Gratis ebook + Checklist (Zo herken je een burn-out)

Page content

Burnout in het onderwijs. Waarom branden leraren op?

article content

Burnout in het onderwijs. Waarom branden leraren op?

Burnout in het onderwijs: Volgens de cijfers van het CBS heeft 1 op de 5 medewerkers een burnout in het onderwijs. Onderwijs scoort hiermee het hoogste van alle beroepsgroepen. Opvallend is dat een zeer jonge groep leerkrachten (de groep tussen 25-35 jaar oud) burnout raken. Ook de groep 55 tot 65 scoort hoog. De cijfers liegen er ook niet om als je kijkt naar de hoeveelheid onderwijzers die stoppen met het werken in het onderwijs binnen 5 jaar. In het voortgezet onderwijs is dit 25% en in het basisonderwijs ongeveer 12%.

Redenen van een burnout in het onderwijs

  • Leraren hebben te maken gekregen met een hogere werkdruk. Zo’n 40% van de leraren geeft een cijfer 8, als ze hun eigen werkdruk omschrijven. Een 7 wordt gegeven door 20% van de ondervraagden in een onderzoek naar werkdruk bij leerkrachten.
  • Hun takenpakket is te uitgebreid. Leraren moeten bijvoorbeeld uitgebreide handelingsplannen schrijven voor leerlingen die extra zorg nodig hebben. Bovendien wordt er van leraren steeds meer verschillende activiteiten verwacht (ook buitenschools)
  • Op veel scholen zijn de klassen groter geworden. Bij 1 op de 6 klassen zitten er 30 of meer kinderen in een klas. Ook zijn er veel combinatieklassen. Hierbij wordt er meer inspanning van de leraar verwacht.
  • Ouders zijn veeleisender geworden naar de leerkrachten toe. Er is veel meer een ‘wij vragen, u draait’-mentaliteit ontstaan. Van leraren wordt verwacht om aan de eisen van de ouders te voldoen
  • Ouders hebben het steeds drukker. De opvoedende rol ligt zodoende steeds meer bij een leerkracht, terwijl dit hun taak niet is. Leraren voelen zich verantwoordelijk voor het welzijn van ‘hun’ kinderen
  • Het is een contactberoep. Leraren hebben een intensief contact met leerlingen. Zeker in een klas waarin er gedragsproblemen zijn bij leerlingen zal het stressniveau hoger zijn.
  • Daarnaast is de financiële beloning laag. Voor leraren bestaat weinig kans op promotie. Je staat gewoon voor de klas, jarenlang.
  • Het is emotionele arbeid. Als leerkracht kan je geïrriteerd raken. Maar ook boosheid of vermoeidheid spelen een rol. Doen alsof je positief en enthousiast bent kost zeer veel inspanning

Een manager moet er niet aan denken: Een verloop van 100% onder zijn medewerkers PER JAAR! Maar beste manager: Dit is wel wat er voor de klas gebeurt!

De oorzaak van burnout in het onderwijs

smiling-1280975

Burnout in het onderwijs: “Het lesgeven lukt wel maar al die taken eromheen, buiten de klas, dat maakt het pas zwaar!” Dat is wat je vaak hoort uit de mond van onderwijsmensen. Het maakt niet uit of je in het primair onderwijs werkt, in het voortgezet of hoger onderwijs. Een hoog percentage van jouw collega’s zit thuis vanwege stress of een burn-out. Hoe komt dat toch?

Passie in het onderwijs

Het lesgeven is de kerntaak en daarvoor zijn juffen, meesters en docenten opgeleid. Daar ligt hun passie en expertise, dat is hun job. Onlangs behandelde ik een leerkracht met een lichte burnout. Zij sloeg de spijker op zijn kop: “In de klas, met mijn leerlingen voel ik mij als een vis in het water; daarbuiten probeer ik om niet te verzuipen in alle taken die er op mij afkomen”.

Dienstbaar als leraar

Mijn jarenlange ervaring in het onderwijs (in allerlei functies bij uiteenlopende instellingen) maakt dat ik jouw positie als leerkracht goed begrijp. Er wordt veel van je verwacht als juf, meester of docent. Je staat in de schijnwerpers en je moet het beste uit de leerlingen/studenten halen en….. vooral dienstbaar zijn. “Nee” zeggen is moeilijk.

“Ik ben er voor mijn leerlingen / studenten”, dat is de kern. Het voorbereiden van lessen en correctiewerk zijn onderdeel van je lestaak. Dat is logisch, maar onderwijsmensen besteden relatief veel tijd aan zogenaamde niet-les gebonden taken en aan vergaderen.Stress in het onderwijs

Burnout/ stress in het onderwijs. De oorzaken:

Niet bij je kerntaak blijven

Wat is er zo belangrijk aan die taken, cursussen en vergaderingen? Wat houd je tegen om rigoureus te snijden en je tot je kerntaak te beperken? Jij hebt als primaire taak het ontwikkelen van jonge mensen. Hoe doe je dat het beste? Wat kun je achterwege laten door fris en uitgerust voor de klas of in de collegezaal te staan?

