn-out.

Enkel de allerbeste doorzetters krijgen een burn-out

Doorzettingsvermogen

De valkuil van doorzettingsvermogen

Het Kwadrant van Ofman (ook wel Kernkwadrant van Ofman genoemd) is een schematisch model waarbij persoonlijke eigenschappen of karaktereigenschappen in een bredere context worden geplaatst (een kernkwaliteit met een daarbij horende valkuil, uitdaging en allergie). Het model wordt gebruikt in zowel lagere scholen als universiteiten. We zien dit model dan bijvoorbeeld ook terugkomen tijdens sollicitatiegesprekken en persoonlijke ontwikkelingstrajecten.

Aangezien het gaat over een model, is het slechts een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De valkuilen, allergieën en uitdagingen zijn geen vastliggende of exacte bepalingen maar kunnen variëren naargelang de situatie of de betrokken persoon. Het doel van het Kwadrant van Ofman is dan ook voornamelijk om een beter beeld te krijgen van jezelf. We kunnen diezelfde denkwijze ook toepassen op de kernkwaliteit doorzettingsvermogen en de daarbij horende uitdagingen en valkuilen.

Doorzettingsvermogen in het kernkwadrant

We proberen een zo ruim mogelijk beeld te krijgen door te vertrekken van één kernkwaliteit, in dit geval doorzettingsvermogen. Al kan je zelf de oefening maken voor jouw andere karaktereigenschappen. Met het begrip kernkwaliteit bedoelt de grondlegger van deze theorie, Daniel

Ofman, de eigenschappen die eigen zijn aan de kern van een persoon. Het is een sterkte en anderen zullen je vaak met deze sterkte beschrijven. Een echte doorzetter heeft het gevoel dat deze kwaliteit die van binnenuit afkomst is, altijd aanwezig was. Het is verkregen bij de geboorte en ontwikkeld door zijn levensloop heen.

Uitdagingen en allergieën die samengaan met doorzetten

Wie een echte doorzetter is, hoort het misschien wel eens: “zoek eens een alternatief” of “houd ook rekening met mijn standpunten” of “ben je niet eens toe aan pauze?”. Uiteenlopende reacties maar alle drie horen ze bij de uitdagingen waarmee een doorzetter te kampen kan krijgen.

Het doel voor ogen houden blijft namelijk primair op het middel dat je gebruikt om er te komen. Soms is het nodig om op zoek te gaan naar een alternatief. Op vergaderingen zullen doorzetters vaak de initiatiefnemers zijn. Ze kunnen zich dan weer ergeren aan anderen die besluiteloos zijn of de ‘ja-knikkers maar nee-denkers’. Dit noemt Ofman hun allergie.

Doorzettingsvermogen burn out

De valkuilen van een doorzetter

Wanneer een kernkwaliteit doorschiet, of de kernkwaliteit een te prominente rol inneemt bij de besluitvorming, kan je in een valkuil terechtkomen. Om het Cruijfiaans samen te vatten: “ieder voordeel heb z’n nadeel”. Zo is dit voor een doorzetter voor de hand liggend: het halen van een deadline en de daarbij komende stress kunnen we zeker als valkuilen benoemen.

Ook kan het gebeuren dat je zo opgaat in je werkmethode dat het uiteindelijke doel verloren gaat. Soms is men zo doelgricht dat men vergeet om te pauzeren of te genieten van de dingen anno nu gebeuren. Zet dit zich op langere termijn verder? Dan kan de kernkwaliteit uiteindelijk leiden tot overspannenheid of burn-out.

Een burn-out is geen oorzaak van één onmiddellijk aantoonbaar symptoom maar een combinatie van verschillende symptomen en dieperliggende oorzaken. Dat de kernkwaliteit ‘doorzettingsvermogen’ is daar ongetwijfeld één van.

Doorzettingsvermogen ontstaat door dieperliggende oorzaken

Zo kan het ook zijn dat doorzettingsvermogen niet steeds een persoonlijkheidskenmerk is die ook effectief aansluit bij een persoon. Dit kan door anderen anders ervaren worden. Je krijgt dan te horen dat je ‘wel goed doorzet’ of ‘ondanks alles je toch goed houdt’. Maar wat als je op dat moment heel erg twijfelt aan jezelf en enkel doorzet omdat je niet anders kan?

Of omdat je geen andere mogelijkheid ziet? Dat is niet eens zo abnormaal. Sterker nog: Doorzetten omdat je het gevoel hebt dat dit van je verwacht wordt, is direct een gebrek aan autonomie, de belangrijkste oorzaak van burn-out!

Sterker nog: Doorzetten omdat je het gevoel hebt dat dit van je verwacht wordt, is direct een gebrek aan autonomie, de belangrijkste oorzaak van burn-out!

Het opvallendste aspect komt naar voren bij langdurig zieken, die het soms helemaal niet meer zien zitten maar geen andere kant op kunnen. Zo vergaat het ook een burn-out. Ondanks dat je dagelijks energie voelt wegsijpelen, steeds minder slaapt en de zin van alles in twijfel trekt, hou je vol tot je er soms letterlijk bij neervalt.

Doorzetten ten koste van jezelf

Doorzettingsvermogen in relatie tot burn-out

Velen die een burn-out krijgen herkennen de eigenschap ‘doorzettingsvermogen’. Ze kunnen zo goed doorzetten dat ze er een burn-out van hebben gekregen. Dit is natuurlijk nooit de bedoeling. Veelal gebeurt dit doordat mensen graag gezien en gehoord willen worden. Het gevolg hiervan is dat je je als mens zo ver doorgaat tot je die erkenning waar je zo naar snakt hebt gekregen.

De conclusie van doorzettingsvermogen: Wanneer je naar het Kwadrant van Ofman kijkt, doe je er goed aan om doorzettingsvermogen in balans te houden. Ook zonder burn-out is je doorzettingsvermogen te prijzen. Bovendien is één ding zeker: Wanneer je burn-out bent, heb je helemaal niks meer aan je doorzettingsvermogen!

Doorzettingsvermogen kan een kwaliteit zijn die we omzetten in een strategie om opnieuw doelstellingen te formuleren en het plezier van een gezonde strategie te blijven ervaren.

Gerelateerde artikelen

Hulp bij burn-out en stress

Het verminderen van stress en het herstellen van een burn-out is geen sinecure. Heb je ondersteuning nodig, dan kan je op onze hulp rekenen. Onze coaches zijn allemaal gespecialiseerd in jouw problematiek. Door hun jarenlange ervaring kunnen ze samen met jou werken aan jouw herstel. Van het resultaat van onze 1-op-1 coaching heb jij je leven lang plezier!

Bekijk ons aanbod voor:

autorijden stress

Over de schrijver
Ik ben Ruud Meulenberg. Eigenaar en oprichter van Meulenberg Training & Coaching. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen) Samen met een krachtig team van professionele coaches, help ik mensen door heel Nederland heen om van stress en burn-out af te komen. Ik probeer het goede voorbeeld te geven: Ik werk maximaal 24 uur per week, ik sport, geniet van mijn gezin en ik heb betekenisvol werk ;).
Reactie plaatsen

Gratis ebook:  zo herken je een burnout

(Inclusief checklist)

Met dit ebook leer je de symptomen van een burn-out tijdig te herkennen. Al meer dan 10.000 gelijkgestemden hebben dit ebook gedownload.
Cookies