Geen steun vragen aan collega docenten

Voel je stress en dan vooral een langere periode? Wat houd jou tegen om dat kenbaar te maken bij je collega’s en/of leidinggevende? Waar kun jij je verhaal kwijt en steun vandaan halen? Realiseer jij je dat wanneer je te lang doorgaat, afwacht en het probleem voor jezelf houdt, je in een langdurige burnout kunt belanden?

De omgeving heeft een verkeerde indruk

“Wat zeuren ze toch; ik wou dat ik zoveel vakantie had!”

“Wat zeuren ze toch; ik wou dat ik zoveel vakantie had!” Die uitspraak ken jij, maar minder bekend is dat wij als onderwijsmensen ons werk “meenemen” naar huis en dan vooral in ons hoofd. Hoe kom jij los van je werk? Jij bent intensief met je werk bezig; vergis je niet, je levert vaak topsport met je hersenen. Wat houd jou tegen om aardig te zijn voor jezelf en om te gaan bewegen in de natuur, om zo in balans te blijven?

Burnout in het onderwijs tegengaan

Leerkrachten met burnoutVeel mensen die niet in het onderwijs zitten, hebben een rooskleurig beeld van het beroep juf of meester. Veel vakanties en korte werkdagen zijn veel gehoorde redenen. In de werkelijkheid komt bij lesgeven veel meer kijken dan alleen het klassikale. Cijfers over het aantal leerkrachten met een burnout is schrikbarend. Dit betekent niet dat er geen oplossingen zijn. Met de onderstaande tips kun je een begin maken aan een stressvrijer leven als leraar.

Tips om stress in het onderwijs te voorkomen

  • Bewaak de tijd. Als je op tijd thuis wilt zijn, maar tijdens de lesuren je wilt focussen op de leerlingen, is het een goed idee de schooldag vroeg te beginnen. Vaak kun je een hoop werk doen voordat de kinderen komen. Daardoor heb je een meer voldaan gevoel over de dag. Een voldaan gevoel zorgt voor minder stress
  • Een goede planning geeft structuur en houvast. Maak geen lange lijstjes, maar hou ze kort en behapbaar zodat je zeker weet dat je ze klaar krijgt.
  • Werk op een normaal tempo. Zodra je de dingen ‘nog even snel’ wil doen, zal je merken dat je meer fouten maakt. Het haasten geeft ook extra stress en onrust.
  • Houd je werk goed bij. Reserveer tijd als je oudergesprekken hebt gehad om dezelfde dag nog de verslagen bij te werken. Een vast regeltje: doe dingen direct. De kleinere dingen zoals absentie houd je direct bij. Zo vergeet je het niet en dit voorkomt weer stress.
  • Wees er voor de leerlingen en ouders. Het investeren in tijd in de leerlingen en ouders, met name in aan het begin van het jaar, zal je uiteindelijk meer opleveren. Misschien treuzelt een leerling wel met de klassendienst omdat hij of zij jou graag nog alleen wil spreken.
  • E-mail. Maak een e-mailgroep aan voor alle ouders. Op die manier hoef je maar 1 e-mail te maken. Bewaar vaste templates. Een herinneringsmail hoef je dan bijvoorbeeld maar 1 keer te schrijven.
  • Laat kinderen nakijken. In de bovenbouw is het goed voor het leerproces en bewustwording van eigen fouten te vergroten door de leerlingen elkaars werk na te laten kijken. Niet alle toetsen zullen wellicht geschikt zijn. Je kunt ook een opdracht met de hele klas tegelijkertijd nakijken. Zoek naar de mogelijkheden voor verlichting in het werk.
  • Bedenk dat je als leraar niet verantwoordelijk bent voor het welzijn van de kinderen. Je hebt en biedt de mogelijkheid om ze iets te leren. En daar houdt je verantwoordelijkheid op
  • Weekenden hou je vrij. Ook als het niet kan: de weekenden zijn bedoeld om je weer op te laden!

Gezondheid van leraren

  • Beweeg voldoende: De deur uit, de natuur in, hardloop of wandelschoenen aan en bewegen! Bewegen zorgt voor de afname van cortisol (het stresshormoon)
  • Eet gezond, en neem voldoende nachtrust. Om van je nachtrust te genieten moet je je dag afbouwen. Dat houdt in dat je 2 uur voor het slapen gaan niks meer doet aan je werk.

Leraar met burnout

Je hebt een stapel tips hierboven kunnen lezen, maar we kunnen het ons voorstellen dat je hier niet genoeg aan hebt. Voel je vrij een afspraak te maken voor een adviesgesprek, zodat je jouw specifieke situatie kunt toelichten. Je vraagt een adviesgesprek hier aan: Contact

Lees dit ook:

Stress in het onderwijs: Voorkom stress buiten de les!

Comment Section

0 reacties op “Burnout in het onderwijs. Waarom branden leraren op?

Plaats een reactie


*


Ruud Meulenberg
Ik ben Ruud Meulenberg. Ik begeleid mensen met stress- en burnoutklachten door ze 'letterlijk' in beweging te laten komen (wandelen/ hardlopen)Ook help ik bedrijven bij het duurzaam inzetten van mensen om zo ziekteverzuim te voorkomen. Prachtig werk vind ik: het kent alleen maar winnaars!Ik sta altijd open voor een belletje of een mailtje. Voel je vrij hier gebruik van te maken